Diyarbakır 8’inci Ana Jet Üs Komutanlığı’na 19 Mayıs’ta Halk Savunma Güçleri (HPG) tarafından yapılan droneli saldırıdan bu yana Diyarbakır, Mardin, Şırnak, Batman, Siirt, Urfa başta olmak üzere bölge kentlerinde Küresel Konumlama Sistemi (GPS) sıklıkla kesiliyor. Kesintiler en çok harita mühendislerini zor durumda bıraktı. GPS sinyallerinin alınamaması nedeniyle sahaya çıkamayan Mardin’deki harita mühendisleri, uçakların kalkış saatlerini takip etmek zorunda kaldı. Uçakların kalkış saatlerinde geçici olarak sinyallerin açılmasını fırsat bilen mühendisler, sinyallerin açıldığı 2 saatlik süre içinde işlerini bitirmeye çalışıyor.
İŞ YAPAMAZ HALE GELDİLER
Mühendislerin yaşadıkları sorunları Mezopotamya Ajansı’na (MA) anlatan Türk Mimar ve Mühendis Odaları Birliği (TMMOB) Harita Mühendisleri Odası Mardin Temsilci Yardımcısı Vahap Irmak, sorunun çözülmesi için çağrısında bulundu. Harita mühendislerinin arazilerin sınırlarını belirleyebilmek için 2009 yılından bu yana Cors isimli cihazı kullandıklarını belirten Irmak, Türkiye’de her 40 ile 50 kilometre mesafeye sinyal ağları kurulduğunu söyledi. Sistemin uydu bağlantısıyla çalıştığını ifade eden Irmak, cihazın önce uyduya bağlandığını, ardından yereldeki baz istasyonları üzerinden veri alışverişi yaptığını ancak sinyallerin kesilmesi nedeniyle işlerini yapamaz hale geldiklerini söyledi.
SORUN BÖLGEYE YAYILDI
Cihazın hassas bir cihaz olduğunu ve elektromanyetik veri alışverişi yapıldığını ifade eden Irmak, sistemin çalışabilmesi için veri akışının sağlanmasının önemli olduğunu söyledi. “Veri akışında parazitler olduğunda, veri akışında manipüle olduğu zaman hassas konumu sağlanamıyor” diyen Irmak, daha önce Nusaybin ve Kızıltepe’nin Suriye sınırında ABD ile Rusya’nın sistemlerinden kaynaklı benzer sorunlar yaşadıklarını hatırlattı. Sorunun şimdi tüm bölgeye yayıldığını vurgulayan Irmak, “Artık cihazları kullanamaz hale geldik. Eskiden poligon dediğimiz çıkış aldığımız noktalarımız vardı. Bu noktaların bir arşivi vardı. 2009’dan beri bu sistem yaygınlaştıktan sonra biz bu yeni teknolojiye alıştık, resmi kurumlar yeni teknolojiye geçti. Bu nedenle de belediye, kadastro, Çevre Şehircilik Müdürlüğü’nde ilgili birimler artık poligon üretmeyi kestiler. Bundan kaynaklı eski arşivlerdeki poligonları da arazide bulamıyoruz. Bu nedenle de iş yapamıyoruz” dedi.
UÇAK SAATLERİNİ TAKİP EDİYORLAR
Devletin jammer adı verilen sinyal bozucular kullanması nedeniyle verilerin manipüle olduğunu ifade eden Irmak, bunun bir yönetmeliği olduğunu ancak bölgede 7 gün 24 saat kullanılmayacağını söyledi. Sistemde manipülasyon olması nedeniyle cihazların atıl kaldığını ifade eden Irmak, çalışma koşullarını “Şu an Kızıltepe’deki arkadaşlarımız bunu şöyle çözmüşler; Orada uçak gidip geliyor. Uçak iniş kalkışları var. Uçak güvenliği için mecbur kapatıyorlar. Orada arkadaşlar bakıyor uçak havada diyor ‘şimdi cihaz çekecek’ hemen gidip ölçümlerini yapıp geliyorlar. Burada resmi kurumların izinleri oluyor. Biz onları takip eder olduk. Bir kurumun yapması gereken ivedi bir işi var. Onlar için bir iki saat kapatıyor. Biz duyuyoruz, gidip hemen ölçümüzü alıyoruz” diye anlattı.
GİRİŞİMLER SONUÇ VERMEDİ
Mardin özelinde 32 serbest harita mühendisliği bürosu olduğunu ifade eden Irmak, nitelikli insanların istihdamına engel olunduğunu dile getirdi. Müteahhitlerin ve resmi kurumların da benzer şekilde çalışamadığını belirten Irmak, eskiden manuel kullanılan total station isimli cihazların da artık kullanılmadığını söyledi. Harita mühendisleri olarak durumdan rahatsız olduklarını ifade eden Irmak, sorunun giderilmesi için kimi girişimlerde bulunduklarını ancak etkili bir sonuç alamadıklarını kaydetti. Irmak, önümüzdeki günlerde sorunun çözülmemesi durumunda İdare Mahkemesi’nde dava açmaya hazırlandıklarını söyledi.
Ahmet Kanbal / MA
