Türkiye’nin Federe Kürdistan Bölgesi’ne yönelik sınır ötesi operasyonlarına karşı ve ulusal birlik için 50 Kürt sanatçı, Almanya’nın Köln kentinde bir araya geldi. Toplantıya ses sanatçıları Seyîdxan, Hozan Diyar, Şivan Perwer, Beser Şahin, Emekçi, Canê, Denîz Deman, Murat Yapıştıran, Cevad Merwanî, Comerd, Ganî Nar, Kawa ve Peywan Arjîn; müzisyenler Memo Gül, Ali İkizer ve Dilêr; yönetmen Ersin Çelik, ressam Mîrê Hekan ve Alî Zulfîkar, şair-bestekar Hekîm Sefkan, tiyatro yazarı Mîrza, sinema oyuncusu Kêjan, komedyen Şîrîn ve Kürt Alman Kültür Enstitüsü Direktörü müzisyen Hakan Akay katıldı.
DİYAR: YARIN GEÇ OLABİLİR
Moderatörlüğünü çevirmen Jemal Hacî’nin yaptığı ve “Türkiye’nin işgal girişimlerine karşı ne yapabiliriz” sorusuna yanıt arandığı toplantıda ilk konuşan Hozan Diyar, Kürt halkının 98 yıl önce imzalanan Lozan Antlaşması’nın yarattığı koşulları parçaladığını söyledi. Diyar, “Kürdistan halkı çok büyük bedeller ödeyerek bugüne geldi. Şimdi bizim için şafak söküyor. Tarih ilk kez bize gülüyor. Önemli sonuçlar elde ettik. Kürt halkı statü sahibi olmak istiyor. Bunun koşullarını yaratıyor” dedi.
Sömürgeci ulus devletlerin bu olumlu koşulları engellemek istediğini söyleyen Diyar, şöyle devam etti: “Erdoğan dünyada kaybetti. Tek bir çaresi kalmış. Kürtleri çatıştırıp aradan çıkmak istiyor. Türk devleti, Rojava ve Güney Kürdistan’ı işgal ederek, Kürtlerin kazanımlarını yok etmek istiyor. Güney Kürdistan’da 70 askeri üs kurmuşlar. Çok büyük bir hazırlık içindedirler. Bugün Güney Kürdistan’ın statüsü de tehlike altındadır. Eğer iç savaş olursa bir yüz yıl daha kaybederiz. Van’da yaşayan bir köylü de, Sine’de yaşayan bir şehirli de bu durum için ‘Beni ilgilendirmez’ dememeli. Güney Kürdistan’da kaybettiğimizde bütün Kürdistan kaybeder. İki ay sonra değil, bugün çalışmalıyız. Yarın geç olmadan bugün siyasi güçlerin birliği için çalışmalıyız.”
SEFKAN: İÇ SAVAŞ KAYBETTİRİR
Şair ve söz yazarı Hekîm Sefkan, Kürt sanatçıların iki yıl önce Türkiye’nin Rojava saldırılarına karşı bir araya geldiğini ve o günden bu yana çalışmalarını sürdürdüklerini hatırlattı. İç savaşın Kürt halkına her zaman kaybettirdiğini söyleyen Hekîm Sefkan, şu örnekleri verdi: “PDK-İran, PDK-Irak ile savaştı. PDK-İran çok güçsüzleşti. Güney Kürdistan’da YNK-PDK savaşı oldu. Güney Kürdistan ikiye bölündü. Hatta bir taş var. Bir tarafı sarı, bir tarafı kırmızıdır. Bölünmenin sembolü gibidir. PDK-PKK veya YNK-PKK savaşlarının sonucu ne oldu? Türklerin 70 askeri üssü Güney Kürdistan’a yerleşti. Yani iç savaş hep kaybettirdi. Rojava’da siyasi partiler birlik yan yana geliyor. Hemen Türk devleti aramıza giriyor. Yani şunu çok iyi biliyorlar: Biz Kürtler siyasi birliğimizi yakaladığımız zaman onların egemenliği bitecek. Bu nedenle birliği engellemek için her zaman bir hareket içindedirler.”
Ses sanatçısı Murat Yapıştıran ise Kürtlerin dilinin birbirlerine karşı barışçıl, düşmanlarına karşı keskin olması gerektiğini ifade etti.
COMERD: ÖNCE BİRLİK
Stalin’in sosyalizm adına Zilan Katliamı sırasında Türkiye’ye yardım ettiğini hatırlatan sanatçı Comerd, Saddam Hüseyin’in de İslam adına Enfal’de Kürt halkına soykırım uyguladığına dikkat çekti. Comerd, Kürt halkının Koçgiri, Gilîdax, Dersim ve Enfal katliamlarında yüzbinlerce insanı kurban verdiğini vurguladı. “Sorun Erdoğan veya başka bir lider değil. Karşımızdaki sistem” diyen Cömerd, şöyle devam etti: “Erdoğan’ı veya onların sistemini anlamak için adaletiyle tanınan Sultan Süleyman’ı tanımak yeterlidir. Adaletiyle tanınıyor ama 9 kardeşini de öldürmüştür. Böyle bir sistemle Kürdistan halkı karşı karşıyadır.”
Barzani ailesi ve yakınlarından binlerce insanın yaşamını yitirdiğini söyleyen sanatçı Comerd, Êzidîler için de şu ifadeleri kullandı: “Êzidîlerin ne paraları var, ne kimseye saldırıyorlar. İnsanlığın çıralarıdır aslında. 7 milyar insanın içinde böyle bir çıra yok. Musul’da başka kimsenin konsolosluğu yokken Türkler orada konsolosluk açtı. Bu konsolosluk DAİŞ’i eğitti ve saldırıya geçirdi. Önce Şengal, sonra Hewlêr ve Rojava’ya saldırdılar. Biz birliğimizi yaparsak bütün milletler bize hayran olur.”
Söz alan diğer sanatçılar da, Federe Kürdistan Bölgesi’ne giderek, KDP’nin operasyona dahil olmaması için temaslarda bulunan Şivan Perwer, Hozan Diyar ve Beser Şahin’in girişimlerinin önemli olduğuna ve sürdürülmesi gerektiğine vurgu yaptı.
ŞIVAN PERWER: SANATÇILAR BİRLİĞİ KURULMALI
Toplantıda son olarak konuşan Şivan Perwer, “Sanatçılar olarak konuşuyoruz, tartışıyoruz. Son iki yıldır bir araya gelerek Kürdistan’da siyasi gelişmelere dahil oluyoruz. Ama sanatsal olarak da çalışmalarımızı güçlendirmeliyiz. Sanat siyasete de yol gösterir” dedi. “Hêza Yekîtiya Hunermendan (Sanatçılar Birliği)” adlı bir oluşumun kurulmasını öneren Perwer, “Sanatçılar Birliği Ulusal Akademi de oluşturmalı. Bu akademi sinemacılara, albüm çıkaranlara, beste yazanlara; özetle tüm sanat dallarına yardımcı olmasını gerekir. Almanya’da 3 milyon Kürt yaşıyor. Böyle bir kurum artık şart” diye konuştu.
MA
