İsrail ile Suriye arasında yürütülen müzakerelerde geçici güvenlik anlaşmasının koşulları şekilleniyor. İsrail merkezli Kanal 14’ün Şam yönetimine yakın Suriyeli bir kaynağa dayandırdığı habere göre taraflar, İsrail’in Suriye topraklarındaki askeri varlığı, Golan Tepeleri’nin statüsü ve Lübnan-Suriye sınırındaki güvenlik düzenlemeleri üzerinde görüşüyor.
İki ülke temsilcileri arasındaki son toplantının yaklaşık bir ay önce İsrail’in işgali altındaki Suriye topraklarında gerçekleştirildiği belirtildi.
GOLAN TEPELERİ ÜZERİNDEKİ HAKLARDAN VAZGEÇİLMESİ GÜNDEMDE
Görüşmelerde öne çıkan başlıklardan biri, Şam yönetiminin Golan Tepeleri üzerindeki egemenlik haklarından vazgeçmesi.
İsrail’in 1967’den bu yana işgal altında tuttuğu Golan Tepeleri, iki ülke arasındaki temel anlaşmazlık konularından biri olmaya devam ediyor. İsrail, 1981 yılında bölgeyi tek taraflı olarak ilhak etmiş, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi ise bu kararı uluslararası hukuk açısından geçersiz ilan etmişti.
Kanal 14’ün aktardığı müzakerelerde, Şam yönetiminin Golan Tepeleri üzerindeki tarihsel haklarından vazgeçmesini içeren bir uzlaşma formülü ele alınıyor.
ŞAM YÖNETİMİ HİZBULLAH’IN TEDARİK YOLLARINI KESECEK
Geçici anlaşmanın temelini, Suriye’nin Lübnan sınırındaki denetimleri artırması ve İran’dan Hizbullah’a yönelik silah sevkiyatını engellemesi oluşturuyor.
Anlaşma kapsamında Şam yönetiminin Lübnan-Suriye sınırındaki ablukayı sıkılaştırması, Hizbullah’ın Suriye üzerinden kullandığı silah tedarik yollarını kesmesi ve sınır güvenliği konusunda İsrail ile iş birliği yapması öngörülüyor.
İsrail, bu düzenlemelerle Hizbullah’ın bölgesel bağlantılarını zayıflatmayı ve Suriye üzerinden yürütülen silah sevkiyatını durdurmayı hedefliyor.
İSRAİL BAZI BÖLGELERDEN ÇEKİLECEK, ŞEYH DAĞI’NDA KALACAK
Şam yönetiminin güvenlik alanındaki yükümlülükleri karşılığında İsrail’in Aralık 2024’ten sonra işgal ettiği Suriye topraklarının bir bölümünden çekilmesi planlanıyor.
Ancak İsrail, stratejik konumu nedeniyle Şeyh (Hermon) Dağı’ndaki askeri varlığını sürdürmek istiyor. İsrail ordusunun çekileceği bölgelerde ise silahlı unsurların faaliyetlerinin sınırlandırılması ve yeni güvenlik düzenlemelerinin hayata geçirilmesi gündemde.
Böylece olası anlaşma, İsrail’in Suriye topraklarındaki askeri varlığını tamamen sona erdirmek yerine belirli bölgelerde sürdürmesine dayanan bir düzenleme içeriyor.
İBRAHİM ANLAŞMALARI KARŞILIĞINDA DAHA FAZLA ÇEKİLME TALEBİ
ABD’nin arabuluculuğunda yürütülen müzakerelerde, Suriye’nin İsrail ile ilişkilerini normalleştirmesini öngören İbrahim Anlaşmaları’na katılması da gündeme geldi.
İsrail basınına göre Şam yönetimi, İbrahim Anlaşmaları’na dahil olması karşılığında İsrail ordusunun işgal ettiği topraklardan daha kapsamlı biçimde çekilmesini talep edecek.
Geçici güvenlik anlaşmasıyla başlayacak sürecin ilerleyen aşamalarda iki ülke arasındaki diplomatik ilişkilerin normalleştirilmesine dönüştürülmesi hedefleniyor.
İŞGALİN GÖLGESİNDE GÜVENLİK PAZARLIĞI
Beşar Esad yönetiminin Aralık 2024’te devrilmesinin ardından İsrail ordusu, 1974 tarihli Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması kapsamında oluşturulan tampon bölgeye girerek Suriye’nin güneyindeki işgalini genişletmişti.
ABD arabuluculuğunda sürdürülen görüşmelerde İsrail’in işgal ettiği bölgelerden kısmen çekilmesi, Şam yönetiminin ise Hizbullah’a yönelik sınır denetimlerinde İsrail ile iş birliği yapması öne çıkıyor.
Görüşmelerin temelinde, İsrail’in güvenlik talepleri doğrultusunda Suriye’nin güneyindeki askeri düzenin yeniden şekillendirilmesi ve iki ülke arasındaki ilişkilerin yeni bir çerçeveye oturtulması bulunuyor.
Kaynak: Harici, İsrail Kanal 14
HABER MERKEZİ


















