Taliban yönetimindeki Afganistan’da, kazanımları tek tek yok edilen kadınların sözü ve itirazı mücadele açısından daha anlamlı hale geliyor. Kadınların dışlandığı sektörlerin başında medya gelirken, Afganistan Kadın Haber Ajansı (Afghan Women’s News Agency – AWNA), Taliban’ın iktidarı ele geçirmesinden bu yana Afganistan’da kadınların hak ihlallerini, eğitim ve çalışma yasaklarını belgeleyen ve kadınların sesini duyurmaya çalışan en önemli bağımsız medya mecralarından biri olarak varlığını sürdürüyor. Ajans, kadın gazetecilere dönük gözaltı, tutuklama, taciz ve tehditler nedeniyle güvenli bir ortamda haber üretemediği için büyük ölçüde sürgünde veya çok kısıtlı yerel ağlar üzerinden yayıncılık yapabiliyor.
Temelleri 2016 yılında atılan AWNA, yayın hayatına 1 Ekim 2016 tarihinde başladı. 10 yıldır aralıksız bir şekilde Afganistan’daki kadınlarını sorunlarını gündeme getiren AWNA, Farsça yayın yapıyor. Kadınların sesini duyurmak amacıyla kurulan AWNA, günümüzde kadınların eğitimden, sosyal hayattan ve iş gücünden tamamen dışlandığı bir ortamda habercilik yapmaya çalışıyor. Sorumlu editör, AWNA’nın çalışmalarını Mezopotamya Ajansı’na anlattı. MA, editörün isminin güvenlik nedeniyle verilemediğini belirtti.
KURULUŞ AMACI VE TALİBAN SONRASI
“AWNA, 1 Ekim 2016’da resmi olarak yayıncılığa başladı. O günden bu yana kadınları ve genel olarak toplumu etkileyen konulara odaklanan haberler, raporlar, analizler, röportajlar ve multimedya içerikleri ürettik. Siyasi değişikliklere ve medya özgürlüğüne getirilen kısıtlamaların artmasına rağmen, çalışmalarımızın erişilebilir olmasını sağlamak için yayıncılığa devam ettik ve faaliyetlerimizi uyarladık.
Ülkedeki kadınların ana akım medyada giderek daha fazla marjinalleştirildiği bir dönemde, seslerini duyurmak için özel bir platform oluşturmak amacıyla kuruldu. Başından beri amacımız, kadın hakları, sosyal adalet, eğitim ve Afganistanlı kadınların yaşadığı gerçekleri vurgulamak, sosyal, siyasi ve ekonomik alanlarda cinsiyet eşitliğini teşvik etmekti. 2021’de Taliban’ın iktidarı ele geçirmesinden sonra bu ihtiyaç daha da acil hale geldi. Birçok kadın gazeteci, artık ülke içinde güvenli bir şekilde çalışamıyordu ve sansür yoğunlaştı. AWNA sadece bir medya kuruluşu olmakla kalmadı, aynı zamanda Afganistanlı kadın gazeteciler ve vatandaş muhabirlerin hem ülke içinde hem de sürgünde haber yapmaya devam edebilecekleri ve kadınların deneyimlerinin silinmemesini sağlayabilecekleri bir alan haline geldi.
CİNSİYET EŞİTLİĞİNE DAYALI HABERCİLİK
Editörlük politikamız, profesyonel gazetecilik standartlarına ve cinsiyet eşitliğine dayalı habercilikteki güçlü taahhüdümüze dayanmaktadır. Doğruluk, gerçeklere dayalı habercilik ve etik gazeteciliği öncelikli olarak ele alıyoruz. Aynı zamanda misyon odaklıyız. Kadınları etkileyen konular hakkında kamuoyunu bilgilendirmek, eşitliği ve insan haklarını teşvik etmek ve kadınların kamusal hayata katılımını desteklemek için çalışıyoruz. Demokratik değerleri, ifade özgürlüğünü ve sorumlu gazeteciliği destekliyoruz. Kısıtlayıcı koşullar altında bile, haberlerimizde güvenilirliği, tarafsızlığı ve dürüstlüğü korumaya çalışıyoruz.
Bugün AWNA, Afganistan içinde ve sürgünde bulunan bir katkıcı ağına sahip bağımsız bir dijital haber odası olarak faaliyet göstermektedir. Gazetecilerin, özellikle de kadın gazetecilerin karşı karşıya olduğu riskler göz önüne alındığında, muhabirlerimizi ve kaynaklarımızı korumak için güvenli iletişim yöntemlerine ve dikkatli editoryal süreçlere güveniyoruz. Afganistanlı ve uluslararası izleyicilere ulaşmak için çevrimiçi yayın yapıyoruz. Faaliyetlerimiz, sürgünde bulunan editörlerin koordinasyonu ile Afganistanlı kadınların karşılaştığı gerçekleri belgelemeye devam eden güvenilir katkıcıların sahadan yaptığı haberleri birleştiriyor. Sansür ve güvenlik sorunlarına rağmen Afganistanlı kadınların hikayelerinin duyulmasını sağlamaya kararlıyız.”
Berivan Kutlu / MA
