Halkların Demokratik Partisi (HDP) Şırnak Milletvekili Nuran İmir, Türk Silahlı Kuvvetlerinin (TSK) sınır ötesi operasyonlarda kimyasal silah kullanımına ilişkin iddiaların araştırmasına ilişkin Meclis’e araştırma önergesi sundu.
Söz konusu önergede şu ifadeler yer aldı:
“Yaklaşık kırk yıldır bölgede sürdürülen savaş politikası ile yaşanan çatışmalarda en çok gündeme gelen konulardan biri de Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından kimyasal silah kullanımına dair basın-medya kuruluşlarında çıkan iddialardır. Özellikle 1990’lı yıllarla birlikte daha sık gündeme gelen, raporlara yansıyan ve uluslararası kamuoyunda yer alan kimyasal silah kullanımı ilgili, kamuoyuna bilgi verilmezken; resmi olarak açıklama yapılmaktan da kaçınıldı. Bu süre zarfında savaşta yaşamını yitiren PKK militanlarının aileleri tarafından gerek insan hakları gerekse başka hak temelli sivil toplum kuruluşlarına yapılan başvurular ise devam etti.
İDDİALAR CEVAPSIZ KALDI
İnsan Hakları Derneği (İHD) 26 Ağustos 2011 tarihli ‘Türkiye’de yaşanan çatışmalı süreçte, Kimyasal ve biyolojik silah kullanımı iddialarına dair’ adlı raporda 1994 -2011 yılları arasında yaşanan yoğun çatışmalar sonucu 46 kez Kimyasal Silah Kullanıldığı iddiası sonucunda 437 PKK militanının yaşamını yitirdiği basına ve raporun sonuçlarına yansımıştır. 2011 yılandan sonra da özellikle sıklıkla düzenlenen sınır ötesi operasyonlarda gündeme gelen kimyasal silah kullanımı iddiaları her defasında yetkililer tarafından cevapsız kalmıştır.
ZAP, METİNA VE AVAŞİN’DE KİMYASAL
Son yıllarda Kuzey Suriye’ye ve Federe Kürdistan Bölgesine düzenlenen operasyonlarda da kimyasal silah kullanımı iddiaları uluslararası basına ve Birleşmiş Milletler raporlarına yansımıştır. 2018 ve 2019 yıllarında Afrin bölgesine düzenlenen zeytin dalı harekâtı olarak adlandırılan operasyonda kimyasal silah kullanıldığı iddiaları yine gündeme gelmiş ve Birleşmiş Milletler raporlarına yansımıştır. Yine bu günlerde Federe Kürdistan Bölgesine düzenlenen operasyonlarda 17 mayısta İngiliz gazetesi Morning Star’a yansıyan iddialara göre Zap, Metina, Avaşin bölgelerindeki operasyonlarda Türk Silahlı Kuvvetlerinin kimyasal silah kullandıkları iddiaları yer almıştır. Buna dayanak olarak yaşamını yitiren bir PKK’li militanın cenazesinin fotoğrafları gazetede yer almaktadır.
CİDDİYE ALINSIN VE ARAŞTIRILSIN
Kimyasal ve biyolojik silahların yasaklanmasına yönelik hükümetler arası mütalaa, 1968’de 18 ülkenin dahil olduğu Silahsızlanma Komitesi ile başlatıldı. Oluşumun adı, çeşitli isim değişiklikleri ve düzenlemelerle 1984’te Silahsızlanma Konferansı (CD) oldu. 2 Eylül 1992’de Silahsızlanma Konferansı, Kimyasal Silahlar Konvansiyonu’nu kapsayan yıllık raporunu Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’na sundu. Genel Kurul, 30 Kasım 1992’de Konvansiyonu onayladı. Ardından da BM Genel Sekreteri 13 Ocak 1993’de Paris’te Konvansiyonu imzaya açtı. CWC yürürlüğe girdiği 29 Nisan 1997 tarihine kadar imzaya açık kaldı.
İnsanlığa karşı işlenen suçlar olarak tanımlanan kimyasal silah kullanımının bu kadar yaygın kullanılmış olma ihtimali ulusal ve uluslararası kamuoyunu ciddi şekilde kaygılandırmaktadır. Bu iddiaların ciddiye alınarak, konunun üzerinde kapsamlı araştırma yapılması için bir meclis araştırma komisyonun kurulması gerekmekte.”
MA
