Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Merkezi (DİSK-AR), Eylül 2026 Enflasyon Bülteni’ni yayımladı. Raporda, TÜİK’in Ağustos ayına ilişkin açıkladığı enflasyon verileri değerlendirilirken ücretlilerin ve düşük gelir gruplarının yaşadığı alım gücü kaybına dikkat çekildi.
TÜİK verilerine göre tüketici fiyatları Ağustos ayında bir önceki aya kıyasla yüzde 1,84 arttı. Yıllık enflasyon yüzde 31,51, 12 aylık ortalamalara göre enflasyon ise yüzde 31,79 olarak gerçekleşti. Yılbaşından Ağustos sonuna kadar fiyatlardaki artış yüzde 22,07’ye ulaştı.
DİSK-AR’ın hesaplamasına göre, yılın sekizinci ayında asgari ücretin enflasyon karşısındaki kaybı 6 bin 196 TL oldu. Kurum, enflasyon oranındaki yavaşlamanın fiyatların gerilediği anlamına gelmediğini, yaşam maliyetinin artmaya devam ettiğini vurguladı.
Gıda fiyatları genel artışın üzerinde
Raporda uzun dönemli fiyat hareketlerine de yer verildi. Buna göre 2005’ten Ağustos 2026’ya kadar genel fiyat düzeyi 36,6 katına çıkarken, gıda fiyatlarındaki artış 55,3 kata ulaştı. DİSK-AR, gıda fiyatlarındaki daha hızlı yükselişin bütçesinde gıdanın ağırlığı fazla olan düşük gelirli kesimleri daha sert etkilediğine işaret etti.
Verilere göre en düşük gelirli yüzde 20’lik kesim toplam gelirin yalnızca yüzde 6,4’ünü elde ediyor. Bu grubun tüketim harcamaları içinde gıdanın payı yüzde 29,2 seviyesinde bulunuyor. En yüksek gelirli yüzde 20’lik kesim ise toplam gelirin yüzde 48’ini alırken, gıdanın harcamalar içindeki payı yüzde 12,4’te kalıyor.
Düşük gelirli hanelerin bütçesinde kira baskısı
DİSK-AR, düşük gelirli hanelerin harcama dağılımındaki değişime de dikkat çekti. TÜİK’in hanehalkı tüketim verilerinden hareketle yapılan değerlendirmede, en düşük gelir grubunun bütçesinde gıdanın payının 2023’te yüzde 36 iken 2025’te yüzde 29,2’ye gerilediği belirtildi. Aynı dönemde konut ve kira harcamalarının ağırlığının arttığı ifade edildi. Rapora göre bu tablo, hanelerin vazgeçemediği barınma giderlerini karşılayabilmek için gıda bütçelerini daraltmak zorunda kaldığını gösteriyor.
arastirma.disk.org.tr
Ağustos ayında yıllık bazda fiyatların en fazla arttığı harcama grubu yüzde 53,44 ile eğitim oldu. Eğitimde aylık artış yüzde 8,62 olarak hesaplanırken, aylık artışın yüksek olduğu bir diğer grup yüzde 6,89 ile alkollü içecekler ve tütün oldu.
DİSK-AR ayrıca TÜİK’in Haziran 2022’den bu yana ayrıntılı madde fiyat listesini yayımlamamasını yeniden eleştirdi. Kurum, konuya ilişkin kesinleşmiş yargı kararına rağmen fiyat listesinin kamuoyuyla paylaşılmadığını belirtti.
Haber Merkezi
