Uluslararası İnsan Hakları Savunucularını Koruma Vakfı (Front Line Defenders), deprem bölgesindeki gazeteci, kadın örgütleri ve insan hakları savunucularına yönelik ihlalleri derledi ve iktidara insan hakları savunucularının çalışmalarını engellememesi çağrısı yaptı.
Derledikleri ihlallere ilişkin açıklama yayınlayan insan hakları örgütü, depremden etkilenen bölgelerde çalışan insan hakları savunucularına yönelik şiddet, yasal taciz, keyfi gözaltılar ve tehdit haberlerinden derin endişe duyduklarını belirtti.
Açıklamada, 27 Şubat’ta Mor Dayanışma üyesi insan hakları savunucusu Pelin Songül Çiçek ve yanındaki gönüllülerin Hatay’da yardım dağıtmak üzere gittikleri bölgede depremzedelerle sohbet ederken askerler tarafından taciz edilerek keyfi olarak gözaltına alındıkları ifade edildi.
ASKERLERDEN TEHDİT
Yaşananlara ilişkin yapılan açıklamada, “Jandarma Özel Harekât (JÖH) ekipleri sohbet eden gruba doğru yaklaşarak onları hükümeti eleştirmemeleri için uyardı ve ‘Sen böyle konuşamazsın, seni burada ne yaparız, devlet yok diyemezsin’ diyerek tehdit etti. Hak savunucuları güvenlik güçlerine usulsüz yaklaştıklarını ve bir suç olduğu takdirde tutanak tutup soruşturma açmaları gerektiğini söyleyerek itirazda bulundular. Hak savunucusu Pelin Songül Çiçek’in aktarımlarına göre JÖH ekipleri gönüllülere gözdağı vermek için tüfeğinin namlusuyla telefon ekranında silinecek videoları işaret etti. Ancak bir grup avukatın alana ulaşması ve güvenlik güçleriyle görüşmesi sonrası iki saat boyunca keyfi olarak fiilen gözaltında tutulan grup serbest bırakıldı” denildi.
DFG’NİN ŞUBAT AYI RAPORU
Deprem bölgesinde faaliyet yürüten birçok hak savunucusu ve gazetecinin işlerini yaptığı için tehdit edildiği, saldırıya uğradığı, gözaltına alındığı ve tutuklandığı kaydedilen açıklamada, Dicle Fırat Gazeteciler Derneği’nin (DFG) raporu hatırlatıldı. Açıklamada, DFG’nin yakın tarihli raporuna göre Şubat’ta deprem bölgesinden haber geçen en az dört gazetecinin tutuklandığı ve altı gazeteci hakkında soruşturma açıldığı belirtildi.
İŞKENCE HABERİNE SORUŞTURMA
Halk TV muhabiri ve insan hakları savunucusu Seyhan Avşar’ın gözaltındaki ölüm iddiasını haberleştirdiği için “iftira” ve “hakaret” suçlamasıyla 23 Şubat’ta hakkında soruşturma başlatıldığı belirtilen açıklamada, “Avşar’ın Halk TV’nin haber sitesinde yayınlanan haberine göre, hırsızlık ve yağma şüphesiyle kardeşini gözaltına almak isteyen jandarmaya itiraz ettiği için kardeşiyle birlikte gözaltına alınan Ahmet Güreşçi Hatay’ın Altınözü Jandarma Karakolu’a götürüldü. Aynı gün kaldırıldığı sahra hastanesinde öldü. Ön otopsi raporuna göre ölen kişinin vücudunda burnunda kırık ve beyinde kanama da dahil olmak üzere çok sayıda ağır darp izleri tespit edildi” bilgilerine yer verildi.
GAZETECİLER TUTUKLANDI
Çok sayıda gazetecinin sahada işlerini yaparken asker ve polis tarafından durdurulduklarını ve iktidarı zayıf gösterecek haberleri yapmamakla tehdit edildiklerinin bildirildiği ifade edilen açıklamanın devamında yer alan ihlaller şöyle: “27 Şubat tarihinde gazeteciler Ali İmat ve İbrahim İmat sosyal medyada yaptıkları paylaşımlar gerekçe gösterilerek yanlış bilgi yaydıkları gerekçesiyle gözaltına alınıp tutuklandılar. Yaptıkları paylaşım yetkililerden depremzedeler için gönderilen çadırların dağıtılmak yerine halen depoda tutulup tutulmadığı iddiasını yanıtlamasını talep ediyordu. Osmaniye Sulh Ceza Hakimliği kararıyla tutuklanan gazetecilere yönelik suçlama üç yıla kadar hapis cezasını öngörüyor. Ali İmat ve İbrahim İmat halen Osmaniye Cezaevi’nde tutuklu bulunuyor.
HAK SAVUNUCULARINA GÖZALTI
Hükümetin depreme yönelik tepkisini protesto etmek isteyen çok sayıda gösteri güvenlik güçleri tarafından şiddet kullanarak dağıtıldı ve sendika üyeleri ve hekimlerin de dahil olduğu çok sayıda hak savunucusu gözaltına alındı. Pek çok gazeteci de gösteri ve eylemler sırasında saldırıya uğradı ve eylemden görüntü alması engellendi. 26 Şubat tarihinde İstanbul’da depremle ilgili düzenlenen gösteride 198 kişi gözaltına alındı. Gözaltına alınan kişiler aynı gece serbest bırakıldı.”
YARDIM MUTABAKATI HATIRLATILDI
İktidara “İnsani yardım, insanlar arasındaki dayanışmanın evrensel değerinin temel bir ifadesi ve ahlaki bir zorunluluktur” ifadesinin yer aldığı Avrupa İnsani Yardım Mutabakatı’nın birinci maddesini hatırlatan Front Line Defenders, “Mutabakat ayrıca ‘kırılgan toplumsal kesimlere erişimi sağlamak için gereken insani alanın ve insani yardım çalışanlarının emniyet ve güvenliğinin korunmasının yardımın ulaştırılması için temel önkoşullar olarak korunması gerektiğini’ vurgulamaktadır” dedi.
İKTİDARA ÇAĞRI
İktidarı, depremin ilk gününden bu yana durmaksızın çalışan insan hakları savunucuları için güvenli ve elverişli bir çalışma ortamı sağlanması ve hak savunucularının meşru çalışmaları nedeniyle hedef alınmasına son vermeye çağıran Front Line Defenders, “Güvenlik güçleri ve resmi görevliler insan hakları savunucularının ve gönüllülerin depremzedelere gerekli mal ve hizmetlerin ulaştırılması çalışmasına devam edebilmeleri için izin vermelidir. Ayrıca, insan hakları savunucuları, sahadaki gelişmeleri şiddet ve gözaltına korkusu olmadan belgeleyebilmeli ve raporlayabilmelidir” diye belirtti.
MA
