Bingöl (Çewlîg) Ovası’nda mısır üretimi yapan çiftçiler, yoğun yağışların ardından hasadın gecikmesi ve ürünlerinin tarlada kalması nedeniyle ekonomik kayıplarla karşı karşıya. Mezopotamya Ajansı’ndan Mazlum Bucuka’nın haberine göre, üreticiler hava koşullarının yanı sıra bölgede tek alıcı olduğunu ifade ettikleri SÜTAŞ’ın uygulamalarından da şikâyetçi.
Ovadaki tarım arazilerinin yaklaşık yüzde 80’inde SÜTAŞ için üretim yapıldığını belirten çiftçiler, şirketin tohum ve gübre politikaları nedeniyle geçmiş yıllarda da zarar ettiklerini söyledi. Üreticiler, bazı tarlalarda dekara 7-8 ton olan verimin 1,5-2 tona kadar düştüğünü öne sürdü.
Bingöl’e bağlı Gözeler (Xiraba) köyünde çiftçilik yapan İmdat Morsünbül, Barış Özbahçeci ve Nişan Otu, yaşadıkları sorunları Mezopotamya Ajansı’na anlattı.
SÜTAŞ’A BAĞIMLILIK VE SÖZLEŞMESİZ ÜRETİM
Bölgede ürünlerini satabilecekleri alternatif bir alıcı bulunmadığını belirten İmdat Morsünbül, SÜTAŞ’ın başlangıçta sağladığı tohum ve gübre desteğini zamanla kaldırdığını söyledi.
Morsünbül, “Baktılar ki çiftçi her dediğimizi kabul ediyor; tohumu, gübreyi kestiler. Geçen yıl verdikleri tohum yüzünden dekara 7-8 ton yerine en fazla 1,5-2 ton verim alabildik, hepimiz zarar ettik” dedi.
Bu yıl yağışlar nedeniyle ekimin haziran ayının sonuna kaldığını belirten Morsünbül, hasat döneminde ise şirketin tarlaların çamurlu olmasını gerekçe göstererek biçerdöver göndermekte yetersiz kaldığını savundu.
200 dönüm arazide mısır ektiğini ve üretim maliyetinin 2 milyon 400 bin lirayı bulduğunu söyleyen Morsünbül, bankalara ve toptancılara borçlandığını ifade etti.
Morsünbül ayrıca SÜTAŞ’ın üreticilerle resmî sözleşme yapmadığını, şirketin sıvı gübresini kullanmayan çiftçilerin ürünlerinin biçilmeyeceği yönünde baskı uygulandığını iddia etti.
ÇİFTÇİLERDEN KOOPERATİFLEŞME ÇAĞRISI
Yaşanan sorunların çözümü için üreticilerin örgütlenmesi gerektiğini belirten Morsünbül, yerel yönetimlerin de çiftçilerin taleplerine karşılık vermediğini söyledi.
“Köylünün örgütlenmesi kooperatifleşmeden geçer” diyen Morsünbül, çiftçilerin yalnızca mısır üretimine bağımlı bırakılmaması ve alternatif tarım ürünlerinin desteklenmesi gerektiğini vurguladı.
Bingöl Ovası’ndaki yaklaşık 16 bin hektarlık tarım alanının yüzde 80’inde SÜTAŞ için üretim yapıldığını belirten Morsünbül, mevcut üretim ve alım ilişkisinin çiftçileri ekonomik açıdan zor durumda bıraktığını ifade etti.
‘BİR MİLYON LİRA YATIRDIM, ARABAMI SATMAK ZORUNDA KALACAĞIM’
Mardin’den (Mêrdin) ailesiyle birlikte Bingöl’e gelerek üç yıldır çiftçilik yapan Barış Özbahçeci de geçen yıl karpuz üretiminden zarar ettiğini, bu yıl yöneldiği mısır üretiminde de benzer sorunlarla karşılaştığını anlattı.
SÜTAŞ’ın hava koşullarını gerekçe göstererek hasadı geciktirdiğini savunan Özbahçeci, “Hava çamur, alan müsait değil diye her şeye bahane buluyorlar. 1 milyon lira para koymuşum bu mısıra; tarladaki ürün biçilmezse tek arabam var, onu satıp bu zararı karşılamak zorundayım” dedi.
Normal koşullarda eylül ayında ailesiyle birlikte memleketine dönmeyi planladığını belirten Özbahçeci, ürünleri tarlada kaldığı için Bingöl’den ayrılamadıklarını söyledi.
‘ÜÇ BİÇERDÖVERLE BU KOSKOCA OVA NASIL BİTSİN?’
Mısır üreticisi Nişan Otu da üst üste iki yıldır yağışlar ve hasattaki gecikmeler nedeniyle zarar ettiklerini belirtti.
Üreticilerin büyük miktarlarda yatırım yaptığını söyleyen Otu, “Yağmur dursun da bize 10-15 gün müsaade etsin diye dua ediyoruz artık, emeğimiz boşa gitmesin” ifadelerini kullandı.
SÜTAŞ’ın ovaya yalnızca üç biçerdöver gönderdiğini belirten Otu, bu sayının hasadın tamamlanması için yetersiz olduğunu vurguladı.
Otu, “Sahaya 3 tane makine göndermişler; 3 biçerdöverle bu koca ova nasıl bitsin? İsteseler 5-6 tane biçer sokarlar, 3-5 günde bütün ovayı temizlerler. Biz bunu istiyoruz, bize acilen biçerdöver göndersinler, emeğimiz tarlada çürümesin” diye konuştu.
Çiftçiler, hasadın gecikmesinin ürün kayıplarını artıracağını belirterek SÜTAŞ ve ilgili kurumlardan acil çözüm talep etti.
Üreticilerin sözleşme, gübre kullanımı ve hasat süreçlerine ilişkin iddiaları konusunda SÜTAŞ’ın açıklamasına aktarılan haberde yer verilmedi.
Kaynak: Mezopotamya Ajansı – Mazlum Bucuka
HABER MERKEZİ
