AKP Grup Başkanvekili Leyla Şahin Usta, adli sürece dahil olan çocuklara yönelik hazırlanan yeni düzenlemenin Meclis’e sunulduğunu açıkladı. “Çocuk Koruma Kanunu” olarak adlandırılan teklifle hapis cezalarının alt ve üst sınırlarının artırılacağını belirten Leyla Şahin Usta, 15-18 yaş grubu çocuklar için müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasının öngörüldüğünü söyledi.
Leyla Şahin Usta, son yıllarda çocukların karıştığı ağır şiddet olayları, suç işleme yaşının düşmesi ve çocukların suç örgütleri tarafından istismar edilmesinin mevcut sistemi yeniden değerlendirmeyi zorunlu kıldığını öne sürdü. AKP tarafından hazırlanan teklifte yedi farklı kanunda değişiklik öngörülüyor.
HAPİS CEZALARINDA ARTIŞ
Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 31’inci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarında yapılan düzenlemelerle hapis cezalarının alt ve üst sınırları artırılıyor. Kasten öldürme ve neticesi sebebiyle ağırlaştırılmış yaralama suçlarını işleyen 15-18 yaş grubu çocuklar bakımından, kasta dayalı kusurun ağırlığı, güdülen amaç, suçun işleniş şekli ve önceki mahkûmiyetler göz önünde bulundurularak hâkim takdirine bağlı olarak herhangi bir ceza indirimi uygulanmayabilecek. Bu durumda çocuklara müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verilebilecek. Kasten öldürme ve neticesi sebebiyle ağırlaştırılmış yaralama suçlarını işleyen 12-15 yaş grubu çocuklar için de belirli şartların varlığı halinde hakim takdir yetkisiyle ceza verilebilmesi ve daha az indirim uygulanabilmesi imkanı getiriliyor.
TEKERRÜR YAŞI 15 İNDİRİLİYOR
TCK’de tekerrür hükümlerinin uygulanma yaş sınırı 18’den 15’e indiriliyor. Bu düzenlemeyle birlikte, “çete veya suç örgütleri” tarafından 15-18 yaş grubundaki çocukların suçta kullanılmasının önlenmesi ve caydırıcılığın sağlanmasının hedeflendiği belirtildi.
EBEVEYNLERE VERİLEN CEZALAR ARTIRILACAK
Çocuğun gelişimindeki temel rolü dikkate alınarak aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğün ihlali suçuna ilişkin cezaların alt ve üst sınırları artırılıyor. Çocuğun kasten öldürme ve neticesi sebebiyle ağırlaştırılmış yaralama suçunu işlemesi halinde ebeveynlere verilecek ceza yarısından iki katına kadar artırılabilecek.
İNFAZ SİSTEMİ DEĞİŞTİRİLECEK
Çocuk hükümlülerin hapis cezalarının doğrudan çocuk eğitim evlerinde infazına başlanması yerine, çocukların kapalı ceza infaz kurumlarında başlaması ve iyi hâli olduğunun tespit edilmesi hâlinde eğitim evlerine ayrılmasına imkân veriliyor. İyi hâl değerlendirmesi için geniş kapsamlı heyet raporu şartı getiriliyor. Kasten öldürme, cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti ile suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçları bakımından koşullu salıverilme süresinin hesaplanmasında çocuğun 15 yaşını dolduruncaya kadar infaz kurumunda geçirdiği bir günün iki gün olarak kabul edilmesi uygulamasından vazgeçiliyor.
SİLAH VE KESİCİ ALETLERE YÖNELİK DÜZENLEMELER
Ateşli silahını dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı şekilde muhafaza etmesi suretiyle silahın çocuk tarafından ele geçirilmesine neden olan kişi hakkında 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası öngörülüyor. Kabahatler Kanunu’na eklenen maddeyle 6136 sayılı Kanun kapsamı dışında kalan kesici, delici ve bereleyici aletlerin çocuklara satılması, çocuklar tarafından satın alınması ve taşınması yasaklanıyor, idari yaptırımlar getiriliyor.
‘SUÇA SÜRÜKLENEN ÇOCUK’ İFADESİ KALDIRILIYOR
Çocuk adalet sisteminin korunmayı, rehabilitasyonu ve yeniden topluma kazandırmayı önceleyen bütüncül yaklaşımla güçlendirilmesi amacıyla mevzuatta “suça sürüklenen çocuk” ibaresi yerine “adli süreçteki çocuk” ifadesi benimseniyor. Cezai sorumluluğu bulunmayan çocuklar için barınma, eğitim, sağlık, danışmanlık ve bakım tedbirlerinin yanında sosyal ve toplumsal hizmetler, dijital risklerden korunma, kitap ve kütüphane, çevreye saygı ve temizlik, tütün-nikotin-alkol-kumar-uyuşturucu ve davranışsal bağımlılık tedbiri gibi yeni yönlendirme tedbirleri getiriliyor.
HÜKMÜN AÇIKLANMASININ BIRAKILMASI
Akıl sağlığı veya bağımlılık nedeniyle kendisi ya da başkaları açısından ciddi tehlike oluşturan çocuklar için hastane ile adliye arasında hızlı karar alınmasını sağlayan mekanizma kuruluyor. Çocuk hakkında kamu davası açılması halinde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Eğitim Bakanlığı bilgilendirilecek.
SOSYAL İNCELEME ZORUNLULUĞU
15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında sosyal inceleme raporu aldırılmadan iddianamenin düzenlenmesi, iddianamenin iadesi nedenleri arasına alınıyor.
MA
