Künye   Hakkımızda
22 Kasım 2026, Pazar
Politika Haber
  • GÜNDEM
  • EMEK
  • EKONOMİ
  • DÜNYA
  • KADIN
  • GENÇLİK
  • DOSYA
  • YAZARLAR
Tüm Haberler
Sonuç Bulunamadı
View All Result
Politika Haber
Sonuç Bulunamadı
View All Result
Anasayfa Tarih

Bafra dağlarında bir partizan: Eleni Çavuş

Pontus Rumlarına yönelik soykırıma karşı silahlanarak yıllarca mesken tuttuğu dağlarda direnen Eleni Çavuş, direnişiyle bir halkın tarihini günümüze taşıdı. Ölümünün üzerinden 96 yıl geçmesine rağmen izleri hala Karadeniz'de süren Eleni’nin mücadelesi çocuklara verilen isimle yaşatılıyor.

22 Aralık 2020
Bafra dağlarında bir partizan: Eleni Çavuş
Facebook'ta PaylaşTwitter'da PaylaşWhatsApp'ta Paylaş

Cumhuriyet’in kuruluş sürecinden itibaren izlenen tekçi politika nedeniyle farklı etnik yapı ve inançtan olan halklara yönelik birçok saldırı ve soykırım uygulandı. İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin (İTC) iktidarı eline almasıyla birlikte halklar, kendi topraklarından sürülerek büyük bir kırımdan geçirildi. Cemiyet üyeleri, ilk tehlike olarak Osmanlı ticaretini elinde tutan Hristiyan nüfusunu gördü ve hedef aldı. İlk önce Ermenileri hedef alan soykırım politikalarının sonucu ise bir milyon Ermeni katledildi.

‘AMELE TABURLARI’

Ardından da Rumlar için “Amele Taburları” adı altında zorla askerlik dayatması hayata geçirildi. Kararla birlikte Rumların büyük kısmı psikolojik şiddet, askerlik celpleri ve yüksek vergiler nedeniyle köylerini terk etmek zorunda kaldı. 1914-1923 yılları arasında Pontos Rumları ve Süryanileri hedef alan soykırım politikaları sonucunda 353 bin Pontus Rum ve 250 bin Süryani katledildi. Katliamdan geriye kalan 1 milyon 200 Rum ise, 1923 yılında imzalanan Lozan Barış Antlaşması’na ek olarak yapılan sözleşme uyarınca Yunanistan’a zorunlu göç ettirildi.

PONTUS KADINLAR

Savaşta yaşamını yitirenlerin büyük çoğunluğunu kadınlar ve çocuklar oluştururken, katliamın baş aktörlerinden Nurettin Paşa kendisine yöneltilen suçlamalara şu cevabı vererek niyetlerini özetlemişti: “Kadınlara gelince: Pontusculukla meşbu, erkeklerine fikren, bedenen, malen muavenet ettikleri hakikattir. Yataklık, muhbirlik, cinayete teşkar kadınlar da mahkemelere sevk edildiler. Fikrimizce, memleketimizdeki Rumlar bir yılandır. Bu yılanların zehirleri kadınlardır. Bu yüzden erkeklerle aynı şeyi yaptık. Çocuklarından da ayırmadık.”

Yaşanan katliamlara karşı binlerce Pontuslu Rum, Bafra’dan Trabzon’a kadar bu kırıma karşı ayaklandı. Partizan hareketi, her şeyden önce Rumlara yapılan yoğun saldırılar karşısında büyük bir direniş göstererek, soykırımın daha büyük rakamlarla sonuçlanmasını engelledi. Türkiye’deki tarihçilere göre, sayıları 25 bini bulan bu partizanların yarısı ise kadınlardan oluşuyordu. Asker ve yöre halkının tecavüz ve şiddet gibi birçok zulme uğrayan Pontuslu kadınlar da soykırıma karşı direndi.

