Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın 27 Şubat’ta yaptığı “Barış ve Demokratik Toplum Çağrısı” sonrası başlayan süreç devam ediyor. Süreç bağlamında iktidarın Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) Abdullah Öcalan’a yönelik verdiği “umut hakkı” ihlali kararı doğrultusunda yasal düzenleme yapması bekleniyor. Özgürlük İçin Hukukçular Derneği (ÖHD) Genel Merkez Yöneticisi Yakup Demir, süreç ve uygulanması beklenen “umut hakkı”na dair değerlendirmelerde bulundu.
Kürdistan kamuoyunda tecridin kaldırılması ve “umut hakkı”nın sağlanması noktasında uzun yıllardır yükselen bir talep olduğunu hatırlatan Demir, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin açıklamaları sonrası “umut hakkı”nın Türkiye kamuoyunda da tartışılmaya başlandığına dikkat çekti.
‘UMUT HAKKI TANINMALI’
Devam eden süreç kapsamda “umut hakkı” gibi bir düzenlemenin pazarlık konusu yapılmaması gerektiğini ifade eden Demir, AİHM’nin bir kişinin ölünceye kadar cezaevinde kalmasını “işkence” olarak kabul ettiğini ve bu anlamda ihlal kararı verdiğini aktardı. AİHM’in 10 yıl önce Abdullah Öcalan hakkında aldığı ihlal kararının geçen zaman rağmen uygulanmadığını ve insan hakları ve hukuk örgütlerinin başvurusu doğrultusunda konuyu görüşen Avrupa Konseyi Bakanlar Kurulu’nun (AK BK) ilk olarak 2021’de Türkiye’ye 1 yıl süre tanıdığını belirten Demir, “Türkiye’ye bir yıl süre verilerek, ilgili mevzuat eksikliklerin giderilmesi isteniyor. Bir yıl aradan geçtikten sonra Türkiye gerekli yasal değişiklikleri yaptığını iddia ederek, BK’ye bir bilgilendirme yapıyor. Ancak bu husus BK’yi tatmin etmiyor. Neticede 2024 yılında tekrar kurulan ara kararlarla Türkiye’den hem Sayın Abdullah Öcalan’ın bu durumuyla ilgili bir değişiklik olup, olmadığı hem bu hususta nasıl yasal değişiklikler yapacağı, kaç kişinin bu umut hakkı kapsamında olduğuna dair bir bilgilendirme isteniyor. Eylül ayını bekleyeceğiz. AK BK ihlaller noktasında adım atılmaması halinde yaptırım uygulayabilir” dedi.
TMK’DE DEĞİŞİKLİK
Demir, Terörle Mücadele Kanunu’nda (TMK), Türk Ceza Kanunu’nda (TCK) ve Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı hakkındaki Kanunu’nda düzenlemeler yapılması gerektiğini söyledi. Demir, “umut hakkı” kararı doğrultusunda yasalarda düzenleme yapılması durumunda diğer tüm siyasi tutsakların da bu haktan yararlanacağı bir imkanın oluşacağını ifade etti.
Abdullah Öcalan’ın 27 Şubat’ta yaptığı çağrının önemli olduğunu belirten Demir, çağrının sahiplenilmesi ve topluma yayılması gerektiğini vurguladı. Başlayan sürecin en önemli aktörünün Abdullah Öcalan olduğunu belirten Demir, “Hem toplum nezdinde hem örgüt nezdinde dikkate alınan temel aktördür. Bu sebeple onun bu sürecin tarafları ve bileşenleriyle serbest bir şekilde bir araya gelip, bu meselenin çözümüne ilişkin dahiliyet sağlaması bir zorunluluktur. Sürecin başarılı bir şekilde yürümesi ve sonuca ulaşması için Sayın Abdullah Öcalan’ın özgürlüğü bu koşullarda şarttır” diye kaydetti.
‘SÜREÇ TOPLUMSALLAŞTIRILMALI’
“Umut hakkı”nın tanınması ve sürecin toplumsallaştırılması noktasında mücadele yürütülmesi gerektiğini söyleyen Demir, sivil toplum ve hak örgütlerinin bu noktada ciddi çalımalar yürütmesi gerektiğini ifade etti. Sürecin başarıya ulaşmasıyla birlikte barışçıl, demokratik ve özgür bir toplumun inşa edilebileceğini vurgulayan Demir, “Bu sebeple herkes üzerine düşeni yerine getirmeli. Çok önemli bir süreçten geçiyoruz. Bu meseleler toplumsal ayak olmadan yürüyecek meseleler değildir. Sadece Eylül ayında toplanacak olan BK’nin vereceği karar üzerinden değil, Türkiye’nin kendi iç siyasi durumu da dikkate alınarak, iktidar üzerinde bir baskı oluşturulmalı” çağrısı yaptı.
MA / Rukiye Payiz Adıgüzel
