Dünya basını, Irak’ta silahların devlet kontrolüne alınmasına yönelik süreçte yaşanan gelişmeleri yakından takip ederken, Irak Parlamentosu’nda Kataib Hizbullah konusunda ortaya çıkan görüş ayrılıkları da gündemin öne çıkan başlıkları arasında yer aldı. İngiltere ile İran arasında derinleşen diplomatik kriz, ABD, Rusya ve Ukrayna arasındaki üçlü temaslar ve Hollanda ile İsrail arasındaki silah anlaşması da uluslararası basında geniş yer buldu. Afrika’da ise muhalefet koalisyonunun, anayasa değişikliğinin önünü açabilecek yasa tasarısına yönelik tepkileri öne çıktı.
IRAK’TA KATAİB HİZBULLAH KRİZİ BÜYÜYOR
Irak merkezli Shafaq News ajansının gündeminde, Irak Başbakanı Ali el-Zeydi ile Koordinasyon Çerçevesi liderleri arasında Kataib Hizbullah’a yönelik tutum konusunda yaşanan görüş ayrılığı vardı. Habere göre el-Zeydi, Bağdat’taki hükümet sarayında Bedir Örgütü lideri Hadi el-Amiri ve Haşdi Şabi Başkanı Falih el-Feyyad ile üç saatten uzun süren bir görüşme gerçekleştirdi. Görüşmeye, Haşdi Şabi Genelkurmay Başkanı ve Ebu Fadak olarak da bilinen Abdulaziz el-Muhammedavi de katıldı. Görüşmede el-Zeydi, silahlı grupların silahlarının devlet kontrolüne alınmasını ve yasaları ihlal edenler hakkında yürürlükteki yasalar çerçevesinde işlem yapılmasını savunurken, el-Amiri ve el-Feyyad müzakerelerin sürdürülmesini ve uzlaşma sağlanmasını önerdi. Kataib Hizbullah’a yönelik tutum konusundaki anlaşmazlık, el-Zeydi ile Koordinasyon Çerçevesi liderleri arasında Pazartesi günü yapılması planlanan genişletilmiş toplantının iptal edilmesine de yol açtı. Koordinasyon Çerçevesi’ne yakın kaynaklar, bazı siyasi grupların el-Zeydi’nin Kataib Hizbullah’a karşı tutumunu sertleştirmesinden rahatsız olduğunu belirtti. Kaynaklar, uzun sürecek bir çatışmanın diğer silahlı grupları da örgütün yanında saf tutmaya yöneltebileceği ve müzakereleri çıkmaza sokabileceği endişesini dile getirdi. Kataib Hizbullah ise Çarşamba günü yaptığı açıklamada, kendisine yönelik olası saldırılardan el-Zeydi’yi sorumlu tutmuş ve İsrail’in Irak’taki hedeflere yönelik saldırılarında kullandığı istihbaratın Washington’a aktarılmasına yardımcı olmakla suçlamıştı.
İNGİLTERE’DEN İRAN’A CASUSLUK SUÇLAMASI
Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) merkezli The National, İngiltere’de bir mahkemenin İran Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC) adına muhalif gazetecileri gözetlemekle suçlanan iki İran yurttaşını casusluk faaliyetlerinden suçlu bulduğunu aktardı. Habere göre Woolwich Kraliyet Mahkemesi’nde görülen davada Farhad Javadi Manesh bir suçtan, Mostafa Sepahvand ise iki ayrı suçtan suçlu bulundu. Savcılığa göre iki isim, Ağustos 2024-Mart 2025 döneminde İran hükümetini eleştiren Farsça yayın yapan Iran International televizyonunun gazetecilerini gözetledi. Takip edilen isimler arasında gazeteci Kambiz Hosseini’nin de bulunduğu belirtilirken, Sepahvand’ın gazeteciye yönelik şiddet içeren bir saldırı hazırlığında olduğu öne sürüldü. Haberde, söz konusu suçlu bulunma kararlarının İngiltere’nin 2023 tarihli Ulusal Güvenlik Yasası kapsamında İran yurttaşlarına yönelik verilen ilk kararlar olduğu kaydedildi. Üçüncü sanık Shapoor Noori’nin tüm suçlamalardan beraat ettiği, iki sanığın cezalarının ise gelecek ay açıklanacağı belirtildi.
HOLLANDA’DA İSRAİL’LE SİLAH ANLAŞMASINA TEPKİ
İngiltere’den yayın yapan Middle East Eye, Hollanda’da altı siyasi partinin, Tilburg kentinde faaliyet gösteren Hollandalı savunma şirketi AIA’nın İsrailli silah üreticisi Israel Weapon Industries ile yaptığı silah üretimi anlaşmasına karşı çıktığını yazdı. Haberde partilerin ayrıca üretilen silahların İsrail ordusuna ulaşmasının önlenmesi için belediyeye soru önergesi verdiği belirtildi. Anlaşmanın Arad 5 piyade tüfeği ile Negev UX hafif makineli tüfeğin üretimini kapsadığı bilgisi verilirken, üretimin ilk etapta Tilburg kentinde gerçekleşeceği ardından ise Overijssel’deki daha büyük bir tesise taşınacağı aktarıldı. AIA Direktörü Gerard Zondervan’ın ise, anlaşmayı siyasi değil yalnızca “ticari” olarak değerlendirdiği belirtildi.