ELENİ ÇAVUŞ

Dağlarda soykırıma direnen savaşçıların yarısını kadınlar oluştururken, bunlara öncülük eden komutanların yarısından çoğu da kadınlar idi. Yaşanan tüm bu zulüm karşısında katledilen son partizan da bir kadındı. Pontus dağlarının son partizanı olan Eleni Çavuş, bu coğrafyada yaşanan direnişler içinden kadın direnişini ön plana çıkardı. Direnişiyle ismini tarihe yazdıran Eleni Çavuş, pek bilinmese de mücadelesiyle günümüzde başta Karadenizli kadınlar olmak üzere kadın mücadelesine ilham olan isimlerden oldu.

ELENİ’NİN HİKÂYESİ

1916 yılının Aralık ayında Eleni Çavuş’un, Samsun Havza’da bulunan Elmalıca köyü askerler tarafından kuşatılarak “zorunlu göç” emri gereği boşatılması istendi. Ayrıca 15 yaş üzerindeki tüm erkeklerin ölüm yürüyüşüne katılma zorunluluğu getirildi. Bunlardan biri de Eleni Çavuş’un 18 yaşındaki oğlu Miltiyadis idi. Fakat ölüm yürüyüşüne gitmek istemeyen Miltiyadis, arkadaşlarıyla direnme kararı aldı. Ellerindeki tüm silahları partizanlara veren ve aralarında Miltiyadis’in de bulunduğu grubun tamamı öldürüldü.

PONTUS DAĞLARI

Oğlunu öldüren Osmanlı çavuşunu öldürdükten sonra üzerindeki askeri formayı giyen Eleni, Nebyan (Bafra) dağlarındaki partizanlara katıldı. Üzerindeki çavuş üniformasından dolayı da kendisine “Eleni Çavuş” adı verildi. Bu tarihten sonra Osmanlı askerlerine karşı Rum köylerini korumaya geçen partizanların etkisi 1 Mayıs 1923 tarihinde çıkarılan mübadele kararıyla kırıldı. Partizanların büyük kısmı silahlarını bırakarak ya Yunanistan’a ya da başka ülkelere göç ederken, bir kısmı ise “Türküm” diyerek Pontus’ta kaldı.

TESLİM OLMADI

Pontus dağlarında tek kalan Eleni Çavuş, “Ben Rum’um; ne aslımı inkar edeceğim ne de vatanımdan gideceğim” diyerek, bir yıl boyunca dağlarda tek başına direndi. Aralık 1924’te Nebyan dağlarında askerlerce bir mağarada kuşatma altına alındı. Günlerce direnerek teslim olmayan Eleni, son nefesine kadar mücadele etti. Pontuslu son partizan olan Eleni Çavuş, günlerce süren çatışma sonucunda yaşamını yitirdi.

Eleni Çavuş’un ölümünün üzerinden 96 yıl geçmesine rağmen izleri hala Karadeniz bölgesinde sürüyor. Birçok Pontus Rumu, isminin yaşatılması ve mücadelesinin bilinmesi için çocuklarına Eleni ismini verdi. Eleni’nin ölüm tarihi Aralık 1924 olarak tarihe geçti.

Semra Turan / MA

Previous Post

Piknikten ‘örgüt üyeliği’ çıkarıldı

Next Post

Katledilen küçük Leyla’nın avukatı: Beklentimiz kararın bozulması yönündeydi

İlgili Haberler

Kemal Türkler doğumunun 100’üncü yılında mücadele arkadaşlarının tanıklıklarıyla anılıyor
Tarih

Kemal Türkler doğumunun 100’üncü yılında mücadele arkadaşlarının tanıklıklarıyla anılıyor

21 Kasım 2026
Geleneksel ve yeni solun gözüyle Ekim Devrimi
Gündem

Geleneksel ve yeni solun gözüyle Ekim Devrimi

7 Kasım 2026
Cumhuriyet: Doğru Bir Başlangıcın Hazin Sonuçları
Gündem

Cumhuriyet: Doğru Bir Başlangıcın Hazin Sonuçları

29 Ekim 2026
Cumhuriyetçilik Sosyalizmin Sınırı mı, Mücadele Alanı mı?
Tarih

Cumhuriyetçilik Sosyalizmin Sınırı mı, Mücadele Alanı mı?

