Birleşmiş Milletler tarafından yayımlanan Üçüncü Dünya Okyanus Değerlendirmesi Raporu, dünya okyanuslarının insan faaliyetleri nedeniyle “şiddetlenen ve hızlanan bir baskı” altında olduğunu ortaya koydu.
86 ülkeden yaklaşık 600 bilim insanının katkısıyla hazırlanan rapor, 2021-2025 döneminde okyanusların durumunu inceledi. Bulgular, son yıllarda deniz ekosistemleri üzerindeki baskının daha da arttığını gösterdi.
Rapora göre, deniz seviyesindeki yıllık yükseliş hızı 2015 öncesindeki 2 milimetreden 2023 yılında 4.3 milimetreye çıktı.
Denizler daha hızlı ısınıyor
Bilim insanları, 1955’ten bu yana okyanuslarda biriken ısının yüzde 16’sının yalnızca 2018 sonrasında gerçekleştiğini belirledi.
En yüksek sıcaklık artışları Atlas Okyanusu ile Hint ve Pasifik Okyanuslarının güney kesimlerinde kaydedildi.
Raporda ayrıca okyanusların hala büyük ölçüde keşfedilmemiş olduğuna dikkat çekildi. 2025 yılı itibarıyla okyanus tabanının yalnızca yüzde 27’si haritalandırılabildi.
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, “Okyanuslara sınırsız bir kaynak gibi davranmaya devam edemeyiz. Deniz ekosistemlerini korumak için acil küresel işbirliğine ihtiyaç var.” ifadelerini kullandı.
Plastik kirliliği büyüyor
Rapora göre her yıl yaklaşık 52.1 milyon ton plastik atık okyanuslara ulaşıyor.
Bu kirlilik, denizlerde bulunan yaklaşık 24.4 trilyon mikroplastik parçacığının oluşmasına katkı sağlıyor ve 4 binden fazla deniz canlısı türünü etkiliyor.
Bilim insanları ayrıca okyanusların, fosil yakıt kullanımından kaynaklanan fazla ısının yüzde 90’ını ve atmosfere salınan karbondioksitin yüzde 30’unu emdiğini belirtti.
Koruma çabaları yetersiz kalıyor
Raporda son yıllarda uluslararası deniz koruma anlaşmalarında ilerleme sağlandığı belirtilse de mevcut yönetim sistemlerinin hala parçalı olduğu ve daha güçlü koordinasyona ihtiyaç duyulduğu vurgulandı.
Greenpeace Küresel Okyanus Kampanyası Yetkilisi Lukas Meus, bulguların hükümetler için ciddi bir uyarı niteliği taşıdığını belirterek, okyanusların daha geniş koruma alanlarıyla güvence altına alınması gerektiğini söyledi.
SPUTNIK
