Şirnex’te bulunan Cûdî Dağı eteklerinden kaynağını alan Nêrdûş Deresi, Şirnex merkeze bağlı köylerden başlayarak, Silopiya (Silopi) ilçesine kadar olan onlarca köyün içme suyu ihtiyacını karşılıyor. Cûdî Dağı eteklerinde faaliyet yürüten kömür ocaklarının atık suları ise Nêrdûş Deresi siyaha büründürdü. Kömür ocağının yarattığı kirliliğe karşı önlem almayan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, yeni ocakların açılmasını da onaylıyor. Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) raporuna gerek duyulmadan çalışma izni verilen AKP’li Süleyman Bölünmez’in başında olduğu kömür ocakları, yapılan tüm başvurulara rağmen Nêrdûş Deresi’ni kirletmeyi sürdürüyor.
Derenin kömür olarak aktığı yerlerden biri de 1990’lı yıllardan bu yana yasaklı olan Şax ve Hebler köyleri. Cûdî Dağı’ndaki Şax ve Hebler köylerini de kapsayan geniş bir alanın 49 yıllığına Savunma Bakanlığı’na kiralandığı ortaya çıkmıştı. Karakol ya da valilikten izin belgesi alarak köylerine saatlik ya da günlük ziyaretlerde bulunan köylüler, ne bahçe ne de tarlalarında herhangi bir üretim yapamıyor. Kömür akan dere yatağında Devlet Su İşleri (DSİ) 10’uncu Bölge Müdürlüğü tarafından baraj yapılmak isteniyor. Bu proje kapsamında Cizîr’e 15 kilometre uzaklıkta bulunan ve 32 yıldır “güvenlik” gerekçesiyle yasaklı olan köyler de büyük oranda sular altında bırakılacak. Sadece baraj yapımı ile sınırlı kalmayacak olan projede; Hidroelektrik Santrali (HES), sulama, malzeme ocakları, kırma-yıkama-eleme tesisi ve beton santralleri de bulunuyor. Yapılacak olan baraj ile Turizm Bakanlığı tarafından birinci derece sit alanı ilan edilen ve 7 kalenin bulunduğu Şax köyü de sular altında bırakılacak.
MA
