El sanatlarının önemli merkezlerinden biri olan Mardin’de palancılık ya da halk arasındaki ismi ile semercilik zamana yenik düşünce onlarca semer ustası da işsiz kaldı. Bir dönem eşek ve katırlarla yapılan yük taşımacılığı işi bitince semer ustaları da farklı alternatiflere yöneldi. Mardin’de geriye bilinen sadece 2 semer ustası kaldı. Kalan ustalar, kırsal bölgeler ile Mardin’in dar ara sokaklarında çöp toplamada kullanılan eşek ve katırların ihtiyacı olan semerleri üreterek, geçimlerini ve mesleklerini sürdürüyor. Zanaatlarını sürdürmek isteyen ustalar, çırak arıyorlar.
İNCE İŞÇİLİK
Artuklu ilçesinde 27 yıldır semer ustalığı yapan Fikret Doğan, Ermeni bir ustadan mesleği öğrendiğini belirterek, semer yapımında kamış, kilim ve keçe kullandıklarını söyledi. Keçeyi Şanlıurfa’dan, kamışı özel olarak Bitlis’ten, kilimleri ise Adana, Batman ve Şanlıurfa taraflarından getirdiklerini söyledi. Bir semerin püf noktasının kamış olduğunu ifade eden Doğan, kamışın yumuşak olması gerektiğini belirtti. Doğan, “Hayvanın rahatlığı içindir. Yük bindiği zaman yürüdüğünde bu sünger gibi baskılanıyor. 200 kilo yüklendiğinde hayvanın sırtına baskı yapmaz. İki aşamadan oluşuyor. Milimetrelik olmalı ki, hayvan dengede olsun” diye konuştu.
İşlerinin ince işçilik olduğunu dile getiren Doğan, bir semeri yapmadan önce bir insanın terziye gidip ölçü vermesi gibi semer hazırlayacakları hayvanın ölçülerini aldıklarını, malzemenin kesimini ondan sonra yaptıklarını anlattı.
300 KÖYE SEMER YAPIYOR
İnsanın elinde mesleğinin olmasının önemli olduğuna dikkati çeken Doğan, mesleklerinin yok olma tehlikesi altına girmesi ile birlikte kendilerinin de alternatif üretimlere geçtiğini söyledi. Şimdi asmalıklar, çantalar, süs eşyaları üretimi de yapmaya başladıklarını anlatan Doğan, kullanımın azalmasına rağmen halen bölgede semere ihtiyaç duyan 300 köye semer yapmaya da devam ettiklerini kaydetti.
DESTEK YOK
Semerciliğin basit bir meslek olmadığını dile getiren Doğan, çırak bulamadıklarını, devletin de mesleklerinin yaşatılması için destek vermediğini ifade etti. Artuklu Üniversitesi’nden akademisyenlerin yanına geldiğini ve mesleğin yaşatılması için kendilerinden talepte bulunduğunu vurgulayan Doğan, görüntülerin çekildiğini, Kültür ve Turizm Bakanlığı’na gönderildiğini, ancak mesleğin yaşatılması için bekledikleri desteği alamadıklarını belirtti. Doğan, mesleğin devam edebilmesi için desteklenmesi gerektiğini yineledi.
Ahmet Kanbal / MA
