New York’tan Berlin’e uzanan solun örgütlenme deneyimlerini ele aldığımız önceki yazımızda, insanların gündelik sorunlarından uzaklaşan siyasetin toplumsal karşılık bulmakta zorlandığını belirtmiştik. Şimdi Türkiye İşçi Partisi’nin başlattığı “TİP Mahallende” çalışması, aynı tartışmayı Türkiye’nin sokaklarına taşıyor.
TİP Genel Başkanı Erkan Baş, parti üyelerinin ülke genelinde kapı kapı dolaştığını duyurdu. 30 Ekim’de yayımlanan Kurtuluş Bildirgesi ve 2 Kasım’daki basın toplantısıyla bu girişimin siyasal çerçevesi açıklandı. Parti, yurttaşların yalnızca seçimlerde oy veren kişiler değil, siyasetin kararlarına katılan özneler olması gerektiğini savunuyor.
Bu yaklaşımın toplumsal karşılık bulup bulmayacağını zaman ve saha çalışmasının sonuçları gösterecek. Ancak seçmeni yalnızca sandıkta hatırlayan siyaset anlayışının ötesine geçme arayışı, üzerinde durulmaya değer.
MAHALLEDE BAŞLAYAN SİYASET
New York’ta Zohran Mamdani’nin seçim çalışmaları, Berlin’de Die Linke’nin kiracıların sorunları etrafında geliştirdiği örgütlenme deneyimi, yüz yüze ilişkinin siyasal önemini yeniden gündeme getirdi.
Bu örneklerin ortak yanı, insanlara yalnızca ne düşünmeleri gerektiğini anlatmak yerine onların ne yaşadıklarını öğrenmeye çalışmalarıydı. Kira, ulaşım, çocuk bakımı, çalışma koşulları ve geçim sıkıntısı, siyasal tartışmanın somut başlangıç noktalarına dönüştü.
Elbette bu deneyimlerin sonuçlarını yalnızca kapı çalışmalarına bağlayamayız. Ekonomik koşullar, yerel mücadeleler, örgütsel birikim ve siyasal ortam da belirleyiciydi.
TİP’in girişimi bu bakımdan önemli bir sınamayla karşı karşıya. Mahalleye gitmek, mahallede kalıcı bir ilişki kurmak anlamına gelmiyor. Bir evin kapısını çalmak birkaç dakika sürer. Orada yaşayan insanların sorunlarını birlikte çözmeye yönelen ilişki ise süreklilik ister.
DİNLEMEK, ÖĞRENMEK, BİRLİKTE KARAR VERMEK
Kurtuluş Bildirgesi’nde işçilerden emeklilere, kadınlardan öğrencilere, çiftçilerden doğasını korumaya çalışan yurttaşlara kadar geniş bir toplumsal kesimin sorunlarına yer veriliyor. Eğitim, sağlık, barınma ve kamusal kaynakların kullanımı da yeni bir siyasal programın başlıkları arasında gösteriliyor.
Bunlar Türkiye’nin yakıcı sorunları. Fakat bir programın toplum tarafından benimsenmesiyle toplumun o programı oluşturması aynı şey değil.
Kiracıya yalnızca barınma hakkını anlatmak yerine, kiracıların kendi aralarında örgütlenmesine alan açmak; işçilere sendikal haklardan söz etmek kadar onların işyerindeki mücadelesini desteklemek; kadınların sorunlarını sıralamak yerine kadınların karar süreçlerinde belirleyici olmasını sağlamak gerekir.
Örgütlenme, insanlara hazır cevaplar ulaştırmaktan ibaret kalırsa eski siyaset alışkanlıkları yeni bir yöntemle sürdürülmüş olur.
SEÇİMLERDEN ÖNCE TOPLUMSAL İLİŞKİ
Erkan Baş’ın yalnızca seçimlere odaklanmayı yeterli görmeyen açıklaması da bu çerçevede değerlendirilmeli. Seçimler demokratik siyasal yaşamın vazgeçilmez araçlarıdır. Ancak toplumsal ilişkilerin yerini alamazlar.
Bir partinin seçimde aldığı oy ile gündelik yaşamda sahip olduğu örgütlü toplumsal güç birbirinden farklıdır. Sandıkta destek veren herkesin mahallede, işyerinde veya okulda birlikte hareket etmeye hazır olduğu varsayılamaz.
Burada partilerin kendileri açısından da önemli bir sınav bulunuyor. Halkın katılımını savunmak, parti içindeki kararların nasıl alındığını, yerel örgütlerin ne ölçüde yetkili olduğunu ve eleştirilere ne kadar açık davranıldığını da tartışmayı gerektirir.
Katılımcı siyaset, yalnızca dışarıya yöneltilen bir çağrı değil, örgütün kendi yaşamında da karşılığını bulması gereken bir ilkedir.
ANTALYA’DAN TÜRKİYE’YE
TİP’in Antalya’da COP31 öncesinde duyurduğu iklim buluşması, yerel sorunlarla siyasal çalışmanın ilişkilendirilmesi açısından ayrıca izlenmeye değer. Su kaynakları, tarım alanları, kıyılar, ormanlar ve kent yaşamı üzerindeki baskılar, doğrudan yurttaşların yaşam koşullarını etkiliyor.
Ekolojik mücadele ile emek mücadelesinin buluşabilmesi, bu sorunları yaşayan insanların söz ve karar hakkının güçlenmesine bağlı.
TİP’in son girişimi hakkında henüz kapsamlı bir sonuç değerlendirmesi yapmak için erken. Kaç kapının çalındığından daha önemlisi, kaç yerde kalıcı ilişkilerin geliştiği, hangi ortak sorunlar etrafında insanların bir araya geldiği ve kararların nasıl alındığı olacak.
Solun geleceğini yalnızca yeni bildirgelerde, seçim stratejilerinde veya etkili konuşmalarda aramak yeterli değil. Mahallede kurulan ilişkinin sürekliliğine, insanların birbirinden öğrenmesine ve ortak karar alma yeteneğine de bakmalıyız.
New York’tan Berlin’e uzanan deneyimlerin Türkiye’ye taşıdığı düşünce buydu. TİP’in son çalışması da aynı düşüncenin sınanabileceği yeni bir alan açıyor.
Kapıyı çalmak başlangıçtır. İçerideki insanın söz sahibi olması, o kapının yeniden kapanmamasını sağlayabilir.
