Hindistan’ın başkenti Yeni Delhi’de 12-13 Eylül tarihlerinde gerçekleştirilen 18’inci BRICS Liderler Zirvesi, ortak sonuç bildirgesinin yayımlanmasıyla sona erdi.
140 maddeden oluşan Yeni Delhi Bildirgesi’nde uluslararası sistemin yeniden yapılandırılması, bölgesel savaşlar, Filistin, Küba, ticaret ve BRICS ülkeleri arasındaki mali işbirliği öne çıkan başlıklar arasında yer aldı.
FİLİSTİNLİLERİN ZORLA YERİNDEN EDİLMESİNE KARŞI ÇIKILDI
Bildirgenin Filistin’e ilişkin bölümünde Gazze’de devam eden insani durumdan duyulan kaygı dile getirildi. Filistinlilerin işgal altındaki topraklardan geçici ya da kalıcı biçimde zorla çıkarılmasına karşı çıkıldığı belirtilirken, Gazze’nin coğrafi ve demografik yapısını değiştirecek girişimlerin de kabul edilmediği kaydedildi.
BRICS ülkeleri, 1967 sınırları temelinde, başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız ve egemen bir Filistin devletine desteklerini yineledi. Filistin’in Birleşmiş Milletler’e tam üyeliğinin de desteklendiği bildirildi.
İşgal altındaki Kudüs’ün hukuki ve tarihsel statüsünü tek taraflı olarak değiştirmeye yönelik adımların reddedildiği vurgulandı.
KÜBA’YA YÖNELİK ABLUKAYA TEPKİ
Bildirgenin bir diğer başlığı Küba oldu.
Küba’ya yönelik tek taraflı abluka tedbirlerinin ülke ekonomisi ve enerji arzı üzerindeki etkilerine dikkat çeken BRICS liderleri, uygulamaların Küba halkı açısından ciddi insani sonuçlar yarattığını belirtti.
Birleşmiş Milletler Genel Kurulu kararına atıfta bulunularak Küba’ya yönelik ekonomik, ticari ve mali tedbirlerin sona erdirilmesi çağrısı yapıldı.
TİCARETTE YEREL PARA ARAYIŞI
Zirvenin ekonomi başlıklarından biri de BRICS ülkelerinin dolar dışındaki ödeme mekanizmalarını geliştirme arayışı oldu.
BRICS Ödemeler Görev Gücü’nün sınır ötesi ödeme ve mesajlaşma sistemlerinin birbiriyle uyumlu hale getirilmesine ilişkin çalışmalarının sürdüğü bildirildi.
Üye ülkelerin ulusal politikaları gözetilerek BRICS ülkelerinin kendi para birimleriyle ticaret ve yatırım yapmasının yaygınlaştırılmasına ilişkin görüşmelerin devam edeceği belirtildi.
Bununla birlikte bildirgede ortak bir BRICS para birimi kurulmasına ilişkin bir karar yer almadı.
“DAHA ADİL BİR ULUSLARARASI DÜZEN” ÇAĞRISI
BRICS ülkeleri, mevcut uluslararası kurumların daha temsilî hale getirilmesi gerektiğini de savundu.
Bildiride, çok taraflı uluslararası sistemin yeniden yapılandırılması, gelişmekte olan ülkelerin karar mekanizmalarındaki temsilinin artırılması ve sürdürülebilir kalkınmaya dayalı ekonomik işbirliğinin güçlendirilmesi hedefleri sıralandı.
Ülkeler, BRICS bünyesindeki siyasi, ekonomik ve toplumsal işbirliğini derinleştirerek “daha temsilî ve daha adil bir uluslararası düzen” oluşturma hedeflerini sürdürme konusunda ortak tutum açıkladı.
MA
