Dünya Sağlık Örgütü’nün işgal altındaki Filistin topraklarındaki temsilcisi Dr. Reinhilde Van De Weerdt, 2 Ekim’de Kudüs’ten Cenevre’deki Birleşmiş Milletler basın toplantısına bağlanarak Gazze’deki sağlık sisteminin son durumunu anlattı.
Van De Weerdt, Gazze’ye giren insani yardımın sağlık hizmetlerini yeniden ayağa kaldıracak ölçekte olmadığını belirterek, bölgedeki hiçbir hastanenin tam olarak işlevsel durumda bulunmadığını söyledi. WHO Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus da 24 Eylül’de 36 hastaneden yalnızca 19’unun kısmen faaliyet gösterebildiğini açıklamıştı.
Gazze’de kırılgan ateşkese rağmen İsrail saldırıları da sürüyor. Reuters, 3 Ekim’de Gazze kentindeki bir apartmana düzenlenen İsrail hava saldırısında en az beş Filistinlinin hayatını kaybettiğini bildirdi.
WHO’ya göre sağlık malzemelerinin Gazze’ye ulaştırılmasındaki başlıca sorunlardan biri, sevkiyatların İsrail makamlarından geçmek zorunda olduğu onay sistemi.
Van De Weerdt, süreci “zahmetli, zaman alıcı ve sonucu garanti olmayan” bir sistem olarak tanımladı. WHO’nun son analizine göre büyük hacimli tıbbi malzeme sevkiyatları giriş izni için ortanca 74 gün bekliyor. Talebin reddedilmesi halinde ise başvuru sürecinin baştan yürütülmesi gerekiyor.
WHO ayrıca onay için aranan koşulların zaman içinde değiştiğini ve yeni prosedürlerin zaman zaman açık bir gerekçe sunulmadan eklendiğini belirtti.
İlaçların yaklaşık yüzde 87’sinin onay alabildiği, buna karşılık standart sağlık kitleri ile röntgen cihazları, sterilizasyon ekipmanları ve bilgisayarlı tomografi cihazlarının yedek parçaları gibi ekipmanların daha sık engelle karşılaştığı açıklandı. WHO, İsrail’in bazı ürünleri “çift kullanımlı” olarak değerlendirdiğini, örgütün ise bunların dünyanın farklı yerlerindeki hastanelerde kullanılan standart tıbbi malzemeler olduğunu belirtti.
“GECİKME ÜSTÜNE GECİKME”
Van De Weerdt, birbirini izleyen gecikmelerin Gazze’de ilaç ve sağlık malzemesi sıkıntısını kronik hale getirdiğini belirterek, insani ve tıbbi yardımın bölgeye “engelsiz, öngörülebilir ve büyük ölçekte” ulaştırılması çağrısında bulundu.
WHO temsilcisi, özellikle protez ve yardımcı cihazların girişinde yaşanan sorunlara da dikkat çekti. Örgüte göre bir protez ve yardımcı cihaz sevkiyatı son altı ay içinde dört kez reddedildi. Van De Weerdt, her ret kararının uzvunu kaybetmiş ve protez bekleyen hastalar açısından yeni bir gecikme anlamına geldiğini söyledi.
WHO, Gazze’ye daha fazla geçiş noktasının açılmasını, tıbbi malzemelere uygulanan kısıtlamaların azaltılmasını ve giriş prosedürlerinin açık, kamuya erişilebilir ve öngörülebilir hale getirilmesini istiyor.
“KAÇ KAMYON GİRDİĞİ TEK BAŞINA ÖLÇÜ DEĞİL”
Van De Weerdt, yardım faaliyetlerinin yalnızca sınırı geçen kamyon sayısı üzerinden değerlendirilmesine de karşı çıktı. Asıl ölçütün Gazze’deki insanların sağlık ihtiyaçlarının karşılanıp karşılanmadığı olduğunu vurguladı.
WHO temsilcisi, öncelikli olmayan malzemelerin taşınmasının ya da ihtiyaç duyulan sağlık malzemelerinin çok geç ulaşmasının hayat kurtarmaya yetmeyeceğini belirtti.
WHO, ilaç, tıbbi cihaz, yakıt ve teşhis ekipmanındaki eksikliklerin kanser tedavisinden diyalize, anne ve yenidoğan sağlığından rehabilitasyon hizmetlerine kadar çok sayıda sağlık hizmetini etkilediğini bildiriyor. Örgüt, Gazze’de sağlık sisteminin yeniden işler hale gelebilmesi için sürekli ve engelsiz insani erişim çağrısını sürdürüyor.
Haber Merkezi
