Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan tarafından ilan edilen “Aile Yılı” kapsamında yeniden gündeme giren yoksulluk nafakasına ilişkin Anayasa Mahkemesi (AYM) bir karar aldı. “Süresiz nafaka” hakkının kaldırıldığını belirten AYM kararın gerekçesini ise henüz açıklamadı. Kadın örgütleri ve hukukçular olası düzenlemelerin kadınların ekonomik güvencelerini tümden yok edeceğini belirtti.
Özgürlük İçin Hukukçular Derneği (ÖHD) İzmir Şubesi Yönetim Kurulu Üyesi Av. Esma İba Çaplık, “süresiz nafaka” söyleminin ideolojik bir kavram olduğunu belirtti. Türk Medeni Kanunu’nun (TCK) 175 ve 176’ncı maddelerinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ifade eden Esma İba Çaplık, yoksulluk nafakasının boşanma sonrasında yoksulluğa düşecek eşin korunmasını amaçladığını söyledi.
‘İDEOLOJİK BİR KARAR’
Nafakanın belirli koşullarda kaldırılabildiğini vurgulayan Esma İba Çaplık, “Kadının ya da erkeğin yeniden evlenmesi, fiili birliktelik yaşaması gibi durumlarda nafaka kendiliğinden ortadan kalkabiliyor. Dolayısıyla kamuoyuna sunulduğu biçimiyle bir ‘süresiz nafaka’ olgusu mevcut değil. Anayasa Mahkemesi’nin kararı da bu anlayıştan bağımsız değil. Kadınları şiddete, yoksulluğa ve eşitsizliğe katlanmaya zorlayan bir yaklaşım söz konusu. Bu karar tamamen ideolojik ve manipülatifir” diye konuştu.
AYM’nin 2012 yılında yoksulluk nafakasının kaldırılması talebini sosyal devlet ilkesine vurgu yaparak, reddettiğini anımsatan Esma İba Çaplık, aradan geçen 14 yılda kadınların yaşam koşullarını iyileştirecek herhangi bir düzenleme yapılmadığını söyledi. “Devlet kadınların hangi sorununu çözdü ki, bugün nafakayı tartışmaya açıyor?” diye soran Esma İba Çaplık, kadınların istihdam olanaklarına erişimde ciddi eşitsizliklerle karşı karşıya olduğunu kaydetti.
‘ERKEK ZİHNİYETİ DAHA FAZLA BASKI OLUŞTURACAK’
Eşitsizlik ortamında alınan kararın Türkiye gerçeklerinin görmezden gelinmesi anlamı taşıdığını ifade eden Esma İba Çaplık, şunları söyledi: “Kadınların işgücüne katılımının son derece düşük olduğu, toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin bu kadar yüksek olduğu bir ülkede nafakanın sınırlandırılması ekonomik şiddeti katmerleştirecektir. Bu düzenleme erkek egemen zihniyet tarafından kadınlar üzerinde daha fazla baskı kurmanın aracı olarak yorumlanacaktır. Erkekler bundan cesaret alacak.”
KADINLARI YOKSULLUĞA MAHKUM ETMEK
AYM kararının yürürlüğe girmesi halinde öngörülen 9 aylık geçiş sürecine dikkat çeken Esma İba Çaplık, kadın örgütleri, dernekler ve hukukçuların sürece dahil edilmesi gerektiğini vurguladı. Esma İba Çaplık, kadının fikri alınmadan yapılacak hiçbir düzenlemeyi kabul etmediklerinin altını çizerek, “Kadınların ekonomik bağımsızlığını güçlendirecek politikalar geliştirilmeden nafakanın sınırlandırılması, kadınları daha fazla yoksulluğa mahkum etmek anlamına gelecektir. Amaç kadınları korumak değil, erkek egemen sistemi yeniden tahkim etmektir” diyerek buna karşı mücadele edeceklerini söyledi
