Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Grup Başkanvekilleri Gülistan Kılıç Koçyiğit ile Sezai Temelli, kadınların siyasal temsil oranının artırılması, bu bağlamda eşit temsiliyet ilkesi ve eş başkanlık sisteminin katkılarının yerinde incelenmesi, destekleyici yeni politikaların araştırılması ve geliştirilmesi amacıyla Meclis Başkanlığına araştırma önergesi verdi.
Önergenin gerekçesinde, kadınların siyasal temsiliyeti sorununun tarihsel ve kronikleşmiş bir sorun olduğuna vurgu yapılarak, kadınların siyasetteki temsiliyetine dair şu sayısal veriler paylaşıldı: “1935 yılında yapılan genel seçimlerde 17 kadın milletvekili Meclis’e girmiştir. Ancak kadın milletvekili oranları zaman içinde artmamış hatta istikrarlı bir şekilde düşmüş ve 2007 yılına kadar yüzde 4,5 civarında kalmıştır. Meclis’te kadın temsil oranı 2007’de yüzde 9,1; 2011’de yüzde 14,3; 7 Haziran 2015’te yüzde 17,6; 1 Kasım 2015’te ise yüzde 14,7; 2018’de yüzde 17,1 olan kadın temsil oranı, 28’inci dönemde yüzde 20,1’e yükselmiştir.”
SON DÖRT YEREL SEÇİMDE KADIN TEMSİL ORANI YÜZDE 10’UN ÜZERİNE ÇIKMADI
Yeni 2004, 2009 ve 2014 ve 2019 yerel seçimlerinde de kadın temsil sorunun devam ettiğine dikkat çekilerek şu ifadelere yer verildi: “Her dört seçimde de kadın temsil oranı yüzde 10’un üzerine çıkamamıştır. Bu veriler, yerel siyasette kadın temsilinin yetersiz olduğunu ve bu sorunun sadece siyasal değil, aynı zamanda ekonomik ve sosyolojik boyutlarıyla ele alınması gerektiğini vurgulamaktadır.
EŞ BAŞKANLIK SİSTEMİ
Geleneğimiz yerel seçimlere 2014 yılında itibaren eş başkanlık sistemi ile girmiş yerellerimizi eş başkanlık ile yönetmiştir. Böylelikle kazandığımız tüm belediyeler kadınların da her kademede yönetim ve karar mekanizmalarına eşit katılımı ile yönetilmeye başlanmıştır. Bu sayede eş başkanlık sadece yetki ve karara ortak olmak yani siyasi temsiliyetin artması anlamına gelmeyip kentin kadınlar, çocuklar, gençler, engelliler ve kamu kaynaklarından eşit ve adil biçimde faydalanamayan tüm toplumsal gruplar ve kimlikler için de eşitlik, adalet ve barış için bir adım olmuştur. Eşit temsiliyet ilkesi kadın dostu kentler, çocuk dostu kentler, engelli dostu kentler ve Toplumsal Cinsiyet Eşitliğini Gözeten Bütçeleme gibi sayısız uygulama ve politikanın da geliştirilmesini desteklemiştir.
KÜRT KADIN ÖZGÜRLÜK HAREKETİNİN KAZANIMI
Meclis’te kadın milletvekili oranını arttıran en büyük etken siyasi geleneğimizin eşit temsiliyet ilkesidir. Eşit temsiliyet ilkemiz yalnızca partimizdeki kadın milletvekillerinin sayısını arttırmamış, adaylık sayısı ve sırası açısından yetersiz de olsa diğer partilerin de daha fazla kadın aday göstermesine katkı sunmuştur. Bu artış, Kürt kadın özgürlük hareketi ve feminist hareketin kazanımıdır. Ancak kadınların ne parlamentoda ne yerel yönetimlerde temsil oranı hala istenilen eşitlik seviyesinde değildir.
EŞİT TEMSİLİYET İLKESİ CİNSİYET EŞİTSİZLİĞİNİ AZALTMAKTADIR
Eşit temsiliyet ilkesi, eş başkanlık sisteminin temelini oluşturmaktadır. Bu sistemde, kadın ve erkek eşit şekilde yönetimi paylaşır ve karar alma süreçlerine eşit katılım sağlamaktadır. Eşit temsiliyet ilkesi, siyasi alanda cinsiyet eşitsizliğini azaltmayı ve kadınların görünürlüğünü artırmayı amaçlamaktadır. Eş başkanlık sistemi, geleneksel siyasetteki cinsiyet eşitsizliğine bir alternatif sunmaktadır. Kadınların siyasi alandaki temsiliyetini artırarak, karar alma süreçlerinde kadınların seslerinin duyulmasını sağlamaktadır. Bu da, toplumun genelinde cinsiyet eşitliğinin teşvik edilmesine ve kadınların siyasi katılımının güçlendirilmesine katkıda bulunur.
EŞ BAŞKANLIK SİSTEMİ DESTEKLENMELİDİR
Eşit temsiliyetin sağlanması için eş başkanlık sisteminin yanında toplumda cinsiyet eşitliğini destekleyen politikaların ve programların uygulanması, kadınların siyasal katılımını artırmak için çeşitli önlemlerin alınması gerekmektedir. Ayrıca, kadınların siyasi temsilinin yükselmesini teşvik eden destek mekanizmaları oluşturulmalıdır. Sonuç olarak eşit temsiliyet ilkesi, demokratik bir toplumun inşası için önemlidir ve eş başkanlık sistemi gibi mekanizmalar bu ilkeyi desteklemektedir. Ancak cinsiyet eşitliğini gerçekleştirmek için daha geniş çaplı ve kapsamlı adımların atılması gerekmektedir. Bu adımlar toplumun farklı kesimlerinin katılımını sağlayacak politikaların ve programların geliştirilmesini içermelidir.”
MA
