Halkların Demokratik Partisi (HDP) Dersim Milletvekili Alican Önlü, Dersim’de küçükbaş ve büyükbaş hayvan yetiştiricilerinin yaşadıkları sorunların araştırılması, gereken önlemlerin alınması ve oluşan mağduriyetlerin giderilmesi amacıyla Meclis araştırması istedi. Önlü aynı konuda ayrıca Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli’nin yanıtlaması istemiyle Meclis Başkanlığı’na soru önergesi verdi.
Önergelerin gerekçesinde, engebeli topografyasından kaynaklı Dersim’de tarımsal ve bitkisel üretimin çok sınırlı kaldığı belirtilen önergede, bunlardan dolayı hayvancılığın bölgenin en önemli geçim kaynağı olduğu, bir çok köylünün de Mayıs ayından Ekim ayına kadar hayvanlarını otlatabilmek için yaylalara ve meralara çıktığına değinildi.
‘ÇİFTÇİLER MAĞDUR’
Mera alanlarının hayvanların yem ihtiyacını karşılıyor olması bakımından hayvan yetiştiricileri için çok önemli alanlar olduğu belirtilen önergede, “Dersim’de mera ve yayla alanlarının sınırlı olması nedeniyle, yaylalar dışardan gelen göçer ailelere kapalıdır. Ancak son yıllarda çatışmalardan kaynaklı birçok mera ve yayla, özel güvenlik bölgesi ilan edilerek yasaklanmaktadır. Mevcut haliyle dahi Dersim’de ki ihtiyacı karşılamaktan uzak olan mera ve yaylalar, yasaklarla birleşince hayvancılıkla uğraşan çiftçileri mağdur etmektedir” denildi.
Önergede, “Dersim’de yapılan mera ihalesine girmesine rağmen ihaleyi kazanamayan ve mera bulamadığı için Erzincan’da ki mera alanlarına gitmek isteyen köylüler, evrakları ve izinleri olmasına rağmen Refahiye ilçesine alınmadılar” şeklinde bahsedilen olayda, gece 1’de jandarmalarca durdurulan çiftçilerin 30 saat bekletildikten sonra hiçbir gerekçe gösterilmeden geri gönderildikleri ve hayvanların olduğu 10 araç ve aileleri taşıyan 4 araçla, aç ve susuz saatlerce bekletilen köylülerin yaklaşık olarak 30 hayvanın öldüğü bir kısmının da hastalandığı iddiaları aktarıldı.
‘30 HAYVANIM AÇLIKTAN ÖLDÜ’
Önergede sürü sahibi Gulabi Güler’in, açıklamaları şu şekilde yer aldı: “Dersim’de biz yaylasız kaldık. Yaylayı alan arkadaşlar aldı diğerleri de açıkta kaldı, böyle olunca da il dışına çıkmayı düşündük. Erzincan’ın Refaiye ilçesinde bir köyün muhtarı ve köylüsüyle anlaştık. Hayvanlarımızı onlara satış yapmış gibi göstererek belge düzenledik. Dün sabah hayvanlarımızı yükledik yola çıktık, gece 1’de oraya vardık. Askeriye bizi çevirdi ve bu evraklarla gidemezsiniz dedi. İlçe tarımın kontrol etmesini bekledik. Sabah ilçe tarımda ki görevliler geldi evraklarımızı kontrol etti. Herhangi bir sıkıntı olmadığını söyledi. Jandarma biraz bekleyin emir gelsin ondan sonra indirin dedi. Yayla yasağı varmış orada. Sebebini sorduğumuz zaman cevap vermiyorlar. Biz sonradan öğrendik ki Binali Yıldırım’ın oğlunun çiftliği olduğu için bizi bırakmıyorlar. 30 tane hayvanım yolda susuzluktan açlıktan öldü. Mağdur olduk 2 gündür hayvanımızı sağamıyoruz.”
Önlü, Bakan Pakdemirli’ye cevaplanması talebiyle şu soruları yöneltti:
“- Dersim’de küçükbaş ve büyükbaş hayvan yetiştiricilerinin yaşadıkları sorunların araştırılması ve oluşan mağduriyetlerin giderilmesi adına bir çalışmanız var mıdır?
– Dersim’de sınırlı sayıda mera arazisi bulunması ve ihtiyacı karşılamaması nedeniyle yaşanan mağduriyetlerin giderilmesi noktasında neler yapmaktasınız? Bu yıl Dersim’de kaç yayla ve mera çiftçiye açılmıştır? Kaç çiftçi ihaleyi kazandı kaç çiftçi ise ihaleye girmesine rağmen boşta kaldı?
– Yayla ve meralara ilişkin içerisinde çiftçilerin ve yetiştiricilerin de yer aldığı bir komisyon kurulması ve var olan sorunların bu komisyon aracılığıyla tespit edilmesi noktasında bir çalışmanız olacak mıdır?
– Küçükbaş ve büyükbaş hayvan yetiştiricilerinin yaşadıkları mağduriyetlerin giderilmesi noktasında çiftçiye nefes aldıracak ne tür yardımlar yapılmaktadır? Bu bağlamda Dersim’deki yerel yetiştiricilere son 1 yılda ne kadarlık bir destek verilmiştir?
– Çemişgezek’te yaşayan ve mera ihalesini kazanamadığı için Erzincan’ın Refahiye ilçesine giden köylüler bütün evrakları eksiksiz olmasına rağmen neden ilçeye alınmamıştır? Bu uygulamanın gerekçesi nedir?
– 30 saat boyunca aç ve susuz bir biçimde yolda bekletilen ve hayvanları telef olan köylülerin mağduriyetinin giderilmesi noktasında bakanlık olarak ne yapacaksınız?
– Binali Yıldırım’ın oğlunun o bölgedeki çiftliğinin olması nedeniyle üreticilerin Refahiye’ye alınmadığı iddiaları doğru mudur?
– Dersim’de kaç yayla ve mera, yapılan ve yapılmak istenen barajlar, maden ocakları ve HES’ler nedeniyle mera ve yayla vasfını yitirmiştir?
– Dersim’de mera ve yaylalar için ihaleye giren köylülere ajanlık dayatması yapıldığı iddiaları doğru mudur? Bunu kabul etmeyen çiftçilerin ihaleye girmesinin engellenmeye çalışıldığı iddiaları doğru mudur?”
MA
