ABD’nin askerlerini çektiği Afganistan’da, 15 Ağustos 2021 tarihinde pek bir direnişle karşılaşmadan Kabil’e giren Taliban, tüm kontrolü ele geçirdi. Ele geçirdiği yerlerde hükümete bağlı okulları, hastaneleri ve mahkemeleri kapatan Taliban, şeriat kurallarını uygulamaya koydu. Kriz ve kaosun büyüdüğü ülkede, tüm hak ve özgürlükler ise askıya alındı. Taliban yönetimi, uygulamalarıyla özellikle kadın ve çocuklara yaşam alanı bırakmadı.
Kadınların tek başına sokağa çıkması, kız çocuklarının okula gitmesi yasaklandı, “Kadın Bakanlığı” kapatıldı yerine “Fazileti Teşvik ve Ahlaksızlığı Önleme Bakanlığı” kuruldu. Son olarak şeriat kurallarını daha sıkı denetlemek üzere hazırlanan “Erdem Yasası” yürürlüğe girerken, kadınlara “toplum içinde duyulacak sesle konuşma” yasağı getirildi.
TALİBAN’A KARŞI MÜCADELE
Taliban yönetimine karşı ilk günden bu yana mücadele veren kadınlar ise, tüm baskı, gözaltı, tutuklama, cinsel işkence ve tecavüze varan uygulamalara karşı geri adım atmıyor. Afganistanlı kadınlar, “Toplum içinde duyulacak sesle konuşmasını” da içeren bir dizi yasağa karşı bir kampanya başlatarak, şiirler ve şarkılar seslendirdi. Kadınlar, birlikte çektikleri bir videoda, “Bu hareketin üyeleri olarak, kampanyaya katıldık. Şarkılarla Taliban’a ‘hayır’ diyoruz. Ataerkil topluma ve cinsiyet ayrımcılığına hayır diyoruz. Gelin bizimle tek ses olun” çağrısı yaptı.
Taliban’ın baskısından dolayı Norveç’e göç etmek zorunda kalan Afganistanlı kadın hakları savunucusu Arifa Fatima, Taliban yönetiminin uygulamaları ve buna karşı verilen mücadeleye dair ajansımıza konuştu.
BİNLERCE KADINA ULAŞILDI
Taliban’ın şiddetle yönetime geldiğini belirten Fatima, Taliban yönetimini “terör örgütü” olarak nitelendirdi. Fatima, “3 yıllık süre içerisinde kadınlar olarak hayatımızdan olduk. Taliban’ın aşırı ideolojik bir grup olduğunu, insani bir yere sahip olmadığını defalarca dile getirdik. Bu yönetim kadınları toplum ve İslam için tehlike olarak görüyor. Bunun için kadının varlığını kabul etmiyor, kadına dair ne varsa yok etmeye dönük politika izliyor. Ancak Afganistanlı kadınlar, bilinçli ve kararlı kadınlardır. Hakları için mücadele veriyor. Sadece Taliban değil, farklı bölge ve ülkelerde de kadına baskı yapan birçok grup var. Afgan kadınların hem ülkede hem de ülke dışında sürekli savaşan birbirine bağlı grupları var” diye belirtti.
Taliban yönetiminin son olarak kadınların “Toplum içinde duyulacak sesle konuşmasını” da yasaklayan bir dizi yasak getirdiğini hatırlatan Fatima, “Son örnekte Taliban kadınların sesini yasakladı. Bu bizim için açıktı ve tamamen bastırıncaya kadar durmayacaklarını öngörmüştük. Kadın hakları savunucuları olarak çalışmalarımız devam ediyor. Kamuoyuna da yansıyan bir kampanya başlatıldı. ‘Sesimizi yasaklayamazsınız’ kampanyasıyla binlerce kadına ulaşıldı. Şarkılarımızı, şiirlerimizi kadın mücadelesine adadık. Kampanyamız hala devam ediyor ve halen binlerce kadın şarkılar eşliğinde dayanışma gösteriyor. Bu yasalara karşı her türlü eylem ve etkinliği yapmaya hazırız” ifadelerini kullandı.
“KÜRT KADINLAR İLHAM VERİYOR”
Afganistan’da kadın kimliğinin yok edilmeye çalışıldığını söyleyen Fatima, şunları belirtti: “Bir kadın ve kadın hakları aktivisti olarak korkum son 20 yılda elde edilen kazanımların tekrar alınmasıdır. Mücadelemiz erkeklere karşı değil sisteme karşıdır. Biz erkek egemen sistemin görmezden geldiği insani statümüzü istikrara kavuşturmaya çalışıyoruz. Bu anlamda evrenselleşen Kürt kadın direnişi hepimizin yoluna ışık olmuştur. Bu ışık bugün Kurdistan’da yarın Afganistan’da olacaktır. Kurdistan’ın savaşan kadınları ile Afganistan’daki kadınlar arasında kurulacak birlik ve ortak mücadele ile kazanımlarımızı tekrar alacağımızı düşünüyorum.”
“BU SESİ ARTIK SUSTURAMAZLAR”
Kadın çalışmalarında aktif rol oynadıklarını ifade eden Fatima, Afganistan’da böyle aktif olan yüzlerce kadının olduğunu söyledi. “Konuşuyoruz çünkü konuşmamız gerektiğine inanıyoruz” diyen Fatima, “Artık bu sesi ne dünya duymazlıktan gelebilir ne de Taliban susturabilir. Eşit haklara sahip olmak için mücadele veriyoruz. Şu an önemli ve değerli olan şey eğitim. Önemli olan kadınların eğitim hakkına nasıl erişebileceği konusudur. Çünkü kadınların hayatı, mali özgürlüğü ve gelişimindeki etkin rol eğitimdir” ifadelerini kullandı.
“ULUSLARARASI TOPLUMUN UTANCI”
Talibansız geçen 20 yılda birçok kazanımın elde edildiğini söyleyen Fatima, uluslararası topluma tepkisini şöyle dile getirdi: “Uluslararası toplumun utanması gerekiyor. Tam 20 yıllık mücadelemizin ardından bizi satan uluslararası toplumdan ne bekleyebiliriz ki? Uluslararası kamuoyu çok satıcı. Bu topraklarda, yerlerde bizi sattılar.”
Ruken Polat / MA