28 Ekim 2026
İHD’den Ali Osman Köse için tahliye çağrısı
Gündem

İHD’den Ali Osman Köse için tahliye çağrısı

24 Ekim 2026
Demokratik Cumhuriyet ve Halkların Eşitliği: Komünistlerin Tarihsel Sorumluluğu…
Tarih

Demokratik Cumhuriyet ve Halkların Eşitliği: Komünistlerin Tarihsel Sorumluluğu…

23 Ekim 2026
Politika'dan Günün Yorumu
Burjuva siyaset, ahlak ve biz
Gündem

Burjuva siyaset, ahlak ve biz

Melike Korkmaz
8 Ekim 2026
Politika'dan Söyleşi
Özel Sektör Öğretmenleri Sendikası Genel Başkanı Eren Edebali: Sendikal krizin içinde bir mücadeleci sendika deneyimi
Gündem

Özel Sektör Öğretmenleri Sendikası Genel Başkanı Eren Edebali: Sendikal krizin içinde bir mücadeleci sendika deneyimi

Politika Haber
8 Kasım 2026

EN SON HABERLER

Bakırhan: Gerçek muhalefet barıştan kaçan değil, barışa koşan muhalefettir

Bakırhan: Gerçek muhalefet barıştan kaçan değil, barışa koşan muhalefettir

22 Kasım 2026
COP31’de taslak krizi: Almanya’dan ‘kabul etmiyoruz’ açıklaması

COP31’de taslak krizi: Almanya’dan ‘kabul etmiyoruz’ açıklaması

22 Kasım 2026
DEM Parti Heyeti İmralı’ya gitti

DEM Parti Heyeti İmralı’ya gitti

22 Kasım 2026
Bilimler Köyü’ne tahliye tehdidi: 29 yıllığına verilen arazi geri isteniyor

Bilimler Köyü’ne tahliye tehdidi: 29 yıllığına verilen arazi geri isteniyor

22 Kasım 2026
Kepez Belediyesi’ne soruşturma: 10 gözaltı

Kepez Belediyesi’ne soruşturma: 10 gözaltı

22 Kasım 2026
Fon soruşturmasında 108 kişilik liste: AKP’ye yakın isimler de yer alıyor

Fon soruşturmasında 108 kişilik liste: AKP’ye yakın isimler de yer alıyor

22 Kasım 2026
COP31’de fosil yakıt krizi: Ülkeler anlaşamadı, kapanış ertelendi

COP31’de fosil yakıt krizi: Ülkeler anlaşamadı, kapanış ertelendi

22 Kasım 2026
Politika Haber

© Tüm hakları saklıdır
Politika Haber'de yayımlanan yazı, haber, fotoğraf ve videoların her türlü telif hakkı Mustafa Suphi Vakfı'na aittir. İzin alınmadan, kaynak gösterilmeden ve link verilmeden alıntılanamaz.

Bizi Takip Edin

Kurumsal

Künye

Hakkımızda

Çerez Politikası

Gizlilik Politikası

Kullanım Koşulları

© 2026 Politika Haber - Büyük İnsanlık İçin Politika!

Sonuç Bulunamadı
View All Result
  • Tüm Haberler
  • Politika’dan Yorum
  • Politika’dan Söyleşi
  • Dosya
  • Yazarlar
  • Gündem
  • Emek
  • Ekonomi
  • Dünya
  • Ortadoğu
  • Kadın
  • Gençlik
  • Göçmen
  • Emeklilik
  • Eğitim
  • Doğa
  • Tarih
  • Kültür
  • Sağlık
  • Teknoloji
  • Spor
  • Video Haber
  • Foto-Galeri

© 2026 Politika Haber - Büyük İnsanlık İçin Politika!