Yıllardır asimilasyona, inkara maruz bırakılan Kürt halkı, anadilinin tanınması için mücadelesini aralıksız sürdürüyor. Dili anayasada tanınmayan, anadilde eğitim hakkı yine yasal yollarla engellenen Kürt halkı, Türkiye’nin bu hakkı hem yasal olarak tanıması hem de altında imzası bulunan ve dil noktasındaki maddelere çekince koyan uluslararası sözleşmelerdeki şerhlerin kaldırılması talebini her alanda dile getiriyor. Bu taleplerin en yoğun şekilde dile getirildiği gün ise 15 Mayıs Kürt Dil Bayramı oluyor. Özgürlük İçin Hukukçular Derneği (ÖHD) Amed Şubesi Kürt Dil Komisyonu Eşsözcüsü Mehmet Emin Gökdemir, Amed’de dil yürüyüşüne katılan yurttaşlar ve Ari Dil ve Kültür Araştırmaları Derneği (ARİ-DER) yöneticisi Şinda Ayazgün, Kürtçe’nin resmi dil olmasını istedi.
Türkiye’de tüm resmi ve diğer kurumlarda Kürtçenin de olması gerektiğini vurgulayan Gökdemir, Kürtlerin tüm engellemelere karşın kendi dillerini konuşmaktan, yaymaktan vazgeçmediğini belirtti. Kürtçeyi yok sayan, uluslararası sözleşmelere çekince koyan pratiğin barışsız bir toplum oluşturduğunu belirten Gökdemir, yürütülen Barış ve Demokratik Toplum Süreci’ne dikkat çekti. Gökdemir, “Bu süreçte anayasayı, kanunu ve uluslararası sözleşmeleri değiştirmelidir ki, toplumda bir huzur ortamı yaratılabilsin. Ancak sürecin bir buçuk yılı aşkın süredir devam etmesine karşın, halen sözünü ettiğimiz anayasa, kanunlar ve uluslararası sözleşmelerde bir değişiklik yapılmadı. Haliyle bu da halk içerisinde sosyolojik bir umutsuzluk ve güvensizlik ortamı yaratmakta” diye belirtti.
“Barış sürecinin meyvesini vermesi gerekir” diyen Gökdemir, sürecin bir kısmının tamamlandığını belirtti. Gökdemir, “Süreçte artık verilmeyen hakların verilmesi ve özellikle verilecek hakların tekrardan alınmaması için bu değişikliklerin de korunması gerekiyor” dedi.
Kürtlerin asıl talebinin, Kürtçenin kullanımının her alanda sağlanması olduğunu sözlerine ekleyen Gökdemir, “Kürtçenin resmi statüye kavuşmasının, eğitim dili ve resmi dil olabilme imkanının konuşulduğu günlerdeyiz. Bizler de isteriz ki; 2026’nın 15 Mayıs Kürt Dil Bayramı, Kürtçenin yasal statüye kavuştuğu, resmi dil olarak, eğitim dili olarak kabul edildiği bir gün olsun” Diyerek yapılacak etkinliklere katılım çağrısında bulundu.
ANADİLDE YAŞAM
Amed’de start sonrası yapılan Kürt Dil Bayramı etkinliklerine katılan Eylem Yavuz, anadilde özgürce yaşamanın geleceği aydınlatacağını söyledi. Eylem Yavuz, “İnsan dilini konuşamadığında her zaman karanlıkta kalır” dedi. Anadilde eğitimin önemine vurgu yapan Eylem Yavuz, aynı zamanda yaşam içerisinde ebeveynlerin de bu eğitimden sorumlu olduğunu hatırlatarak, “Annelerimizden gördüğümüz gibi sonraki nesillerin, çocuklarımızın da Kürtçe konuşmasını istiyoruz. Her dil güzeldir. Annem Türkçe bilmiyor, şimdiki çocuklar çoğunlukla Türkçe konuşuyor. Ebeveynlerin çocuklarıyla Kürtçe konuşması gerekiyor” ifadelerini kullandı.
Kürt dili ve kültürü üzerinde uygulanan asimilasyon ve baskı politikalarına dikkat çeken Hüseyin Barış, Kürt dili ve kültürünün statüsünün tanınması gerektiğini söyledi.
‘HER EV EĞİTİM YERİ OLMALI’
ARİ-DER Yöneticisi Şinda Ayazgün ise Kürtçe dil eğitiminin ailede başladığını belirterek, “Türkiye’de Kürt dili tehlike altında. Çünkü eğitim dili değil ve eğitim alanları da az. Bundan dolayı da her ev aslında bir eğitim yeri olmalı ve anne baba da bu bilinçle hareket etmeli” dedi.
Kürtçe’nin eğitim dili olması ve resmi bir statü kazanması gerektiğini belirten Şinda Ayazgün, “Kürtçenin önündeki engellerin kaldırılıp bir alan açılması gerekiyor. Yani ilk başta da Kürt dilini inkar politikalarından vazgeçilmeli, sadece Kürtçe değil bütün anadillerin bir statüye kavuşması ve eğitim dili olması gerekir ki diğer nesillere ulaşsın” diye kaydetti.
Şinda Ayazgün, yapacakları Kürt Dl Bayramı etkinliklerine Êlihlileri çağırdı.
İSTANBUL’DAKİ KUTLAMALAR
Kürt Dil Bayramı, her yıl çeşitli etkinlik ve kutlamalarla karşılanıyor. Kutlamaların önemli merkezlerinden biri de Kürt nüfusunun yoğun olarak yaşadığı İstanbul olacak. Kutlamaların temel odağını ise Kürtçeye statü tanınması, Kürtçenin eğitimden sağlığa, yaşamın tüm alanlarında aktif olarak kullanılmasının sağlanması ve Kürt Sorunu’na demokratik yollarla çözüm perspektifi oluşturuyor. İstanbul’daki bu yılki kutlama, Kadıköy’de bulunan Yoğurtçu Parkı’nda düzenlenecek.
Kutlamalara çağrı yapan Mezopotamya Kültür Merkezi çalışanı Rojbin Özmen, Kürt Dil Bayramı’nın önemine dikkat çekerek herkesi kutlamaya davet etti. Rojbin Özmen ayrıca programın akışına dair bilgiler de paylaştı. Navenda Çanda Mezopotamya (Mezopotamya Kültür Merkezi) Ekin Kültür ve Sanat Komünü, Egîdê Cimo Ma ve Komeleya Lêkolînên Kurdî (Kürt Araştırmalar Derneği) öncülüğünde düzenlenecek kutlama, saat 12.00’de Yoğurtçu Parkı’nda başlayacak. Çok sayıda sanatçının katılacağı programda Ayfer Düzdaş, Umut Gündüz, Lawin, Gulên Mezrabotan, Koma Amargî ve MKM sanatçıları şarkılarıyla sahne alacak. Öte yandan etkinlik kapsamında Kürtçe film gösterimi ve çocuk tiyatrosu da gerçekleştirilecek.
Rojbin Özmen, herkesi saat 12.00’de Kadıköy Yoğurtçu Parkı’nda düzenlenecek şenliğe katılmaya çağırarak, Kürt diline sahip çıkılması gerektiğini vurguladı.
MA
