Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, “Uluslararası barış ve güvenliğin korunması” gündem maddesi altında “Denizcilik alanındaki su yollarının güvenliği ve korunması” başlıklı BM Güvenlik Konseyi Toplantısı’nda konuştu. Toplantının, su yollarının güvenliğinin “uluslararası düzenin bir sınavı haline geldiği” bir dönemde yapıldığına dikkati çeken Guterres, bugün küresel ticaretin damarlarını oluşturan deniz yollarının baskı altında olduğunu söyledi.
Guterres, “Jeopolitik gerilimler denizlere taşıyor, ticari gemiler, bir baskı aracı olarak kullanılıyor ve deniz hukukunun temel ilkeleri bağlamında seyrüsefer hakları ve özgürlükleri baltalanıyor” ifadesini kullandı. Mart başından beri Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemi trafiğindeki aksamanın, küresel enerji güvenliğini, gıda tedarikini ve ticareti olumsuz etkilediğini söyleyen Guterres, bunun, Kovid-19 salgını ve Ukrayna savaşından bu yana yaşanan en kötü tedarik zinciri aksaması olduğuna işaret etti.
‘GIDA KRİZİNİ TETİKLEME RİSKİ’
Guterres, “Uzun süreli aksama, küresel gıda krizini tetikleme riskini beraberinde getiriyor, özellikle Afrika ve Güney Asya’da milyonlarca insanı açlık ve yoksulluğa sürüklüyor” dedi. “Seyrüsefer özgürlüğündeki” aksamalar nedeniyle 20 binden fazla denizci ile 2 binden fazla geminin denizde mahsur kaldığına dikkati çeken Guterres, üye devletlere “Uluslararası Denizcilik Örgütünce hazırlanan acil tahliye çerçevesini destekleme” çağrısı yaptı. Guterres, Hürmüz Boğazı’ndaki seyrüsefer haklarına ve özgürlüklerine saygı gösterilmesi gerektiğinin altını çizerek, “Taraflara çağrıda bulunuyorum: Boğaz’ı açın, geçiş ücreti ve ayrımcılık olmadan gemilerin geçmesine izin verin, ticaretin yeniden başlamasına, küresel ekonominin nefes almasına izin verin” ifadelerini kullandı.
‘DESTEK OLMAYA HAZIRIZ’
BM olarak üye tarafların ortak zemin bulması için destek olmaya hazır olduklarını belirten Guterres, Karadeniz Girişimi’ni buna örnek göstererek, “Bu, çatışmanın ortasında bile pratik iş birliğinin tıkalı bir koridoru yeniden açabileceğini, gemilerin ve temel ürünlerin hareketini sağlayabileceğini gösterdi” diye belirtti. Guterres, “Kriz anları, seçim anlarıdır” diyerek, seyrüsefer özgürlüğü konusunda uluslararası hukuka saygı, sorunların kökenine inme ve diyalog ile iş birliğini sürdürme çağrısı yaptı.
MA
