İran ve Rojhilat’ta, Newroz bu yıl büyük bir coşkuyla kutlandı. Urmiye, Sinê, Mahabad, Kirmanşah, Bokan ve Îlam başta olmak üzere birçok Kürt kentinde binlerce kişi Newroz alanlarında bir araya geldi.
Rojhilat’ta Newroz kutlamaları, geleneksel olarak 13 gün boyunca devam ediyor. İran takvimine göre, resmi tatil 21 Mart’ta başlarken, kutlamalar 5 Nisan’da “Sêzdeh Bêdar” olarak bilinen ve doğaya çıkılan son gün etkinlikleriyle tamamlandı. Rojhilat’tan verilen mesajlar ve bu yılki kutlamalara ilişkin Urmiye’den Avrupa’ya göç etmek zorunda bırakılan yazar Ayhan Urmiye değerlendirmelerde bulundu.
‘YÜZYILIN NEWROZ’LARI KUTLANDI’
2025 Newrozu’nun Îlam’dan Erez Çayı’na kadar onlarca merkezde büyük bir coşkuyla kutlandığını anımsatan Urmiye, kutlamaların son yüzyılda Rojhilat tarihi boyunca ilk kez bu kadar kitlesel olduğunu söyledi. Kitleselliğin temel nedeni ve kaynağının Kürdistan’ın diğer 3 parçasındaki kutlamalar olduğunu belirten Urmiye, “Rojhilat, Bakûr ve Rojava’nın yansımasıdır. Bölgede Soran, Hewraman ve Loran gibi birçok farklılıklar bulunmasına rağmen herkes ulusal kıyafet ve renkleriyle yerini aldı. Parçalanmış Kürdistan’da Newroz’larla adeta bir bütünleşme yaşandı. Urmiye başta olmak üzere Bokan, Îlam, Kirmanşah ve Sinê’de de yüz binler kutlamalarda yer aldı. Rojhilat’ta Newroz’a damga vuran kadınlar oldu. Özellikle Bokan’da bir kadının at sırtında Newroz alanına gelerek yer alması Rojhilat’ta ve dünyada Kürtler için bir sembol haline geldi. Rojhilat’ta baskılara rağmen kadınlar halay başına geçerek Newroz’a öncülük etti” diye belirtti.
‘YASAKLARA RAĞMEN KUTLAMALAR YAPILDI’
Kutlamaların genelinde İran devletinin baskı ve saldırılarının olduğunu belirten Urmiye, tüm müdahalelere rağmen coşkunun dinmediği ve kitlenin kutlamalardan geri adım atmadığını vurguladı. İran rejiminin dikta ve despot bir rejim olduğunu kaydeden Urmiye, “Birçok yerde polisler Newroz’ları engellemek istedi ama başarılı olamadılar. Tüm yasaklara rağmen halk Newroz’u kutladı. Bazı bölgelerde izin olmaksızın kutlamalar yapıldı. Urmiye’deki Newroz’da Azerilere yakınlığıyla bilinen bir belediye meclis üyesi, ‘Kürtlere Urmiye’de Newroz’u kutlamasına izin vermeyeceğim. Gerekirse ölümün kefenini giyerim ama izin vermem’ söylemi büyük bir tepkiyle karşılandı. Bu ırkçı söylemlere karşı, Urmiye’deki diğer tüm farklılıklarla birlikte Newroz büyük bir coşkuyla kutlandı. Bu yıl ki Newroz’lar Rojhilat halkına baskılar karşısında, toplumsal birlik ruhu kazandırdı. Kürt halkında ahlaki ve politik bir bilinç oluşturdu” ifadelerini kullandı.
KADINLAR VE GENÇLER YOĞUN KATILIM SAĞLADI
Kitlesel kutlamaların bölgedeki siyasi atmosfere de etki edeceğine işaret eden Urmiye, “Kürtlerin varlıkları ve hakları İran’da da inkar ediliyor. Bu inkarın son bulması için İran’daki yetkililerin adım atması gerekiyor. Newroz alanını dolduran yüz binlerce kişi, varlığını ve sorunlarını ispat etmiş ve çözüm için adım atılmasını haykırmıştır. Sorunların çözümü için bu yılki Newroz’ların kutlanması önemli bir adım oldu. Halaylar esnasında gençler tarafından seslendirilen ‘serhildan jiyan e” şarkısı ve sık sık atılan, ‘Kine em, Kurdin Em’ sloganıyla Kürt halkının kim olduğuna işaret edilerek önemli bir mesaj verildi. Kadınların ve yeni nesil gençlerin yoğunlukta katılım sağlaması, Kürt halkının Rojhilat’ta asimilasyon, imha ve inkara öze dönüşünü gösterdi. Ulusal bir bilinç ve kimlik ön plana çıktı. Rojhilat halkı bu mesajla diğer tüm uluslara da inkarın sonuç alıcı olmadığını gösterdi. Bununla birlikte Kürt sorununun barışçıl ve demokratik bir ortamda çözüme kavuşmasını talep ettiler” ifadelerini kullandı.
ABDULLAH ÖCALAN’IN EKTİSİ
Rojhilat’ta resmi hiçbir siyasi parti, kurum ve kuruluş olmadan halkın kendi kendisini örgütleyerek Newroz kutlamalarını gerçekleştirdiğine dikkat çeken Urmiye, bu örgütlülüğün muhakkak zaferi getireceğinin altını çizdi. Urmiye, şöyle devam etti: “Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın çağrı ve mesajının da kutlamalara büyük bir etkisi vardı. Sayın Öcalan’ın çağrısına; Rojhilat halkı da alanları doldurarak yanıt verdi. Kürt sorunu artık yeni bir aşamaya geçti. Artık hiçbir Kürt inkar edilmeyecek ve sindirilemeyecek seviyeye ulaştı. Artık Kürtler tüm dünyaya kendisini, varlığını ve mücadelesini ispatladı. Kimse artık kolay kolay asimilasyon ve inkara başvuramaz. 2025 Newrozu Kürt halkının varlığının ispatı oldu. Çünkü Kürtler her 4 parçada ve bulundukları her yerde Newroz’u büyük bir kitlesellikle kutladı. Kürtler bu süreçten sonra geri adım atacak pozisyonda değil aksine ileriye dönük adım atacak güçte ve konumdadır.”
MA / Mazlum Engindeniz
i
