Birleşmiş Milletler (BM) Çatışmalarda Cinsel Şiddet Özel Temsilcisi Pramila Patten 19 Haziran Çatışmalarda Cinsel Şiddetin Ortadan Kaldırılması Uluslararası Günü dolayısıyla açıklama yaptı. Çatışma bölgelerinde cinsel şiddet vakalarının son bir yılda “baş döndürücü bir artış” gösterdiğini belirten Pramila Patten, doğrulanmış vakaların sayısının 2024’ten bu yana yüzde 100’den fazla yükseldiğini açıkladı.
Pramila Patten, BM’nin yıllık raporunun “karanlık bir tabloyu” ortaya koyduğunu söyledi. Rapora göre doğrulanabilen vakaların yüzde 90’ından fazlası kadınlar ve kız çocuklarını hedef aldı. En fazla vaka bin 863 olayla Haiti’de kaydedilirken, onu bin 534 doğrulanmış saldırıyla Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve 501 vakayla Sudan izledi. Pramila Patten, Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde gıda güvensizliği ile cinsel şiddet arasında doğrudan bir ilişki bulunduğunu belirterek, kadın ve kız çocuklarının yiyecek ve su aramaya çıkarken tecavüze uğrama ihtimalini göz önünde bulundurarak yanlarında prezervatif taşıdıklarını aktardı.
BM, son raporunda İsrail ve Rusya’yı da cinsel şiddeti savaş aracı olarak kullanan ülkeler listesine dahil etti. Pramila Patten, her iki ülkenin de BM Güvenlik Konseyi’nin gönderdiği önleyici tavsiyeleri hayata geçirmediğini söyledi.
BM verilerine göre İsrail güvenlik güçleri tarafından 17 Filistinli kadın ve kız çocuğu ile 14 Filistinli erkeğe yönelik toplam 31 cinsel şiddet vakası belgelendi. Vakaların önemli bölümünün gözaltı merkezlerinde yaşandığı belirtilirken, BM gözlemcilerinin bölgeye erişiminin engellenmesinin soruşturmaları zorlaştırdığı ifade edildi.
Rusya güçleri tarafından işlendiği doğrulanan cinsel şiddet vakalarının sayısının ise 310 olduğu bildirildi. Pramila Patten, Moskova’nın geçen Ağustos’ta yapılan bildirimden bu yana herhangi bir önleyici adım atmadığını kaydetti.
Pramila Patten ayrıca, özellikle ABD öncülüğünde BM bütçesinde yapılan kesintilerin mağdurlar üzerindeki etkisine dikkat çekti. Afganistan’da 400 sağlık merkezi ile 100’den fazla toplumsal cinsiyete dayalı şiddet destek merkezinin kapandığını belirten Pramila Patten, Orta Afrika Cumhuriyeti, Mali ve Somali’de sığınma merkezleri ile destek hizmetlerinin yüzde 70’ten fazlasının kesintiye uğradığını söyledi.
Cinsel şiddetin “tarihin en çok susturulan suçu” olduğunu vurgulayan Pramila Patten, utanç, damgalanma ve cezasızlık nedeniyle vakaların büyük bölümünün kayıt altına alınamadığını belirtti. Pramila Patten, uluslararası hukuk mekanizmalarının giderek daha fazla zorlandığını ve sahadaki gerçeklik ile BM kararları arasındaki uçurumun büyüdüğünü ifade etti.
MA