ALMANYA ÇİN YAPIMI İHA’LARI KULLANMAYI DURDURDU
ABD merkezli Associated Press, Almanya ordusunun eğitim amacıyla Çin yapımı insansız hava araçlarının kullanımını durdurarak bunu yerine Almanya’da veya diğer Avrupa ülkelerinde üretilen modelleri kullanacağını duyurdu. Almanya Savunma Bakanlığı, kararın Almanya ordusunun kendi kendine yeterliliğini ve teknolojik egemenliğini güçlendirme amacı taşıdığını açıkladı. Bakanlık ordunun envanterinde kaç Çin yapımı İHA bulunduğunu açıklamadı.
ABD-RUSYA-UKRAYNA GÖRÜŞMELERİ
Associated Press bir diğer haberinde ABD Başkanı Donald Trump’ın temsilcisi Steve Witkoff ve Jared Kushner’ın, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Ukrayna’daki savaşı ele almak üzere Moskova’da bir araya geldiğini yazdı. Görüşme, ABD arabuluculuğunda Rusya ve Ukrayna heyetleri arasında Abu Dabi’de gerçekleştirilen iki günlük müzakerelerin ardından yapıldı. Dokuz ay aradan sonra yapılan ilk doğrudan görüşmelerde savaşın sona erdirilmesi konusunda somut bir ilerleme sağlanamazken, taraflar geniş kapsamlı bir esir takası konusunda anlaşmaya vardı. Habere göre ABD heyetinin Putin’le görüşmesindeki ana hedef Avrupa temsilcilerinin de müzakerelere katılması için Rusya’nın onayını almak olacak. Görüşmenin ardından Witkoff ve Kushner’in İrlanda’nın başkenti Dublin’e geçerek Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelensky ile bir araya gelmesi bekleniyor.
KANADA BAŞBAKANI AVRUPA LİDERLERİYLE GÖRÜŞECEK
Dublin’de gerçekleşecek görüşmeler Kanada merkezli Global News ajansının da gündemindeydi. Buna göre, Kanada Başbakanı Mark Carney, Asya ziyaretleri öncesinde Avrupa liderleriyle görüşmek üzere İrlanda’nın başkenti Dublin’e gitti. Carney’nin, Rusya’nın 2022’de Ukrayna’yı geniş çaplı işgalinin ardından düzenlenmeye başlanan Avrupa Siyasi Topluluğu zirvesine katılacağı bildirildi. Her altı ay yapılan zirvede Zelensky’nin de aralarında bulunduğu Avrupalı liderlerin Rusya ile yürütülen müzakerelerin durumunu ele almasının beklendiği ifade edildi. Habere göre Carney’nin ayrıca Yunanistan ve Kıbrıs liderleriyle de ikili görüşmeler yapmasının planlandığı aktarıldı.
ENDONEZYA’DA CUMHURBAŞKANI YARDIMCISI İSTİFA DİLEKÇESİNİ VERDİ
Singapur merkezli Channel News Asia, Endonezya Cumhurbaşkanı Yardımcısı Gibran Rakabuming Raka, eğitim belgelerinin geçerliliğine ilişkin tartışmaların ardından istifa dilekçesini parlamentonun üst kanadı Halk Danışma Meclisi’ne (MPR) sundu. Eski Cumhurbaşkanı Joko Widodo’nun oğlu olan Gibran, eğitim belgelerinin seçim yeterliliklerini karşılamadığı yönündeki kararların ardından istifa baskısıyla karşı karşıya kalmıştı. Parlamentodaki sekiz siyasi gruptan 120 milletvekilinin de Gibran’ın görevden alınması sürecini başlatabilecek önergeyi imzaladığı bildirildi. İstifanın resmen onaylanması için meclisin üç günü, yerine yeni bir isim belirlemek için ise 60 günü bulunuyor.
KONGO’DA MUHALEFETTEN ANAYASA TEPKİSİ
Africanews ise Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde muhalefetin, Cumhurbaşkanı Felix Tshisekedi’nin anayasa değişikliği için referandumun önünü açan yasayı yürürlüğe koymasına tepki gösterdiğini yazdı. C64 çatısı altında birleşen muhalefet partilerinin, düzenlemenin Tshisekedi’nin 2028’de sona erecek ikinci görev süresinin ardından üçüncü kez aday olmasının önünü açabileceğini savunduğu belirtildi. Haberde, C64 koalisyonu üyesi siyasetçi Jean-Baptiste Kasekwa’nın, “Onu iktidardan indirecek kadar güçlü biri çıkana kadar görevde kalmak istediğini açıkça dile getiriyor” sözleriyle tepki gösterdiği aktarıldı. Tsihisekedi ise, halkın istemesi halinde yeniden aday olabileceğini söylemişti.
MA
