Havaların ısınmasıyla birlikte hayvanları için zengin otlak alanlar arayan koçerler göç etmeye başladı. Êlih’ın Hezo (Kozluk) ilçesine bağlı Ertalon köyünden Mûş’un Zowesêr Yaylası’na doğru yola çıkan koçerler, yaşadıkları sorunları dile getirerek, hayvancılığın bitme noktasına geldiğine işaret etti.
10 gün sürecek yolculuk için hazırlıklarını tamamladıklarını dile getiren Seyithan Erol, Hezo (Kozluk), Qabilcewz (Sason), Pasur (Kulp) ve Mûş üzerinden Zowesêr Yaylası’na ulaşacaklarını dile getirdi. Sonbahar da Ertalon’a geldiklerini ve kışı burada geçirdiklerini kaydeden Erol, “Çamur, yağmur, kurt saldırısı, köylülerin engellemeleri hastalıklar ile dolu 10 günlük bir yolculuk bizi bekliyor. Yaz boyu yaylalarda kalıyoruz, yaz sonunda tekrar Ertalon’a dönüyoruz” dedi.
Benzin fiyatlarından ki artıştan kaynaklı hayvanları araç ile götürmek yerine yürüyerek götüreceklerini kaydeden Erol, “Benzin pahalı olduğu için bizde 10 günlük yolculuğu göze alıp yola çıkıyoruz. Hava güzel olursa yolculuk güzel oluyor. Ancak yağmur, çamur, kurt saldırısı bizi mahvediyor” ifadelerini kullandı.
GİRDİ MALİYETLERİ HAYVANCILIĞI ÖLDÜRDÜ
Girdi maliyetlerinin hayvancılığı bitirme noktasına getirdiğini kaydeden Erol, “Hayvancılık ölmüş durumda. Küpe parası dahi bize verilmiyor. Kışın 6 ay boyunca hayvanlarımıza yem vermek zorundayız. Masrafı çok, yemin tonu 15 bin TL, samanın tonu 13 bin TL olmuş. Bunun dışında hayvanlar için kullandığımız ilaçlar var. Tek kullanımlık bir ilaç 600 TL. Çoban parası da günlük 4 bin TL alıyor. 700 hayvanımız var” diye belirtti.
Eyüp Soydan da 40 yıldan fazla bir süredir hayvancılık yaptığını belirtti. 6 ay boyunca Hezo’da hayvanlarını beslediklerini ardından Mûş’a doğru yola çıktıklarını dile getiren Soydan, bu yolculukta birçok zorluklar yaşadığını kaydetti.
EMEK GEREKTİREN BİR UĞRAŞ
Hayvancılığın 24 saat süren ve yoğun emek gerektiren bir uğraş olduğunu dile getiren Soydan, “Çobanların aylığı 120 bin TL olmuş. Yem, saman, ilaç masrafı var. Kış aylarında özelikle masrafı çok oluyor. 4 gündür yoldayız birçok zorluk yaşadık. Yolculuk boyunca hastalık ve kurtların saldırısı ile karşı karşıya kalıyoruz. Hayvanlarımız yaşamını yitiriyor. Hayvancılık dışında bir alternatifimiz yok. Zor ancak yapmaya devam edeceğiz” ifadelerini kullandı.
Fethi Balaman / MA
