Merkez Bankası, 2022 yılının son ayında faiz oranını değiştirmeyen Merkez Bankası, yılın ilk ayında da değişikliğe gitmeyerek oranı yüzde 9 olarak açıkladı. Merkez Bankası faiz oranının etkisine ve Türkiye’nin para politikalarını değerlendiren ekonomist Ahmet Şahinöz, söz konusu durumun sürdürülemez olduğunu belirtti.
GERÇEK EKONOMİDEN UZAK POLİTİKA
Faizlerin gerçeklerden uzak şekilde çok düşük düzeylerde tutulması sonucunda Merkez Bankası’nın makro ekonomik dengeleri etkileme fonksiyonunun sona erdiğini söyleyen Şahinöz, “Merkez Bankası’nın politika faizi ile gerçek ekonomik faaliyetler arasındaki ilişki kopmuş, politika faizi belirleme işlevi yitirilmiştir. Resmi faizi yüzde 9’da tutarsanız, o faizin piyasa faizlerinin üzerindeki etkisi de ortadan kalkar. Nitekim öyle oldu. Bugün piyasa faizleri politika faizinden çok farklıdır. Piyasa faizleri Türkiye’deki para arz ve talebine göre, sermaye stoklarına ve ona bağlı talebe göre oluşmaktadır” diye belirtti.
KUR KORUMALI MEVDUATIN MALİYETİ
Piyasa mekanizmasının işlediği koşullarda Merkez Bankası’nın faizi yüzde 9’da sabit tutmasının dövizi etkileyebileceğini belirten Şahinöz, dolar kuruna yönelik politikalara ilişkin şunları söyledi: “Merkez Bankası döviz kurlarının yükselmesini engellemek için piyasaya sürekli olarak döviz arz ediyor. Bunu arka kapıdan, yani kamu bankaları aracılığıyla yapıyor. Piyasaya döviz pompalamasının sonucunda döviz kurlarındaki artış frenleniyor. Yine döviz kurlarındaki artışı engellemek için Kur Korumalı Mevduat sistemini devreye sokuyor. Bunun devlete bir yıllık maliyeti, 170 milyar lira olmuştur. Bunu da vatandaş ödüyor. Bu para ise dövizi olanlara, parası olanlara gidiyor. Hükümet bu politikalar sonucunda gelir dengesizliği yaratmış oluyor.”
İKTİDARIN GÜNÜ KURTARMA POLİTİKASI
Söz konusu politikaların sürdürülebilir olmadığını dile getiren Şahinöz, iktidarın bunun farkında olmasına rağmen söz konusu durumu seçimlere kadar sürdürmeye çalıştığını belirtti. Bu durumun günü kurtarmaya yönelik politika olduğunu ifade eden Şahinöz, “Ekonomik çarklar dönsün, ekonomide canlılık olsun diye enflasyon yükselmesini, Türkiye’nin cari açığının büyümesini, açlık sınırının iki katına çıkmasını umursamıyor. Böyle düşündüğü için de Merkez Bankasının faizlerini düşürmeyeceğini, değiştirmeyeceğini tahmin ediyorduk. Ancak seçimlerden sonra gelecek yeni hükümetin bu politikalardan vazgeçmesi gerekiyor” ifadelerini kullandı.
Yüsra Batıhan / MA
