İzmir’in Aliağa ilçesinde bulunan HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’nda 9 Kasım’da meydana gelen patlamada 19 işçi yaşamını yitirdi, 11 işçi yaralandı. Patlamanın ardından hastane önünde yakınlarından haber almaya çalışan ailelere polis müdahale etti. Müdahaleye tepki gösteren Ege İşçi Birliği üyeleri Yücel Memiş ve Sonay Tezcan gözaltına alındı. İki isim gece saatlerinde serbest bırakıldı.
Mezopotamya Ajansı’ndan İbrahim Açıkyer’e konuşan Memiş ve Tezcan, HABAŞ’ta yaşananları, iş güvenliği denetimlerini, sendikaların tutumunu ve işçilerin çalışma koşullarını değerlendirdi.
‘ARTIK TOPLU ÖLÜMLER ÜLKESİ OLDUK’
Son dönemde iş cinayetlerinde toplu ölümlerin arttığına dikkat çeken Yücel Memiş, düşük ücretler, işsizlik ve ağır çalışma koşullarının işçiler üzerindeki baskıyı derinleştirdiğini belirtti. Daha az işçiyle daha fazla üretim yapılmasının iş cinayetlerini artırdığını söyleyen Memiş, Dilovası ve İmbat Maden’de yaşanan ölümleri hatırlattı.
Memiş, “Artık toplu ölümler ülkesi olduk. Ama bu ölümlerde sınıf ayrımı yapmak lazım. Sermaye eceliyle, işçiler onlar büyüsün diye ölüyorlar” dedi.
İş güvenliği denetimlerinin patronların çıkarları doğrultusunda yürütüldüğünü savunan Memiş, fabrikaların bağımsız kurullar tarafından denetlenmesi gerektiğini belirtti. Denetimler öncesinde eksikliklerin geçici olarak giderildiğini ileri süren Memiş, gemi söküm tesislerinde işçilere yalnızca denetim günlerinde koruyucu ekipman verildiğini anlattı.
HABAŞ’taki işçilerden de benzer bilgiler aldıklarını ifade eden Memiş, “Bizim işçilerden aldığımız bilgiler kadarıyla bu alanda kesinlikle iş güvenliği sermayenin ihtiyacına göre belirleniyor” diye konuştu.
İş güvenliği uzmanlarının patronlara ekonomik olarak bağımlı olmasının denetim mekanizmasını etkisizleştirdiğini belirten Memiş, “Patrondan maaş alan bir iş güvenliği uzmanı, niye işin güvenliğini öncelesin?” diye sordu.
‘YAYIN YASAĞI YAŞANANLARI GİZLEMEK İÇİN’
HABAŞ’taki patlamanın ardından getirilen yayın yasağını da değerlendiren Memiş, yasağın iş cinayetlerinin nedenlerinin ve fabrikalardaki çalışma koşullarının kamuoyuna yansımasını engellemeyi amaçladığını savundu.
HABAŞ’ta ortaya çıkabilecek tepkilerin Aliağa’daki diğer fabrikalara yayılmasından endişe edildiğini belirten Memiş, “Buradaki sermaye devletinin esas derdi, bir yerde çıkacak sorunun diğer fabrikalara yansımamasını veya orada yapılan eksiklerin, işçiye dayatılan köle koşulların çok bariz şekilde açığa çıkmamasıdır” dedi.
‘İSYAN ETMEMİZ POLİSİ RAHATSIZ ETTİ’
HABAŞ’ta 21 Ekim ve 5 Kasım’da da işçilerin yaşamını yitirdiğini hatırlatan Memiş, bu ölümlerin ardından gerekli önlemlerin alınmadığını söyledi.
Patlamanın ardından hastane önünde bekleyen ailelere polis barikatıyla müdahale edilmesine tepki gösterdiklerini anlatan Memiş, iş cinayetlerine karşı sessiz kalmayacaklarını belirtti.
Gözaltına alınırken polislerin kendilerine “Siz isyan ettirmeye çalışıyorsunuz” dediğini aktaran Memiş, verdikleri yanıtı şöyle anlattı:
“‘Evet biz isyan ettirmeye çalışıyoruz. Çünkü bunun başka bir çözümü yok. Bunu Dilovası’ndan biliyoruz, Sakarya Hendek’ten biliyoruz. Türkiye’de yaşanan toplu ölümlerde aynı senaryoyu döne döne görmek istemiyoruz ve isyan etmek istiyoruz’ dedik.”
