Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), 2021 Aralık ayında Mesleki Eğitim Kanunu’nda yaptığı değişiklikle meslek lisesi öğrencilerinin Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) adı verilen işletmelerde ucuz iş gücü olarak çalışılmasının önünü açtı. Değişiklikle beraber meslek lisesinde okuyan öğrenciler, haftanın 4 günü kendisi için belirlenen iş yerinde çalışıyor, haftanın bir günü ise okulda ders görüyor. 9’uncu, 10’uncu ve 11’inci sınıf öğrencilerine asgari ücretin yüzde 30’u verilirken, 12’nci sınıf öğrencilerine ise asgari ücretin yüzde 50’si veriliyor. Eğitim ve Bilim Emekçileri Sendikası (Eğitim Sen) verilerine göre MESEM’lere kayıt yaptıran 410 bin öğrencinin yüzde 46’sı 18 yaş altı öğrencilerden oluşuyor.
“ÜNİVERSİTE HAYALİMİZ ELİMİZDEN ALINIYOR”
Gıda teknolojisi alanında okuyan 11’inci sınıf öğrencisi 17 yaşındaki N.K. de bu öğrencilerden birisi. 4 gün staj görerek, bir gün okula giden N.K., sürecin kendisi için zor geçtiğini aktardı. Ağır koşullarda çalışmak zorunda kaldıklarını söyleyen N.K., “Yaptırdıkları ağır işleri ‘mesleki deneyim’ diyerek üstünü kapatmaya çalışıyorlar. İş güvenliğinin alınmadığı ortamlarda çalışıyoruz. Bu koşullarda yaşamını yitiren birçok arkadaşımız oldu. Hiçbirinin ölümü iş kazası olarak geçmedi. Aslında devlet bununla yandaş sermayeye bizim üzerimizden ucuz iş gücü kazandırıyor. Sömürülüyoruz ve verilen maaş da emeğimizin karşılığı değil. Çocuk işçiliğini kılıflara sokuyorlar. 12’nci sınıfa geçmeme az kaldı. Üniversiteye hazırlanmam gerekirken, haftanın sadece 1 günü okula gidebiliyorum. Bu bir günle sınava hazırlanmamız imkansız. Milli Eğitim, bu projelerle üniversite hayallerimizi de elimizden alıyor, sömürüyor” şeklinde konuştu.
“ÇOCUKLAR OKULDAN UZAKLAŞIYOR”
Eğitim Sen Mersin Şube Başkanı Mahmut Sümbül ise, mesleki teknik ve anadolu liselerinin tamamen MESEM’e dönüştürüldüğünü belirtti. Değişiklik sonrası öğrencilerin sanayi ve diğer birçok işletmede ucuz iş gücü olarak çalıştırıldıklarını belirten Sümbül, çocuk emeğinin sömürülmesi, okullaşma oranının düşmesi ve çocuk işçiliğinin artmasının söz konusu olduğunu kaydetti. Sümbül, “İşletmenin öğrenciye ödediği para da devlet tarafından kendisine katkı olarak geri dönüyor. Bu açık açık çocuk emeğinin sömürülmesi ve işletmelere peşkeş çekilmesidir. İşletmeler devletten katkı alırken, çocuklar okuldan uzaklaşıyor” dedi.
EMEK SÖMÜRÜSÜ
Uygulamanın eğitimi özelleştirme politikalarından bağımsız olmadığını kaydeden Sümbül, MESEM uygulamasının aynı zamanda ucuz iş gücü ve çocuk gelin sayısını artırdığını ifade etti. Sümbül, öğrencilerin mobbinge maruz kaldığını, kendi işleri dışında işler yaptığını ve ağır işlerde çalıştırıldığına işaret ederek, “İktidar, ekonomik krizin derin yaşandığı bu süreçte barınma, beslenme ve parasız eğitim gibi ilkelerini yerine getirmesi gerekirken, tam tersi politikalar izliyor. Buna karşı Mersin’de bir çalıştay yapacağız. Öğrencilerin eğitimde hem kendilerini geliştirmeleri hem de geleceğe dair idealleri olan mesleklerde çalışmaları için üzerimize düşen her sorumluluğu yerine getirmeye hazırız” diye konuştu.
Mukadder Akyol / MA
