İnsan Hakları Derneği (İHD) İstanbul Şubesi Hapishane Komisyonu, 21 Kasım’da gerçekleştirdiği 765. F Oturması’nda, 25 Kasım Kadına Yönelik Şiddete Karşı Uluslararası Mücadele Günü öncesinde hapishanelerde kadınlara yönelik hak ihlallerini gündeme taşıdı.
Kadın mahpusların sağlık hizmetlerine erişimde ayrımcılık, kötü muamele ve tedavi engelleriyle karşılaştığını belirten komisyon, ağır hasta mahpusların infazlarının ertelenmesi ve serbest bırakılması çağrısında bulundu.
Açıklamada, Bakırköy Kadın Kapalı Cezaevi’nde tutulan Tenzile Acar’ın kronik Hepatit B ve tüberküloz hastalıklarına rağmen yeterli tedaviye erişemediği, ağır kalp rahatsızlıkları bulunan Fatma Tokmak’ın infaz erteleme taleplerinin kabul edilmediği ve Gebze Kadın Kapalı Hapishanesi’nde tutulan Eylem Baş’ın hastane sevklerinin geciktirildiği belirtildi.
İHD, kadın hasta mahpusların sağlık ve yaşam haklarının korunmasını isteyerek yetkilileri göreve çağırdı.
Basın açıklamasının tam metni:
Basına Kamuoyuna
(765. F OTURMASI)
KADIN HASTA MAHPUSLAR
SERBEST BIRAKILSIN!
Hapishanelerde ağır bir şiddet halini alan hak ihlallerinin giderek arttığı bugün, 25 Kasım Kadına Yönelik Şiddete Karşı Uluslararası Mücadele Günü’ne yaklaşırken gerçekleştirdiğimiz 765. F Oturması’nda öncelikle, mücadeleleri ile 25 Kasım’ı anlamlı kılanları ve yaratılan tüm değerleri saygıyla selamlıyoruz. 25 Kasım 1960 tarihinde, Dominik Cumhuriyeti’nde diktatörlüğe karşı mücadele ederken gözaltına alınan Patria, Minerva ve María Teresa Mirabel kardeşlerin işkence edilmiş cansız bedenleri bir uçurumun dibinde bulunmuş, bir yıl sonra diktatörlük son bulsa da kadına yönelik şiddet artarak devam etmişti. 1981 yılında Kolombiya’nın başkenti Bogota’da toplanan 1. Latin Amerika ve Karayip Kadınlar Kurultayı’nda 25 Kasım, ”Kadına Yönelik Şiddete Karşı Mücadele ve Uluslararası Dayanışma Günü” olarak kabul edildi. Kadına yönelik şiddetin önlenmesinde devletlerin sorumluluk üstlenmesi ihtiyacı doğrultusunda Birleşmiş Milletler de 17 Aralık 1999 tarihinde toplanarak bir adım attı ve 25 Kasım’ı “Kadına Yönelik Şiddetin Ortadan Kaldırılması İçin Uluslararası Mücadele Günü” olarak ilan etti. Ancak devletler sorumluluklarını yerine getirmekte isteksiz davrandı ve ne yazık ki toplumsal cinsiyet eşitsizliği ve kadına yönelik şiddet ortadan kaldırılamadığı gibi, artarak devam ediyor.
Ulaşılabilen verilere göre, 2026 yılının ilk 10 ayında 273’ü şüpheli olmak üzere 518 kadının öldürüldüğü coğrafyamızda, kadınlar büyük bir tehdit altında ve risk altındaki kadın grupları içinde, mahpus kadınlar yüksek risk grubunda yer alıyorlar. Nitekim bugün, hapishanelerden her geçen gün daha fazla kadın ve LGBTİ+ mahpus cinsiyet ayrımcılığına, işkenceye, kötü muameleye ve cinsel şiddete maruz kaldığını söyleyerek bu şiddetin önlenmesi için yardım istiyor.
Kadın hasta mahpusların tedavi ve sağlığa erişiminde özellikle şiddet içeren, cinsiyet ayrımcılığına dayalı politika ve uygulamalar ciddi sorunlara yol açıyor. Ankara Sincan Kadın Kapalı Hapishanesi’nde geçen hafta fenalaşarak hastaneye kaldırılan ve Lösemi hastası olmasına rağmen yeterli tedavi imkanı sağlanmadığı gibi infaz erteleme talebi de kabul edilmeyen Nevroz Bozkurt örneğindeki gibi, hem sağlık hem de yaşam hakları tehlikeye atılıyor.
- F OTURMASI’nda bu hafta, bütün kadın hasta mahpusları temsilen Tenzile Acar, Fatma Tokmak ve Eylem Baş’ın sağlık durumlarını paylaşıyoruz.
