Barış aktivisti Yannis Vasilis Yaylalı soy ismini değiştirmek için Bafra 3’üncü Asliye Hukuk Mahkemesi’ne başvurdu. 2013 yılında İbrahim olan ismini değiştirerek Yannis Vasilis ismini alan Yaylalı soyadını da Parharidis (Yayla) olarak değiştirmek için başvuru yaptı. 1992 yılında Şırnak’ta askerlik yaparken PKK tarafından alıkonulan Yaylalı, 2 yıla yakın kamplarda kaldıktan sonra Rum kimliği ile tanıştı. Bunun ardından Rum kimliğini sahiplenen ve barış aktivisti olan Yaylalı, 2017 yılında Rum ve Ermeni soykırımlarını andığı için tutuklandı. “Cumhurbaşkanı’na hakaret”, “insanları kanunlara uymamaya teşvik etmek” ve “örgüt propagandası yapmak” suçmalamalırıyla 2018 yılına kadar tutuklu kalan Yaylalı, 2019 yılının başından itiraberen Yunanistan’da yaşıyor.
MANEVİ BAĞ HİSSETMİYOR
Yaylalı’nın avukatı tarafından verilen dilekçede şu ifadelere yer verildi: “Müvekkilim manevi bağ hissetmemesi nedeniyle soy ismini taşımak istememektedir. Müvekkilim yıllar önce aslında Türk değil Rum olduğunu öğrenmiş olup bu kapsamda İbrahim olan ismini de Yannis Vasilis olarak değiştirmiştir. Buna uygun olarak müvekkilim Yaylalı soy ismini değil ekseriyetle Rumların kullanmakta olduğu Parharidis soy ismini kullanmaktadır. Bilindiği üzere isim ve soy isim resmi kayıtlarda yazılan ve bireyin kimliğinin kanıtı olan temel öğelerden biridir.
ANAYASA’YA AYKIRI
Rumlar yüzyıllardan beri yaşadığımız topraklarda yaşamaktadır. Nesiller boyu bu topraklarda yaşayan Rumlar ayrıca Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı da olmuşlardır. Bu nedenle Parharidis soy isminin yabancı olduğundan bahsedilemez. Bu nedenle daha önce Anayasa Mahkemesinin bu konuyla ilgili kararın şerhinde de vurgulandığı üzere yabancı tanımlamasından, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları arasından çoğunluğu oluşturanlardan farklı etnik veya dini topluluklara mensup olanları da ima edecek şekilde anlaşılmamalıdır’. Bu nedenle 2525 sayılı Soyadı Kanunu’nun 3’üncü maddesinde yer alan ‘yabancı ırk ve millet isimleriyle’ ibaresinin, Anayasa’nın 10’uncu maddesine aykırı olduğu da açıktır.
AYRIMCILIK
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi de (AİHM) kişilerin isimlerine ve soy isimlerine bu kapsamda oldukça önemli bir değer biçmektedir. Mahkeme 1 kişinin ön ismini ve soy ismini ilgilendiren meselelerin özel hayat hakkı içerisine girdiğini ortaya koymuştur. Ayrıca AİHM, isim ve soyisim davalarını sadece özel yaşam bağlamında değil ayrımcılık bağlamında da değerlendirmektedir.
DAVA KABUL EDİLDİ
Yukarıda açıkladığımız nedenlerle öncelikle 2525 Soyadı Kanunu’nun 3’üncü maddesinin Anayasa’nın 10 ve 17’inci maddelerine aykırı olması nedeniyle somut norm denetimi için dosyanın Anayasa Mahkemesine gönderilmesine ve karar verilene kadar iş bu davada bekletici mesele yapılmasına ve sonuç olarak davamızın kabulü ile müvekkilimin nüfus kaydında ‘Yaylalı’ olarak yer alan soy isminin ‘Parharidis’ olarak değiştirilmesine karar verilmesini vekalet talep ederim.”
Dava dilekçesini kabul eden Bafra 3’üncü Asliye Hukuk Mahkemesi, duruşmanın görülmesi için 9 Haziran 2022 tarihine gün verdi.
IRKÇI KANUNLAR
Konuyla ilgili konuşan Yannis Vasilis Yaylalı, Soyadı Kanunu’nın Türklük ayrımcılığı üzerinden yükseldiğini söyledi. Bu kanun nedeniyle Rumlar, Süryaniler, Lazlar, Yahudiler gibi halkların kendi kimliklerine uygun soyadları kullanamadığını belirten Yaylalı, “Bu kanun Anayasa’nın 10’uncu maddesine aykırıdır. Ama gel de bunu devlet ve hükümet yetkililerine anlat. Bizden her türlü vergisini alıp toplumun bir kesimine her türlü imkanı sunarken, bize üvey evlat muamelesi yapmaya devam ediyorlar. Ben Pontoslu Helenim. Pontos soykırımı esnasında çalınıp Türk ailelerine verilen on binlerce çocuktan biriyim. Bu gerçeklik bizden yirmili yaşlarımın ortasına kadar saklandı. Ta ki ben asker olarak gittiğim Kurdistan’da PKK’nin eline esir düşüp de Kürtlere karşı yürütülen kirli savaşı kamuoyuyla paylaşıncaya kadar. Bu nedele Yaylalı olan soyadımı Parharidis olarak değiştirmek için başvuru yaptım” dedi.
Tolga Güney / MA
