Engelliler Federasyonu ile birçok örgüt ile kişi, “Rojava’da sivil yerleşim yerlerini hedef alan saldırıların derhal durdurulması ve engelli ile savunmasız bireylerin güvenli tahliyesinin sağlanması” çağrısında bulundu.
Engelliler Federasyonu ile birçok kurum ve kişi, Rojava’ya yönelik saldırılara ilişkin açıklama yaptı. “İnsanlık onuru ve yaşam hakkı Rojava’da kuşatma altında” başlıklı açıklamada, Halep’in Şêxmeqsûd ve Eşrefiyê mahallelerinde tırmanan çatışmaların, Rojava geneline yayılarak topyekün bir “insani yıkıma” dönüştüğüne dikkat çekildi. Yaşananların, “Askeri bir savaşın ötesinde; yaşam hakkının, insan onurunun ve uluslararası insancıl hukukun sistemli bir şekilde tasfiye edilmesi” olarak değerlendirildiği açıklamada, saldırıların, milyonlarca sivili doğrudan tehdit ettiği; özellikle engelliler, yaşlılar, kadınlar, çocuklar ve azınlık topluluklar açısından çok katmanlı ve kalıcı mağduriyetler yarattığı belirtildi.
SAVAŞLARDA GÖRÜLMEYEN TOPLULUKLAR
Engelliler ve savunmasız halkların, savaşların görülmeyen toplulukları olduğuna dikkat çekilen açıklamada, “Engelliler açısından çatışma ortamı çok daha derin bir dışlanma ve ayrımcılığın farklı tezahürlerini üretmektedir. Tekerlekli sandalyesiyle moloz yığınları arasında mahsur kalan bir bedensel engellinin, işitme cihazı olmadığı için tahliye anonslarını duyamayan sağır bir bireyin, yıkıma uğramış sokaklarda erişimi olmayan körlerin, rutinlerini ve güvenlik alanı olan evlerini, sokaklarını terk etme zorunda bırakılan nöroçeşitlilerin ya da ilaçlarına ulaşamayan kronik hasta bir yaşlının yaşadığı yıkım, ağır bir insanlık suçudur” ifadelerine yer verildi.
Açıklamada, Suriye devletinin de taraf olduğu Birleşmiş Milletler (BM) Engelli Hakları Sözleşmesi’nin 11. maddesinde, çatışma ve acil durumlarda engellilerin korunmasını devletlerin açık yükümlülüğü olarak tanımlandığının hatırlatıldı. Açıklamada, buna rağmen engellilerin güvenli tahliyesi sağlanmadığının, erişilebilir sığınakların oluşturulmadığı, yardımcı cihazlara, sağlık hizmetlerine, ilaç ve tıbbi medikal malzemeye, gıda, çocuk maması gibi temel desteklere erişimin fiilen engellendiği belirtildi. Ayrıca engelli çocukların saldırılar sırasında güvenli alanlara ulaştırılamadığı, kronik hastalığı bulunan yaşlıların ilaçlarına erişemediği ve bu durumun yavaşlatılmış bir yaşam hakkı ihlaline dönüştüğünün ifade edildiği açıklamada, “İnsani koridor ilanları ise erişilebilirlik imkanı sağlanmadığı sürece yalnızca bir söylem olarak kalmaktadır” denildi.
“İnsani yardımın bir lütuf değil, bir hak olduğu gerçeği sahada karşılık bulmamaktadır” denilen açıklamada, şu ifadelere yer verildi: “Bölgeden gelen sivillerin, özellikle yeti çeşitliliği olan engellilerin ve yaşlıların ‘canlı kalkan’ olarak kullanıldığına dair iddialar, insanlık onuruna yönelmiş en ağır ihlallerden biridir. Sivillerin askeri stratejinin parçası haline getirilmesi açık bir savaş suçudur. Biliyoruz ki kendi tarihinden bugüne acılarla deneyimlediği üzere, insanlık savaşlarda, bedenlere, mezarlıklara ve toplumsal değerlere ve insanlık onuruna yönelmiş bir kötülüğe, sessizlikle rıza verdiği anlarda, en çok kendi hakikatini kaybetmiştir.”
‘ENGELLİ VE SAVUNMASIZ BİRAYLERİN TAHLİYESİ SAĞLANMALI’
Açıklamada, “Rojava’da sivil yerleşim yerlerini hedef alan saldırıların derhal durdurulması, engelli ve savunmasız bireylerin uzman ekipler eşliğinde güvenli tahliyesinin sağlanması, insan hakları ihlallerine son verilmesi ve bölgedeki ihlallerin bağımsız heyetlerce denetlenmesi için acil çağrı yapıyoruz. Halkların var olma hakkına ve azınlıkların güvenliğine yönelik bu saldırılar karşısında sessiz kalan her kişi, bu tarihsel utancın da bir parçasına dönüşmektedir. Kalıcı barışı ve onurlu yaşamı, tüm halklar, tüm diller, tüm farklılıklar ve tüm türler için, korumak, savunmak ve yeniden inşa etmek, kendisi için eşitlik ve özgürlük düşü taşıyan herkesin görevidir” ifadelerine yer verildi.
İMZACI ÖRGÜT VE KİŞİLER
Açıklamada imzası bulunan kişi ve kurumlar şu şekilde: Abdulaziz Dayan-Aktivist, Akdeniz Engelliler Federasyonu, Amed Görme Engelliler Spor Kulübü, Ayhan Çelik-Aktivist, Bağımsız Erişilebilir Amed Topluluğu, Birleşik emekliler Sendikası Diyarbakır Şubesi, Bismil Bedensel Engelliler Derneği, Dicle Görme Engelliler Derneği, Diyarbakır Amatör Spor Kulüpleri Federasyonu, Diyarbakır Disk Genel İş 1 ve 2 No’lu şubeleri, Diyarbakır Emekli Meclisleri Sendikası, Diyarbakır Görme Engelliler Spor Kulübü, Diyarbakır İşitme Engelliler Spor Kulübü, Diyarbakır Yeniden Yaşam Kanserle Mücadele Derneği, Diyarbakır SSPE Çocuk Hastalığı ve Hasta Yakınları Yardımlaşma Derneği, Evrensel Normlara Uyum Gözlemcileri Platformu Sözcüsü Çağlar Karsantı, Engelli Hakları ve Engelsiz Gelecek Derneği, Engelliler Konfederasyonu, HDK’li Esengül Demir, Eşit Haklar için İzleme Derneği, Hazal Battaloğlu-Aktivist, Mordem Sanat Merkezi, Mukaddes Angay-Aktivist, Necmettin Özen-Aktivist, Nigar Baştuğ-Aktivist, Nazike Seçil Hayırcı-Aktivist, Ömer Şaybak-Aktivist, Renkli Dünyalar Kadınları Geliştirme İşaret Dili Tercümanlığı ve Danışmanlığı Derneği, Sağlamcılığa Karşı Kadın Hareketi Derneği, Sîpan Eğitim ve Kültür Derneği, Siverek Görme Engelliler Derneği, TÜFAD Antrenörler Derneği Diyarbakır Şubesi, Van Bedensel Engelliler Derneği, Van Gölü Engelliler Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği, Van Kent Konseyi Engelliler Meclisi, ÜniKuir Derneği, Yeşil Sol Parti.
MA