21 Mart 2017’den beri Bakırköy Kadın Kapalı Cezaevinde tutulan Tenzile Acar; ileri derecede kronik Hepatit B ve Tüberküloz hastası olup bu hastalıklarına bağlı olarak göğsünde sıkışma, nefes almakta zorluk çekme ve boğazından kan gelmesi sorunları yaşıyor. Kelepçeli ve jandarma odadayken muayene ve tedavi dayatılması nedeniyle tedaviyi reddetmek zorunda kalan Tenzile Acar’ın durumu her geçen gün ağırlaşıyor, sık sık yatağından çıkamayacak kadar durumu kötüleşiyor ve yeterli tedavi sağlanmaması yaşamına ağır risk oluşturuyor.
İleri derecede kalp, astım ve hipertansiyon hastası olan ve kalp kapakçığında yırtık tespit edilerek acilen ameliyat olması gerektiği söylenen Fatma Tokmak; bu tabloya eklenen kadın hastalıkları, diş hastalıkları, yoğun ağrılar, nefes darlığı, uyuma güçlüğü, vücutta yaygın ödem ve morarmalar, göğüs ve kollarda şişlikler ve sık sık yaşadığı baygınlıklara rağmen hayata tutunmaya çalışıyor. Hapishane koşullarında yaşamını sürdüremeyecek durumda olmasına rağmen, infaz erteleme talepleri kabul edilmeyerek sağlık ve yaşam hakkı riske atılıyor.
Halen Gebze Kadın Kapalı hapishanesinde tutulan, 18 yıllık mahpus Eylem Baş’ ın kolunda oluşan kas yırtıkları ve göğsünde oluşan kitle nedeniyle yaşadığı sağlık sorunlarına rağmen hastane sevkleri, tetkik ve tedavisi geciktiriliyor. Bu tabloya tekrar eden kanlı ishal, aşırı kilo kaybı ve yoğun halsizlik eklendi ancak tedaviye erişimindeki sorunlar çözülmedi ve bu durum sağlığı yanında yaşamına tehdit haline geldi.
Fatma Tokmak, Tenzile Acar ve Eylem Baş gibi kadın hasta mahpus listemizde yer alan; Pınar Titik, Hatice Yıldız, Aysu Bakkal, Aysun Şahin, Ayfer Ayçiçek, Diren Yaşa, Fadime Coşar, Fatma Demir, Güneş Tekin, Havva Ak, Mesude Pehlivan, Saime Afşin, Seval Yaprak, Şükran Avşar, Yasemin Karadağ, Zeliha Bulut, Dilek Öz, Laleş Çeliker, Burcu Çınar, Cemray Baş, Deniz Tepeli, Derya Moray, Gönül Erdoğan, Helin Öncü, İpek Ciğredaş, Lorin İnanç, Nazlı Çatpınar, Nihal Altuntaş, Nurhan Yılmaz, Özlem Taşdemir, Özlem Yavuz, Selma Üstündağ, Hiyem Yolcu, Serpil Cabadan, Sevgi Saymaz, Songül Yıldırım, Şivekar Ataş, Şükran Aydın, Türkan İpek, Yeliz Türkmen, Zeynep Genlioğlu, Jiyan Erdinç, Felek Gün, Fatma Saygılı, Ruhşan Bozan, Ceylan Gürbüz, Birgül Mızraklı, Nadiye Gürbüz, Serpil Topal, Dilek Tataş, Hatice Duman, Songül Dilek, Zeynep Yeter, Güneş Akan, Rabia Özbay dahil 59 kadın hasta mahpus, ağır hastalıkları ile Marmara bölgesi hapishanelerinde yaşam mücadelesi veriyor.
765. F OTURMASI kapsamında, hapishanelerde cinsiyet ayrımcılığının ve şiddetin önlenmesi ile BÜTÜN ENGELLİ, YAŞLI, KADIN HASTA MAHPUSLARIN SERBEST BIRAKILARAK, SAĞLIK VE YAŞAM HAKLARININ KORUNMASI için yetkilileri göreve, kamuoyunu duyarlılığa çağırıyoruz.
Hapishanelerde Cinsiyet Ayrımcılığına Son!
Hapishanelerde Kadına Yönelik Şiddete Son!
Hasta Mahpuslar Serbest Bırakılsın!
Tedavi Haktır Engellenemez!
İNSAN HAKLARI DERNEĞİ İSTANBUL ŞUBESİ HAPİSHANE KOMİSYONU
Yüksel Uygun/ Politika haber


















