ABD-İran arasındaki Hürmüz Boğazı gerilimi, ateşkesin sürdüğüne dair açıklamalara rağmen devam ediyor. Son olarak ABD “Özgürlük Projesi”ni askıya alırken, İran’la anlaşma yönünde ilerleme kaydedildiği açıklaması da bu açıklamanın piyasa etkileri de dünya basınının gündeminde.
Söz konusu açıklamanın piyasaya etkilerini ele alan İngiltere merkezli Reuters, açıklamaların ardından Brent petrolün yüzde 1,38 düşüşle 108,35 dolara; Batı Teksas ham petrolünün (WTI) ise yüzde 1,47 düşüşle 100,77 dolara gerilediğini kaydetti. Reuters haberinde, ayrıca Hürmüz Boğazı’ndaki kesintilerden kaynaklı olarak stokların azaldığına da dikkat çekti. Verilere göre, ham petrol stokları 8,1 milyon, benzin stokları 6,1 milyon, dizel stokları ise 4,6 milyon varil azaldı.
ARA SEÇİM ÖNCESİ SİYASİ RİSK
Öte yandan benzin piyasasındaki dalgalanma da gündemdeydi. İngiltere merkezli The Guardian, ortalama benzin fiyatının galon başına 4,50 doları aşarak, Temmuz 2022 tarihinden bu yana ilk kez bu seviyeye ulaştığını yazdı. Haberde ayrıca artan fiyatların yaklaşan ara seçimler öncesinde ABD Başkanı Trump için siyasi bir risk oluşturduğu da vurgulandı.
Gerilimin etkileri sadece enerji fiyatlarıyla kalmayıp yakıt fiyatlarını ve havacılık sektörünü de etkiledi. The Guardian haberinde, Mayıs ayında jet yakıtı fiyatlarındaki yükselişten kaynaklı 2 milyon koltuk kapasitesinin azaltıldığı ve havacılık analiz şirketi Cirium’a göre Mayıs ayında dünya genelinde yaklaşık 13 bin daha az uçuş gerçekleştirileceğini yazdı. Bu gelişmelerin yine ABD-İran geriliminin yol açtığı jet yakıtı krizinin etkileriyle yakın zamanda iflas ettiğini açıklayan ABD’li havayolu şirketi Spirit Airlines’ın ardından gelmesi ise dikkat çeken bir diğer nokta oldu.
RUSYA’DAN PETROL SEVKİYATI
Enerji krizinin etkisiyle yapılan rota değişiklikleri de öne çıkan başlıklardan biriydi. Petrolün yüzde 95’ini Ortadoğu’dan temin eden Japonya’nın, Hürmüz Boğazı gerilimi sebebiyle Rusya’ya yönelmesi dünya basınında da geniş çapta yer edindi. The Guardian, Sakhalin-2 projesi kapsamında üretilen ham petrolü taşıyan Rusya’dan ilk sevkiyatın Japonya’ya ulaştığını bildirdi. Haberde ayrıca bu projenin Rusya’ya uygulanan uluslararası yaptırımların dışında tutulduğu belirtildi.
Bununla birlikte ABD Başkanı Trump’ın İran politikası uluslararası basında eleştirilmeye de devam ediyor. “Başkan, İran savaşını bitirme tarihini sürekli değiştiriyor” başlığı atan ABD merkezli The Washington Post, Trump’ın çatışmanın biteceğini söylerken İran’a yönelik tehditlerini de arttırdığını yazdı.
ABD-İran arasında müzakerenin belirsizliğine ilişkin yazan Singapur merkezli The Straits Times ise son gelişmelere ilişkin “Savaş tekrar mı çıkacak?” başlığı attı. Haberde iki tarafın da birbirinin ekonomik zayıflıklarından yararlanmaya çalıştığı vurgulanırken artık bir irade savaşına dönüştüğü belirtildi.
MA
