İHD İzmir Şubesi Eşbaşkanı Ahmet Rodi Polat, uyuşturucu sattıkları iddiasıyla tutuklanan ve ardından GGM’ye gönderilen Muhammed Salih Halil ve Vays Halil’in lehlerine olan kriminal raporlara ve takipsizlik kararına rağmen alıkonulduğunu belirterek, serbest bırakılmasını istedi.
İzmir’de Suriyeli Muhammed Salih Halil (19) ve Vays Halil’e (19) 7 Aralık günü bir arkadaşıyla birlikte sokakta gezdikleri sırada sivil bir araç tarafından durdurularak Genel Bilgi Taraması (GBT) yapıldı. Narkotik Şubesi polisleri tarafından yapılan GBT’nin ardından Muhammed Salih Halil ve Vays, uyuşturucu madde sattığı iddiasıyla gözaltına alındı. 2 kişinin evinde yapılan aramada bulunan elektronik sigaralarda kullanılan aroma kitleri uyuşturucu madde kabul edilerek soruşturma dosyasına konuldu. Yaklaşık 2 ay Şakran Cezaevi’nde kalan 2 genç, daha sonra sınır dışı edilmek üzere Harmandalı Geri Gönderme Merkezi’ne (GGM) götürüldü. Muhammed Salih Halil ve Vays Halil, sınır dışı kararına yapılan itirazın sonuçlanmasının beklenmesi için Adana GGM’de tutuluyor.
Yaşananları yakından takip eden İnsan Hakları Derneği (İHD) İzmir Şubesi Başkanı Ahmet Rodi Polat, Muhammed Salih Halil ve Vays Halil’in fiziksel şiddetin yanı sıra uyruk temelli ayrımcılığa maruz kaldıklarını söyledi. Polat, “Çocuklar çıktıkları Sulh Ceza Mahkemesi tarafından tutuklandı ve 2 ay Şakran Cezaevi’nde kaldıktan sonra kriminal raporu geldi. Raporda suç eşyası olarak el konulan maddelerin uyuşturucu madde ihtiva etmediği şeklinde bir rapor geldi. Bunun üzerine çocuklar resen tahliye edildiler. Asıl mesele burada başladı. Çünkü yabancılar hakkında adli işlem yapıldığında masumiyet karinesinin ihlali olabilecek şekilde kişinin başlatılan soruşturmanın sonucu dahi beklenilmeden haklarında idari işlem yapılıyor. Buna dayanarak çocuklar hakkında sınır dışı etme kararı alındı. Resen tahliye olduklarından sonra Harmandalı GGM’ye götürüldüler. Cezaevinde oldukları süreçte alınan sınır dışı edilme kararına karşı idare dava süreci başlatıldı. Ama özgürlüklerinden mahrum kalınan bu çocuklar şu anda Adana GGM’de tutuluyorlar. Masumiyet karinesinin ihlali diyebileceğimiz bir özgürlükten alıkonulma hali var. Buna yaptığımız itiraza rağmen Adana Sulh Ceza Mahkemesi gözetimin devam etmesi kararını verdi” ifadelerini kullandı.
‘DERHAL SERBEST BIRAKILSIN’
Kriminal raporu ve savcılığın resen tahliyesine rağmen gençlerin özgürlüklerinden alıkonulduğunu söyleyen Polat, göçmenler hakkında başlatılan adli soruşturmada haklı ya da haksız olduğuna bakılmaksızın doğrudan idari cezalandırma yoluna gidildiğini belirtti. Gençlerin “Kovuşturmaya yer olmadığına” dair karara rağmen hala özgürlüklerinden alıkonulduğunun altına çizen Polat, “Uğradıkları darp, şiddet, kötü muamele, ayrımcılık yasağının ihlali ve işkence nedeniyle bir suç duyurusunda da bulunuldu. İşkence mağduru kişiler yabancılar ve uluslararası koruma kanunu kapsamında da özel statü içerisindedir. Bu noktada Göç İdaresi’ne, Adana İl Göç İdaresine ve Adana GGM’ye çağrımız, özel ihtiyaç sahibi olan Muhammed Salih Halil ve Vays Halil derhal serbest bırakılmasıdır” diye konuştu.
‘MÜLTECİLER TÜRKİYE’DE BELİRSİZLİK İÇİNDE YAŞIYOR’
Türkiye’de mülteci hukukunun problemlerinin olduğunu kaydeden Polat, “En önemli sorun; Türkiye Cenevre Sözleşmesi’ne taraf, fakat bu taraf olma hali bir coğrafi çekinceyi de içerisinde barındırıyor. Türkiye’de kişiler ancak Avrupa Konseyi (AP) ülkelerinden gelmeleri durumunda hukuki statü olarak mülteci olabiliyorlar. Bu statüsüzlük hali, Muhammed Salih Halil ve Vays Halil’de gördüğümüz gibi mültecileri genel bir belirsizliğe sürüklüyor. Sınır dışı etme ve idari gözetim pratikleri idari bir cezaya dönüşmüş durumda. Mülteciler, Türkiye’de bir belirsizlik içerisinde yaşıyorlar. Buradaki temel problem Türkiye’nin coğrafi çekincesi. AP ülkelerinden gelenleri mülteci statüsünde kabul ederken 2011 yılında Suriye’den Türkiye’ye gelmiş, Arapça dahi bilmeyen bu çocuklar, haksız yere bir sınır dışı edilme kararı alındı” şeklinde konuştu.
MA / Uğurcan Boztaş
