Suudi Arabistan basınının da yer aldığı haberlere göre ABD-İran mutabakat zaptının detayları ortaya çıktı. Taslak metinde, tarafların savaşın tüm cephelerde kalıcı olarak sona erdirilmesi, karşılıklı saldırılardan vazgeçilmesi ve 60 gün içinde nihai bir anlaşmaya varılması konusunda mutabık kaldığı belirtildi.
Ulaşılan zapta göre ABD-İran mutabakat zaptında öne çıkan maddeler şöyle:
– İran ve ABD, mevcut savaşa dahil olan müttefikleriyle birlikte, bu Mutabakat Zaptı’nın imzalanmasıyla birlikte Lübnan da dahil olmak üzere tüm cephelerde savaşın derhal ve kalıcı olarak sona erdiğini ilan edecekler.
– Taraflar, bundan sonra birbirlerine karşı herhangi bir düşmanca eylemde bulunmamayı, güç kullanmayı veya güç kullanma tehdidinden kaçınmayı taahhüt edecek.
– İran ve ABD, birbirlerinin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı göstermeyi ve karşı tarafın iç işlerine müdahale etmemeyi kabul edecek.
– Taraflar, en fazla 60 gün içinde, karşılıklı mutabakatla uzatılabilecek bir süre içerisinde nihai bir anlaşmaya varmak üzere müzakere yürütecek.
– Mutabakatın imzalanmasının hemen ardından ABD, deniz ablukasını kaldıracak, İran’a yönelik engelleme ve müdahaleleri sonlandıracak ve deniz trafiğini en geç 30 gün içinde savaş öncesi seviyelere çıkaracak.
– ABD, nihai anlaşmanın ardından 30 gün içerisinde bölgedeki askeri güçlerini geri çekmeyi taahhüt edecek.
– İran ise Umman Denizi ile Basra Körfezi arasındaki ticari gemi trafiğinin savaş öncesi seviyelere dönmesi için gerekli adımları atacak; teknik engellerin kaldırılması ve mayınların temizlenmesi süreçlerini yürütecek.
– ABD, bölgesel ortaklarıyla birlikte İran’ın yeniden imarı ve ekonomik kalkınması için en az 300 milyar dolarlık finansman içeren kapsamlı bir plan hazırlayacak.
– Bu planın uygulama mekanizması nihai anlaşmanın parçası olarak 60 gün içinde oluşturulacak.
– ABD, nihai anlaşma çerçevesinde Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı kararları dahil olmak üzere İran’a yönelik tüm yaptırımları kademeli olarak kaldırmayı taahhüt edecek.
– İran, hiçbir zaman nükleer silah üretmeyeceği yönündeki taahhüdünü yineleyecek.
– Taraflar, zenginleştirilmiş uranyumun akıbeti ve İran’ın nükleer ihtiyaçları da dahil olmak üzere tüm nükleer konuların nihai anlaşmada çözüme kavuşturulacağını kabul edecek.
– Nihai anlaşmaya kadar mevcut durum korunacak; İran nükleer programında yeni adım atmayacak, ABD ise yeni yaptırım uygulamayacak ve bölgedeki askeri varlığını artırmayacak.
– ABD Hazine Bakanlığı, mutabakatın imzalanmasının ardından İran petrolü, petrokimya ürünleri ve bunlarla bağlantılı bankacılık, sigorta ve taşımacılık faaliyetleri için gerekli muafiyetleri sağlayacak.
– Müzakerelerde ilerleme sağlanması halinde İran’a ait dondurulmuş veya kısıtlanmış fon ve varlıklar serbest bırakılarak kullanımına açılacak.
– Bu fonlar, İran Merkez Bankası’nın belirleyeceği nihai yararlanıcılara aktarılabilecek ve tam erişime açık olacak. ABD bunun için gerekli izin ve lisansları verecek.
– Nihai anlaşmanın uygulanmasını ve tarafların yükümlülüklerine bağlılığını denetlemek amacıyla ortak bir uygulama mekanizması kurulacak.
– Mutabakatın imzalanmasının ardından ve belirli maddelerin uygulanmasına ilişkin güvencelerin alınmasıyla birlikte taraflar, kalan maddeler üzerinde nihai anlaşma görüşmelerine başlayacak.
– Nihai anlaşma, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin bağlayıcı bir kararıyla onaylanacak.
MA
