Türkiye’de demir-çelik sektörünün Avrupa Birliği’nin karbon düzenlemelerine uyum sağlaması için milyarlarca avroluk yatırım yapılması öngörülüyor. Çelik üreticileri, dönüşümün finansmanı için kamusal destek mekanizmalarının geliştirilmesini talep ederken işçi sağlığı, çalışma koşulları ve çevre kirliliği sorunları da tartışılıyor.
Kasım ayında yayımlanan “Türkiye Çelik Sektörü: 2053 Net Sıfır Emisyon Yol Haritası” raporu, sektörün düşük emisyonlu üretime geçebilmesi için gelecek 20 yıl boyunca yılda yaklaşık 1,5 milyar avro yatırıma ihtiyaç duyulacağını ortaya koydu. Bu tutar, toplamda yaklaşık 30 milyar avroluk yatırım anlamına geliyor.
AVRUPA’NIN HURDASI TÜRKİYE’DE İŞLENİYOR
Türkiye, dünyanın en büyük hurda çelik ithalatçılarından biri. Avrupa ülkelerinden getirilen metal hurdaları, Türkiye’deki tesislerde işlenerek yeniden çelik üretiminde kullanılıyor. Üretilen çeliğin önemli bir bölümü de Avrupa pazarına ihraç ediliyor.
Hurda çeliğin geri dönüştürülmesi, cevherden üretime kıyasla daha düşük karbon salımı sağlayabilse de bu süreç çevresel riskleri tamamen ortadan kaldırmıyor. Hurdaların içerdiği kirleticiler, üretimde kullanılan enerji ve tesislerin atık yönetimi çevre ve halk sağlığı açısından önem taşıyor.
Çelik sektöründe üretim ve ihracat devam ederken işçilerin ücretleri, iş güvenliği önlemleri ve fabrikaların çevre üzerindeki etkileri de gündemdeki yerini koruyor.
30 MİLYAR AVROLUK DÖNÜŞÜM İÇİN KAMU DESTEĞİ
Çelik sektörünün dönüşüm maliyeti, yaklaşık 1,6 trilyon liraya karşılık geliyor. Patronların finansman talepleri arasında düşük faizli krediler, yatırım teşvikleri ve kamu destekli finansman mekanizmaları bulunuyor.
Kasım ayında açıklanan yol haritasında, Türkiye’de kurulacak ulusal Emisyon Ticaret Sistemi ve Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması sayesinde yılda 500 milyon ila 1,5 milyar avro arasında gelir elde edilebileceği hesaplandı. Bu gelirlerin kurulacak bir yeşil çelik fonuna aktarılarak sektörün dönüşümünde kullanılması önerildi.
Ancak 30 milyar avro, bütçeden patronlara aktarılması kararlaştırılmış bir kaynak değil; sektörün 20 yıllık toplam yatırım ihtiyacına ilişkin bir hesaplama. Kamu kaynaklarının ne ölçüde kullanılacağı ve desteklerin hangi koşullara bağlanacağı ise henüz netleşmiş değil.
KÂR PATRONLARA, DÖNÜŞÜMÜN MALİYETİ KİME?
Sektörün kamu kaynaklarıyla desteklenmesi tartışması, işçilerin ve halkın bu dönüşümden nasıl etkileneceği sorusunu da gündeme getiriyor.
Yatırımlara sağlanacak desteklerin iş güvenliği önlemlerinin geliştirilmesi, ücretlerin iyileştirilmesi, istihdamın korunması ve çevre kirliliğinin azaltılması gibi somut yükümlülüklere bağlanıp bağlanmayacağı henüz açıklığa kavuşmuş değil.
Çelik üreticilerinin uluslararası pazardaki rekabet gücünü korumayı amaçlayan dönüşümün maliyetinin ne kadarının şirketler, ne kadarının kamu tarafından üstlenileceği tartışılırken, işçilerin haklarının ve çevrenin korunmasının finansman planlarında nasıl güvence altına alınacağı sorusu önemini koruyor.
Kaynak: Evrensel
HABER MERKEZİ


















