AKP’li Cumhurbaşkanı Erdoğan ile İran Cumhurbaşkanı Reisi ve Rusya Devlet Başkanı Putin, Türkiye-İran-Rusya üçlü zirvesinin ardından ortak basın toplantısı düzenlendi.
Türkiye-Rusya-İran arasında başkent Tahran’da düzenlenen “Astana Formatında 7. Üçlü Zirve Toplantısı”nın ardından liderler, ortak basın toplantısında konuştu.
İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi, “Amerikalıların Fırat’ın doğusundaki varlığı kabul edilebilir değil ve onların buraları terk etmesi gerekiyor.” dedi.
Zirvede Suriye’nin egemenliğine ve toprak bütünlüğünün önemine vurgu yaptıklarını söyleyen Reisi, “Amerikalıların Fırat’ın doğusundaki varlığı kabul edilebilir değil ve onların buraları terk etmesi gerekiyor. Suriye’nin topraklarının her noktasının Suriye’nin meşru hükümetinin denetimine ve kontrolü altına girmesi gerekiyor.” ifadelerini kullandı.
Zirvede özellikle terörle mücadeleyi ve tüm ülkelerin bu konudaki iş birliğini vurguladıklarını belirten Reisi, “Bugün terör grupları bölgenin güvenliğini tehlikeye atmıştır. İran’ın çabaları ve tecrübeleri çok önemli olmuştur.” dedi.
Suriye’deki terör sorununun ortadan kaldırılması için tüm ülkelerin iradesinin, azminin önemli olduğunu dile getiren Reisi, bu ortak iradenin ortaya konulması halinde terörle mücadelede başarı sağlanacağını söyledi.
Suriye halkına insani yardımların ulaştırılmasının önemini vurguladıklarını aktaran Reisi, “Buna ek olarak bütün taraflar Suriye’deki ekonomik sorunları ve bu ülke halkının önündeki sıkıntıların giderilmesinin önemini vurguladı.” diye konuştu.
Reisi, şöyle devam etti:
“Aynı şekilde Suriye’nin egemenliğini ihlal edecek herhangi bir girişimden kesinlikle kaçınılması gerektiğini vurguladık. Bu toplantıda siyonist rejimin Suriye’ye saldırılarını kınamak hususunda ve bu saldırıların bir an önce durdurulmasının önemi vurgulandı. Bunlar Suriye halkına ve ordusuna yönelik uluslararası kuralların da ihlalidir ve bu saldırıların bir an önce durdurulması gerekiyor.”
İran Cumhurbaşkanı, Rusya, Türkiye ve İran’ın iş birliğinin yanı sıra Suriye hükümetiyle iş birliğinin çok önemli olduğunu ifade etti.
Astana sürecinin başarılı bir format olduğunu ve Türkiye-İran-Rusya’nın, Suriye’de istikrarı sağlama yönündeki çabaları sayesinde bu yolda önemli ilerlemeler kaydedildiğini belirten Reisi, bu konuda diğer ülkelerin iş birliğinin de önemli olduğunu söyledi.
Suriye krizinden kaynaklı sığınmacı meselesine de değinen Reisi, şunları kaydetti:
“Bölge ülkelerine giden Suriyeli sığınmacıların da bir an önce kendi ülkelerine dönmeleri gerekiyor. Bu konuda altyapının sağlanması lazım. Biz Astana sürecine üye olan ülkelerin ve diğer bölge ülkelerinin iş birliğinin Suriye’deki istikrarın sağlanmasına yardımcı olacağını ümit ediyoruz.”
PUTİN: SURİYE ZİRVESİ YAPICI VE YARARLIYDI
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, İran’ın başkenti Tahran’daki Üçlü Suriye Zirvesi’nin yapıcı ve yararlı geçtiğini belirtti.
