Ortadoğu’da kadınlar, yaşadıkları sorunları ve bu sorunlar karşısında nasıl bir mücadele ve direniş gerçekleştirilmesi gerektiğini tartışıyor. Kadınlar, şiddet, kadın kırımı, göç, cinsiyetçi, dinci, milliyetçi baskılara karşı ortak mücadelenin ayaklarını örüyor. Bu bağlamda, Lübnan’ın başkenti Beyrut’ta gerçekleşen Ortadoğu ve Kuzey Afrika 2. Kadın Konferansı, bu sorunların tartışıldığı ve ortak mücadele hattının belirlenmesi açısından bir zemin oluşturdu.
Ortadoğu’nun ve Kuzey Afrika’nın çeşitli ülkelerinden kadınların farklılıklarıyla katıldığı konferans, çok renkliliğin de bir temsili oldu. “Demokratik Kadın Devrimi” ni hedefleyen kadınlar, ortak mücadelenin yanı sıra yaşadıkları coğrafyalarda yaşanan sorunlara dair özgün çözümler de önerdi. Konferansa Türkiye delegasyonundan katılan İnsan ve Kadın Hakları aktivisti Fatma Bostan Ünsal ile konferansı konuştuk.
ORTAK SORUN: DİNCİLİK
Ünsal, Ortadoğu ve K. Afrikalı kadınların ortak sorunlarının başında coğrafyadaki istikrarsızlık, adaletsizlik, çocuk yaşta evlik, savaş ve mültecilerin yaşadıkları sorunların olduğunu söyledi. Konferans kararlarında üzerinde durulan dinciliğin, Ortadoğu’da kadın karşıtı politika ve uygulamalara neden olan ortak bir sorun olduğunu vurgulayan Ünsal, “Genel olarak Kuran’da kadınları destekleyen pek çok hüküm var aslında ama bugünkü anlayışta kadına destek veren hükümler ve pratikler ya unutuluyor ya da çarpıtılıyor” dedi.
‘İKTİDARLAR DİNİ LEHLERİNE ARAÇSALLAŞTIRIYOR’
Ortadoğu ülkelerinde, dinin iktidarlar tarafından istismar edildiğini belirten Ünsal, bu durumun konferansta da gündeme geldiğini ifade etti. Ünsal, “İslami uygulamalar diğer alanlarda nasıl bozulmuşsa, kadın alanında da bozuldu. Dindeki bu bozulmayı ilk hissedecek elbette ki kadınlardır. Din, iktidarlar tarafından iktidarlıklarını sürdürmek adına araçsallaştırılıyor. Dinin araçsallaştırılması da kadına yönelik yanlış uygulamaları beraberinde getiriyor” diye belirtti.
EZİDİ SOYKIRIMI
Êzidîlerin yaşadıklarını örnek veren Ünsal, şunları söyledi: “Bugün modern teknolojiler de kullanılarak Êzidî kadınlar ve çocuklar için köle pazarları yapıldı, bu durum bitmiş değil. 200 yıldır insanlık tarihinin unuttuğu ve olmaması gereken bir durum yeniden yaşanıyor. İslam dini, insan onuruna çok önem veren bir din. Müslüman olduğunu iddia eden biri nasıl köle pazarını yeniden canlandırır? Türkiye halkı, Ortadoğu ve Kuzey Afrika halkı bunu reddetmeli. Êzidî soykırımını Batılılar tabi ki savaş suçu ve soykırım kabul edecektir ama ondan önce bölge halkının bu durumu düşünmesi, lanetlemesi, yeryüzünden silmesi gerekir. Ama maalesef bu konuda büyük bir sessizlik hakim.”
DİNCİLİKLE MÜCADELE
Dinciliğe karşı mücadele edilmesi gerektiğini belirten Ünsal, bu mücadelenin nasıl yürütülmesi gerektiğine dair şunları söyledi: “Mesela islamofobi çok korunaklı bir alan. Batıda İslama yönelik düşmanlık var ama burada sadece bunun ifade edilmemesi gerekiyor. Yani islamofobi var ama bunun karşısında İslamın araçsallaştırılarak kadının nasıl adaletsizliğe maruz kaldığı, zulüm yapıldığı da islamofobiden yakınanlar tarafından dile getirilmeli. islamofobiyi anlatan insan IŞİD fetvasını da lanetlemeli, köle pazarında kadınların çocukların satılmasını da lanetlemeli. Sadece islamofiyi kötüleyen, sadece bununla ilgili konuşanların ahlaki bir zaaf içinde olduğunun artık dile getirilmesi gerekiyor. Böylece dinin araçsallaştırılarak kadına zulüm yapılması engellenmiş olur.”
ROJAVALI KADINLAR
Konferansa katılan Kuzey ve Doğu Suriyeli kadınların örnek teşkil ettiğini belirten Ünsal, “Askeri, diplomatik, hukuki olarak inisiyatif sahibi olmuş kadınların konferansta bulunması çok önemliydi. Rojavalı kadınlar bölge için örneklik teşkil ediyor” dedi.
Kadın ittifakının bölgeyi demokratikleştireceğini dile getiren Ünsal, “Demokratikleşme için toplumun ve kadınların katkısının olması açısından bütün bölgeyi demokratikleştirecek diye düşünüyorum. Ortadoğu’da demokrasi yerleşmiş değil. İnsan onuruna uygun yönetim şekli dediğimizde, insanların haklarına riayet eden bir yönetim şekli olmalı. Bu olmadığında buna istibdat diyoruz. İstibdatın olduğu bir yerde isyan hakkı ortaya çıkar” diye konuştu.
Yarın – ‘Feminist Gece Yürüyüşü’nden yükselen sesin muadilinin Ortadoğu’da da yükseldi’
Diren Yurtsever / MA
