Dêrsim’de Eylül ayına girilmesiyle birlikte kış hazırlıkları başladı. Geleneksel yöntemlerle hazırlanan kurutmalıkları kentin neredeyse her mahallesinde pencere ve balkonlarda görmek mümkün. Yaz boyunca ekilen sebzelerin ürün verdikçe kurutulduğu köylerde ise durum daha farklı. Bu yıl yaşanan kuraklıktan kaynaklı ekilen domates, biber ve patlıcanlarda istenilen verim alınamadı. Kuraklık sadece sebzeleri değil aynı zamanda meyve ağaçlarını da etkiledi. Çıkan mahsul günlük kullanıma yetmediği için köylüler Dêrsim merkez ya da yakın iller olan Xarpêt ve Erzingan’dan uygun fiyata sebze almak durumunda kaldı. Kış hazırlıkları ekonomiye katkı anlamında birçok yurttaş için önem taşıyor. Ancak artan maliyetler bu süreci zorlaştırıyor.
Dêrsim merkeze bağlı Körtan köyünde yaşayan yurttaşlar, artan maliyetler ve yaşanan kuraklık nedeniyle kurutmalık, konserve gibi kış hazırlıklarının da etkilendiğini söyledi. Her sene kendileri dışında akrabalarına da kurutmalık yaptıklarını belirten köylüler, bu sene ektikleri ürünlerin sadece gölgesinden yararlanabildiklerini ifade etti.
Yazın başlangıcında köye geldiklerini söyleyen Zülfiye Kargın, kışa hazırlık yapabilmek için bahçelerini ektiklerini ifade ederek, “İlkbaharda geldiğimizde motorları bahçeye koyup domates, patlıcan, biber gibi sebzeleri ekiyoruz. Bütün bunları ekip biçtikten sonra aldığımız mahsulü kurutuyor hem kendimize hem de çocuklarımıza veriyorduk. Ama bu sene dondan dolayı bostandan bir mahsul alamadık. Şuana kadar kış için yaptığımız ve kuruttuğumuz mahsulleri de Dêrsim merkez ve Xarpêt’ten satın alıp getirdik. Bu sene hem ektiğimiz ekinlerin çıkmaması hem de sebzelerin durumundan dolayı doğru düzgün bir şey kurutamadık. Eskiden hem kendimize hem de komşularımıza, akrabalarımıza kışlık veriyorduk. Bundan sonra da Şilan toplama zamanıdır. Onu da bazılarımız kurutuyor, bazılarımız da Şilan’dan marmelat yapıyor. Aslında köyümüz sulak, verimli bir köy ama kıymetini bilmiyoruz. Suyu tedarikli kullansak herkes faydalanabilir ama duyarlı davranmıyoruz” dedi.
EKİNDEN VERİM ALINAMADI
Ektikleri sebze ve meyvenin sadece gölgesinden yararlanabildiğini dile getiren Adile Aslandoğmuş, (74), “Ektiğimiz üründen ya bir domates ya da bir biber aldık, fazlası olmadı. Dêrsim’den satın alıp yiyoruz. Ektiğimiz ekinlerin sadece gölgesinden yararlanabildik. Suyumuz vardı ama kuraklık olduğu için su azaldı ve onu da kullanamadık. Yine de o suyla idare ettik. Sadece ben değil hepimiz için öyle oldu ektik ama ektiklerimizi alamadık. Dêrsim’den aldığımız sebzelerin de fiyatları kuraklık nedeniyle fiyatları çok yüksek. Her bir sebzenin fiyatı 35-40 TL arasında değişiyor. Bu fiyatın altında sebze görmedik. Üretim de olmadığından sonbaharda fiyatlar iki katına çıktı. Bu sene kuraklık nedeniyle hiçbir şey yapamadık. Kurutmalık için bile dışardan aldık” diye konuştu.
NE MEYVE NE DE SEBZE ALINABİLİNDİ
Ektiği sebzelerden çok az verim alabildiğini ifade eden Saime Arslan, “5-6 tane meyve ağacım var. Bugüne kadar az bir şey sebze topladım. Bu sene sebzenin kilosunu 40 liradan alıp kurttum. Geçen sene daha iyiydi. Her şeyden alıp kurutabilmiştim. Sadece sebze değil hiç meyve de alamadık. Büyüklerimizden öğrendiğimiz, yazın ektiğimiz ürünleri sonbaharda kurutup kışın tüketmekti. Daha sağlıklı olduğu için de o yolu seçiyoruz. Bu sene mahsul alamadık ama yine de satın alıp kuruttuk. Ektiğim sebzeler yeni yeni toparlanıyor” diye belirtti.
Şirvan Şilan Çil / MA
