Türkiye Gazeteciler Sendikası (TGS), 10 Ocak Çalışan Gazeteciler Gününe ilişkin yazılı açıklama yaptı. Açıklamada, gazetecilerin işsizlik, basın ve ifade özgürlüğüne yönelik engellerle karşı karşıya olduğu mesajı verilirken “Günümüz Türkiye’sinde 10 Ocak’ı sadece ‘Çalışan Gazeteciler’ günü olarak tanımlamak oldukça zor. Çünkü sektördeki işsizliğin ülke ortalamasının iki katı olduğu, güvencesiz ve sendikasız çalışmanın yüzde 90’ı aştığı, 67 gazetecinin cezaevinde olduğu medya, mücadele edilmeyi gerektiriyor” ifadelerine yer verildi.
SİGORTALI GAZETESİ SAYISI 17 BİN
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın açıkladığı son rapor olan Temmuz 2020 istatistiklerine göre “Basın, yayın ve gazetecilik” iş kolundaki toplam kayıtlı çalışan sayısı 86 bin 505 olarak verildiğine dikkat çeken açıklamada, “İş kolundaki kayıtlı istihdam sayısının, geniş bir perspektif ile bakıldığında bir düşüş eğilimi içinde olduğu görülecektir. Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi’nin (CİMER) TGS ile paylaştığı verilere göre Türkiye’de 4/a sigortalı olarak çalışan gazeteci sayısı Eylül 2020 itibariyle 17 bin 551’dir” diye belirtildi.
MEZUNLAR İÇİN İSTİHDAM YÜZDE 30
Kayıtlı çalışan sayısına ilişkin verileri, sektördeki işsizlik rakamları ile birlikte değerlendirilmesi gerektiği belirtilen açıklamada “Pandemi dönemiyle beraber daralan ekonomik faaliyetler nedeniyle işsizliğin görece yüksek çıkması beklenmektedir. Ülkenin önemli meselelerinden birisi olan işsizlik sorunu, basın ve ifade özgürlüğüne yönelik engellerle boğuşan gazeteciler üzerinde daha yakıcı bir tehdit olmaktadır. Gazetecilik bölümü mezunlarının da kayıt dışı istihdam ile birlikte yüzde 25-30 seviyelerinde olduğu da tahmin edilmektedir. İşsizliğin görece yüksek olması, gazeteciler içinde güvencesiz çalışma koşullarının yaygınlaşmasına ve iş güvencesinin kırılganlığının artmasına neden olan önemli bir sorundur” ifadelerine yer verildi.
TEMEL SORUNLAR
Açıklamada TGS’nin yıl içinde yaptığı görüşmeler ve sahada elde ettiği veriler ışığında gazetecilerin temel sorunları şu şekilde yer verildi:
* Kısmi çalışma ödeneğine başvurulan işletmelerde çalışan gazetecilerin gelirlerinde yaşanan düşüş,
* Kısmi çalışma kapsamında olmasına rağmen tam zamanlı çalıştırılmaya devam etme,
* Ücretsiz izine çıkartma nedeniyle gelirde düşüş,
* Ücretsiz izne çıkartılmasına rağmen çalıştırılmaya devam etme,
* İşten çıkarma yasağı nedeniyle işinden memnun olmayan gazetecilerin yaşadığı sorunlar,
* Ücret ve kıdem tazminatı alacakları konusunda işverenlerle anlaşmazlıklar,
* Pandemi ile birlikte evden çalışmaya geçen işletmelerde artan iş yükü,
* İş sağlığı ve güvenliği önlemlerindeki yetersizlikler,
* Pandemi nedeniyle daralan ekonomik faaliyetler nedeniyle gazetecilerin iş güvencesinde aşınma. Diğer bir deyişle işini kaybetme korkusunun artması,
* Kayıt dışı çalıştırılma,
* Farklı iş koluna kayıtlı basın kuruluşlarında istihdamdan dolayı TGS üyesi olamama.”
‘KALEMLER ÜZERİNDE BASKI ARTIYOR’
10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü’nün 60’ıncı yılında gazetecilerin, işsizlik, güvencesizlik, örgütsüz ve sağlıksız koşullarda çalışmaya zorlandığına yer verilen açıklama şu çağrıyla sonlandı: “Ayrıca kanunun tanıdığı haklar budanmakta, kalemleri üzerindeki baskılar artmaktadır. Türkiye Gazeteciler Sendikası olarak 10 Ocak’ın yeniden bir bayram havasında kutlanabilmesi için tüm gazetecileri dayanışmaya, birlikte mücadeleye ve basın sektöründeki orman kanunlarına son vermeye çağırıyoruz.”
MA