İşçilerin çalışma koşullarını değiştirebilmesinin üretimden gelen güçlerini kullanmalarıyla mümkün olduğunu vurgulayan Memiş, “Bu ülkenin temel taşlarını ayakta tutan işçiler, o çarkları indirmeden hiçbir zaman sermaye tarafından ciddiye alınmayacaklar” ifadelerini kullandı.
‘SENDİKALI OLMAK ÖRGÜTLÜ OLMAK ANLAMINA GELMİYOR’
Ege İşçi Birliği üyesi Sonay Tezcan ise iş cinayetlerinin önlenememesinin nedenlerinden birinin işçilerin bağımsız biçimde örgütlenememesi olduğunu söyledi.
HABAŞ’ta örgütlü Türk Metal Sendikası’nın tutumunu eleştiren Tezcan, sendikanın işçilerin haklarını savunmak yerine patronların çıkarlarına hizmet ettiğini ileri sürdü.
Tezcan, “Türk Metal-İş, bir sarı sendika. Patron aparatı gibi iş görür. İşçileri, haksızlığa ikna etmeye yöneliktir bütün çabaları. Bu aynı zamanda örgütsüzlüktür. Bakmayın sendikalı olduklarına” dedi.
HABAŞ’ta yıllardır işçilerin yaşamını yitirdiğini ancak sendikanın buna karşı etkili bir mücadele yürütmediğini belirten Tezcan, işçilerin sendikalarda söz ve karar sahibi olması gerektiğini vurguladı.
“Sendikalarımızda söz hakkımız, yetkimiz, kararımız yoksa aslında örgütsüzüzdür. Ne kadar sendikalı da olsak. Bu yüzden iş cinayetlerine karşı insanca yaşamak için biz örgütlenmek zorundayız” diyen Tezcan, Smart Solar işçilerinin mücadelesini örnek gösterdi.
Smart Solar işçilerinin sendikal bürokrasiye karşı çıktığını belirten Tezcan, “Eğer sendika bizi satacaksa, çıkarlarımızı korumayacaksa, biz ondan istifa eder, mücadele ederiz” sözleriyle işçilerin tutumunu aktardı.
Tezcan, HABAŞ başta olmak üzere bütün işçilere hakları ve insanca çalışma koşulları için örgütlenme çağrısı yaptı.
‘AİLELER YAKINLARININ DURUMUNU ÖĞRENEMİYORDU’
Patlamanın ardından hastane önünde yaşananları anlatan Tezcan, yakınlarından haber alamayan ailelerin polis tarafından hastane dışına çıkarılmaya çalışıldığını söyledi.
Hastane önüne özel tim, çevik kuvvet ve motosikletli polis ekiplerinin getirildiğini belirten Tezcan, “İşçi aileleri feryat ediyordu. Bir isim bile öğrenemiyorlar, yakınları ne durumda bilgi alamıyorlar. Bunun yanında bütün polisleri oraya yığmışlardı” dedi.
Polisin ailelere müdahalesine tepki gösterdikleri sırada gözaltına alındıklarını anlatan Tezcan, “Biz ağlayacaksak da sessiz sessiz ağlayalım. Kimsenin sesi duyulmasın, kimse bilmesin istiyorlar” ifadelerini kullandı.
‘BU SESİN BASTIRILMASINA İZİN VERMEYECEĞİZ’
Gözaltı sırasında polislerin kendilerine “Bunun yeri değil, insanlar acı çekiyor burada” dediğini aktaran Tezcan, acılı ailelerin tepkilerinin bastırılmaya çalışıldığını söyledi.
Tezcan, “Neyin yeri? ‘İnsanlar ölsün, ağlasınlar ve evlerinde otursunlar. Sonra bir şeyler yaparsınız’ demeye getiriyorlar. Yani orada insanlar acısını bile yaşayamıyor ve bizim buna gözümüzü kapatmamızı istiyorlar” diye konuştu.
İş cinayetlerinin üzerinin örtülmesine izin vermeyeceklerini vurgulayan Tezcan, sözlerini şöyle tamamladı:
“Biz haklılığımızı emniyetin söylemlerinden almıyoruz. Biz haklılığımızı oradaki işçi yakınlarından alıyoruz. Orada ölen işçilerin maruz kaldığı cinayetlerden alıyoruz. Buna da her yerde sesimizi yükseltmeye devam edeceğiz. Bu sesin bastırılmasına izin vermeyeceğiz.”
Kaynak: Mezopotamya Ajansı / İbrahim Açıkyer
HABER MERKEZİ