Zirvenin ardından açıklama yapan Putin, “Suriye’deki çözüme yardım amacını taşıyan Astana sürecinin garantör ülkelerinin liderleri arasındaki görüşme gerçekten yararlı ve içeriği açısından oldukça zengindi. Sayın Raisi ve Sayın Erdoğan ile ciddi ve yapıcı havada, Suriye’deki işbirliğimizin temel yönlerini ayrıntılı olarak değerlendirdik” ifadesini kullandı.
“SURİYE’NİN MEŞRU YÖNETİMİ ÜLKENİN BÜYÜK KISMINI KONTROL EDİYOR”
Üç ülkenin etkili ortak çalışmaları sayesinde, Suriye’deki terör tehdidi ve şiddet seviyesinin son yıllarda istikrarlı biçimde azaldığını dile getiren Putin, “Bu ülkede hüküm süren IŞİD ve diğer grupların temel güçleri bozguna uğratıldı. Meşru yönetim, ülkenin büyük kısmı üzerindeki kontrolü yeniden eline aldı” diye kaydetti.
Zirvenin sonunda kabul edilen ortak bildiride, Suriye’de sürdürülebilir ve uygulanabilir bir normalleşme sağlamak için Rusya, İran ve Türkiye arasındaki üçlü işbirliğini güçlendirme taahhüdünün teyit edildiğini anlatan Rus lider, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Üç ülke, Suriye krizinin tamamen çözüme kavuşturulmasının sadece BM Güvenlik Konseyi’nin 2254 sayılı kararında öngörüldüğü gibi Suriyeli taraflar arasındaki diyalog temelinde, siyasi ve diplomatik araçlarla mümkün olduğu fikrini paylaşıyor. Bir de elbette, egemenlik, bağımsızlık, birlik ve toprak bütünlüğüne saygı gibi temel ilkelere koşulsuz uyulması gerekiyor. Suriye’nin geleceği, dışarıdan herhangi hazır reçete veya model dayatılmaksızın Suriyelilerin kendileri tarafında belirlenmeli.”
Zirvede ayrıca Fırat’ın doğusunda zor durumu ele aldıklarını bildiren Putin, “Bu bölgede bazı ülkelerin desteğiyle Suriye’nin egemenliğini bozmaya ve gayri meşru yabancı askeri varlığı sağlama almaya yönelik çabalar var. Rusya tarafı olarak Fırat’ın doğusunun Suriye’nin meşru hükümetinin kontrolüne geçmesi yönündeki ilkesel duruşumuzu teyit ettik” dedi.
Uzmanların Astana formatındaki Suriye görüşmelerini sürdürme kararı aldıklarını anlatan Putin, “Bu tür görüşmelere üç ülkemizin heyetlerinin yanı sıra, Suriyeli taraflar da katılıyor. Bunlar hükümet ve muhalefet. Ayrıca Ürdün, Irak ve Lübnan gibi gözlemci ülkelerin ve Birleşmiş Milletler’in temsilcileri de katılıyor. Sayıca 19’uncu olan yeni görüşmenin bu yılın sonuna kadar yapılması kararlaştırıldı. Ayrıca Astana üçlüsü dışişleri bakanları görüşmesi de planlanıyor” ifadesini kullandı.
Görüşmede, Suriye Anayasa Komitesi’nin faaliyetine büyük önem verildiğini anlatan Rus lider, üç ülkenin, komitenin stabil ve aralıksız çalışması için her türlü yardıma hazır olduğunu kaydetti.
Toplantıda, Suriye’deki insani duruma ilişkin endişelerini dile getirdiklerini ve uluslararası hukuku ihlal eden tek taraflı yaptırımları reddettiklerini söyleyen Putin, “Dünya toplumunu, özellikle de BM’nin insani işlerden sorumlu ajanslarını, temel altyapının onarımına yönelik projeleri hayata geçirme yoluyla Suriye’ye desteği artırmaya çağırıyoruz. Bunu siyaseti bulaştırmadan, ayrımcılık yapmadan ve şartlar sürülmeden yapmaya çağırıyoruz” dedi.
SPUTNİK
