Dersim’in Mazgirt ilçesinde bulunan 12 esnaf kadın, toplumun dayattığı rollere karşı çalışma yaşamındaki yerini aldı. Dayanışmayı emeğe dönüştüren kadınlar, “Erkek-kadın işi” dayatmasını da reddediyor. Esnaf kadınlardan Türkan Yaprak, kadınların hayatın her alanında çalışması gerektiğini belirterek, kadının kendi gelirini sağlamasının önemine değindi. Tüm kadınların üretimde yer alması gerektiğinin altını çizen Yaprak, “Evde oturup sadece ev işi yapmak istemedim. Ne yazık ki kadınlar toplumda ikinci plana atılıyor. Bir kadının bu algıları yıkması için öncelikle kendi ekonomisini oluşturması lazım. Biz maddi olarak ne eşimize ne babamıza ne de ağabeylerimize muhtaç değiliz” diye konuştu.
“TOPLUMSAL ROLLER YIKILDI”
Kadınların dayatılan toplumsal rolleri yıktığını dile getiren esnaflardan Yüksel Yıldırım, “Kendi işim olsun istedim. Çalışıyorum, üretiyorum ve her şeyden önce özgüvenim var. Kendi paramı kazanıyorum. Memur olabilirsin, bir kurumda çalışabilirsin ama kadın bir esnafa toplumun bakış açısı daha da farklı. İnşaat malzemesi satmam, toplumda erkek işi olarak görülüyor. Bir kadın isterse, her şeyi öğrenir” dedi.
“ÖRNEK OLDUM”
İşyeri açmasıyla ilçede örnek olduğunu ifade eden Yıldırım, “Genelde esnaflar hep erkek olduğu için, kadınlar geldiği zaman çekiniyorlar. Bu işi yaptıktan sonra birçok kadın esnaf oldu, özgüven geldi, iş kurdu, çalışma hevesi doğdu. Kadınlar buraya daha rahat geliyorlar ve geldikleri zaman daha rahat alışveriş yapıyorlar. Bu güzel bir duygu. Kadınların hiçbir erkek egemen zihniyetinin altında ezilmemelidir” şeklinde konuştu.
“KADINLAR İŞ YAŞAMINDA OLMALI”
Yufka, gözleme ve ekmek üretimi yapan Özlem İlbey, 3 kadınla birlikte ekonomik gelirlerini sağlıyor. İlbey, kadınların daha fazla iş yaşamında olmasını sağlamak için üretime geçtiklerini belirterek, birbirlerine cesaret vererek ayakta durduklarını söyledi. 3 yılın sonunda iki kişiyle başladıkları üretime 4 kişiyle devam ettiklerini aktaran İlbey, “Burası küçük bir yer, kadınların sosyal anlamda yapacakları pek bir şey yok. Hem ekonomik anlamda bir şeyler kazanalım, hem de kadınların toplumda ki yerini değiştirelim. Kadınlar evden çıksın, gerçekten kendi gücünün farkına varsınlar” ifadelerini kullandı.
‘SADECE BİR GÜN DEĞİL…’
“Kadının ekonomik özgürlüğü yoksa toplumda sözü de yoktur” diyen İlbey, şunları söyledi: “Kadınlar kendilerine güvendiği takdirde, yapamayacağı, başaramayacağı hiçbir şey yoktur. Her alanda mücadele etmeliyiz. Sadece bir güne sığdırmayalım, hayatın her alanında o ruhu yaşatabilmeliyiz.”
Ayşe Sürme/ MA
