Muhalif kimliğiyle tanınan şair, yazar ve düşün insanı Fadıl Öztürk, 1 Mayıs’ta kanser tedavisi gördüğü Ege Üniversitesi Hastanesi’nde yaşamını yitirdi. 2 Mayıs’ta Balçova Cemevi’nde cenaze töreni düzenlenen Fadıl Öztürk, Bayındır ilçesi Gaziler köyünde defnedildi.
1955’de Dersim’de doğan Fadıl Öztürk’ün, siyasi yaşamı, 1970’li yıllara dayanıyor. Öztürk, siyasi faaliyetleri nedeniyle 12 Eylül 1980 askeri darbesinin ardından Devrimci Yol (Dev-Yol) davası kapsamında yargılanarak, müebbet hapis cezası aldı. Çeşitli cezaevlerinde yaklaşık 10 yıl boyunca tutsak kalan Öztürk, uygulanan genel af kapsamında 1991’de cezaevinden çıktı. Bu dönem dayatılan tek tip elbiseleri protesto eden Öztürk, tek tip elbiseye karşı, açlık grevine girerek, direnenlerden birisi oldu.
Cezaevi yılları içerisinde Öztürk, edebi olarak derinleşirken, şiir ve denemeler yazmaya başladı. Cezaevindeyken yazdığı şiir dosyası “Suyu Uyandırın Sesim Olsun” ile Enver Gökçe Şiir Ödülü’ne kazandı. Cezaevinden tahliye edildikten sonra edebi ve politik üretimini sürdürmeye devam eden Öztürk, Piya Kolektifi ve Munzur Aydınlar Platformu gibi oluşumlarda yer aldı, pek çok dergi ve gazeteye yazdı.
AYDINLAR PLATFORMU’NDA YER ALDI
2004’de “Türkiye’deki Kürtlerin Talepleri” başlıklı bir bildiride imzası yer alan Öztürk, 2005’de kurulan Munzur Aydınlar Platformu’nun koordinasyon kurulu üyeliğini yaptı. Aynı yıl başlayan Roj TV’ye destek kampanyasına katıldı. 5 Ocak 2018’de, Artı Gerçek gazetesindeki yazıları nedeniyle İzmir’deki evinde gözaltına alındı ve 5 gün süren sürecin ardından hakkında açılan davada 1 yıl 10 ay hapis cezası aldı. Ceza, 5 yıl süreyle ertelendi. Son yıllarında Artı Gerçek’te düzenli yazılar yazmaya ve şiirsel üretimini sürdürmeye devam etti.
Sol hareket ve edebiyatı yoğuran Fadıl Öztürk, yazılarını kişisel hayatının yanı sıra yaşanan hak ihlallerine karşı itirazını yükseltmek için de yazdı. Birçok yazısında geçmişe dair hatıralara yer veren Öztürk, bir yazısında da “Hatırlamakla hayal etme hakkım için gözlerimi kapayarak bir zaman öncesine, bir zaman sonrasına gidebilirim belki. Ama yaşadığım günlere gözlerimi kapayamam” derken, yaşananlara göz yumamayacağını söylemişti.
KİTAPLARI
Fadıl Öztürk’ün Suyu Uyandırın Sesim Olsun (1989), Esmer Bir Acı (1995), Hep Kuzeydi Gözlerin (2000), Benden Adam Olmaz (2004), Ateşe Konuş Küle Ağla (2003), Saatli Muhalif Takvimi (2020), Ağacını Yakan Kibrit Çöpüdür İnsan (2022) isimli şiir ve deneme kitaplarını kaleme aldı. Yine “Susarak Özlüyorum Seni”, “Dağlı Bir Kabiledir Aşk”, “Gömülürsün Gözlerime” ve “Gördüğümde Seni” gibi şiirleri de çeşitli sanatçılar tarafından bestelenerek şarkı yapıldı.
Yaşamı, hem bireysel hem de kolektif mücadeleyle geçen Fadıl Öztürk, 2025 yılında yakalandığı akciğer kanseriyle uzun bir mücadele verdikten sonra 1 Mayıs 2025’te İzmir’de hayatını kaybetti.
Sanat ve sosyalist hareket içindeki arkadaşları ile Fadıl Öztürk’ü konuştuk.
‘ŞİİRLERİ ADİL VE EŞİT YAŞAMA YÖNELİKTİ’
Öztürk’ün dostu Şair ve Yazar Hıdır Işık, Öztürk’ün kendisinin aynı zamanda bir mücadele arkadaşı olduğunu söyledi. Fadıl Öztürk’ün hayatını, kendisini adil ve insanca yaşanılır bir dünyanın devrimine adadığını belirten Işık, “Şiirleri, duruşu ve hayattaki felsefesi tüm canlıların eşit ve adil bir şekilde yaşamasında yönelikti. Şiirlerinde toplumsal temaları işlediği gibi birçok sinema, felsefe ve insan uygarlığına dayalı önemli nüansları vardı. Fadıl Öztürk, yaşayışında olduğu gibi sanatında da metinlerinde de hem Kürt coğrafyasında hem de tüm coğrafyada ezilen mazlum halklara ve insanlara yönelik temaları vardı. Adaletin ve barışın olması gerektiğini ve bizlerin bunun için mücadele etmesi gerektiğini işleyen temaları vardı. Bu açıdan çok kıymetliydi ve bu yüzden de kendine özgün bir diliyle beraber edebiyatta yer edinmişti. Hem dostum olarak hem de ülkenin bir aydınını kaybetmiş olarak kendisine devri daim olsun diyorum. Kendisini saygıyla anıyorum” dedi.
‘ŞİİR VE DEVRİMİN ORTA YERİNDEYDİ’
Şair ve yazar Özgün Enver Bulut da Öztürk’ü kaybetmenin üzüntüsünü yaşadıklarını dile getirdi. Fadıl Öztürk’ü Elazığ’dan tanıdığını kaydeden Bulut, “Elazığ’ın önemli devrimcilerindendi. Şiir ve devrim ilişkisinin tam orta yerinde olan bir şair ve devrimciydi. Fadıl Öztürk, aynı zamanda çocukluğumun kahramanıdır. Fadıl Öztürk, El Salvadorlu devrimci Roque Dalton’un söylediği ‘ben şiirden geçerek devrime geldim’ sözünün tam da kalbidir. O şiirden geçerek devrime gelen abimiz, kardeşimiz dostumuzdu. Onun derdi daha çok ezilen insanların sesini dile getirmek, yoksulun ve kenarda köşede kalmış insanı anlatmak ve aynı zamanda biriktirdiği anılarını bir bir hayata dahil etmekti. Yaşadıkları devrimci anılarını ve duygularının bir şekilde heba olmasını istemiyordu ve onları çeşitli denemelerle dile getirdi ve aktardı” diye konuştu.
MA / Uğurcan Boztaş
