Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından “yetki belgesi” olmadan tütün ticaretini yasaklayan yasaya karşı tütün yetiştiricilerinin başlattığı protesto eylemi devam ediyor. Tütün kenti Adıyaman’da binlerce yetiştiricisi her gün kentin farklı noktalarında yolları kapatarak, yasanın geri çekilmesini talep ediyor. Hükümet kanadından şu ana kadar taleplere ilişkin resmi bir açıklama yapılmazken, yetiştiriciler, yasayı geri çektirmekte kararlı.
TOPLUMSAL DİRENİŞ
1 Temmuz’da yasanın yürürlüğe girmesi ile Malatya’nın Doğanşehir ile Adıyaman’ın Çelikhan ilçesinde başlayan eylemler, Adıyaman merkez ve Kahta ilçesinde devam ediyor. “Tütünüme dokunma” sloganıyla yola çıkan yetiştiricilerin spontane olarak başlattığı eylemsellik toplumsal bir direnişe doğru evrildi. Adıyaman – Çelikhan – Malatya karayolunu Rezip köyü civarında trafiğe kapatan yüzlerce çiftçi taleplerini yineledi.
Eylemde yerini alan yetiştiricilerden Şeyho Buğdaycı (55), tütünün yasaklanması durumunda gelir kaynaklarının tükeneceğini belirterek, mesleği dedelerin öğrendiklerini ve o şekilde sürdürmek istediklerini ifade etti.
DEĞERİ DÜŞECEK
Tek geçim kaynaklarının tütün olduğunu söyleyen Sait Tekyıldız, “Biz ekmeğimizin derdine düşmüşüz. Buradaki herkesin kişi başı 1 ya da 2 dönüm arazisi var. Ve bu araziye de tütün ekiyor. Aşağı yukarı 200 kilogram tütün elde ediyoruz. Bunun için kooperatifleşemeye gidilmeye çalışılıyor. Bu kabul edilemez. Yani bu şekilde ürünümüzün değeri düşer. Talebimiz kabul edilinceye kadar burada olacağız. Talebimiz bu yasanın tamamen kaldırılması” dedi.
ÜRET AMA SATMA
Söz konusu yasa ile birlikte üreticilerin bazı kişilere mahkûm edileceğini söyleyen Abdurrahman Boyraz, “İşin özü; zenginler gelip burada fabrika açıp milleti sömürecek. Bunlar olmadan da tütünümüzü satabiliyoruz. Kimseye muhtaç değiliz. Bize resmen ‘üret ama satma’ diyorlar. Ya da bizim istediğimize satacaksınız diyorlar. Kendimizi bildik bileli bu işi yapıyoruz. Başka iş bilmeyiz. Yani buralarda başkada bir şey yetişmez. Karadeniz halkı çayını, fındığını istediği gibi üretip istediği kişiye satıyor. Biz neden bunu yapamıyoruz?” diye sordu.
SONUÇ ALINCAYA KADAR
“Yolu ekmeğimiz için kapattık” diyen Hacı Kaya (55) adlı üretici, köylülerinin (Rezip) büyük bölümünün AKP’li olduğunu ancak şuan yaptıkları eylem nedeniyle “terörist” ilan edildiklerini ifade etti.
Gerekenin yapılmasını istediklerini söyleyen Kaya, “Ama bizi terörist ilan ediyorlar. Biz bu kanununa karşıyız. Neden bizim ürünlerimize el konuluyor? Peki, tütün yasaksa neden bize ektiriyorsunuz? Bizim köy AKP’nin kalesidir. Biz ekmeğimizi istiyoruz. Sesimizi duyurmaya çalışıyoruz. Biz buraya iktidarın kendisinin gelmesini istiyoruz. Şimdiye kadar bizi arayan olmadı. Sonuç alıncaya kadar eylemlerimize devam edeceğiz” diye konuştu.
TEK GEÇİM KAYNAĞI
Yaşadıkları coğrafyanın dağlık olmasından kaynaklı tarım arazilerinin az olduğunu, var olanların ise 200 – 300 ve 500 metrekare olduğunu söyleyen Bahattin Özçelik, “Dedelerimiz el emeği ile bu tarlaları yapmış. Ovalarımız yok. Her bir evin geliri 200 ya da 300 kilogram gelecek olan tütündür. Başkada gelirimiz yok. Böyle geçimimizi sağlıyoruz. Tütünden başka bir şey ekemiyoruz. Çünkü diğerleri bizi kurtarmıyor. 2017 yılından beri bizi kandırıyorlar” diye konuştu.
Barış Polat / MA
