Sanayileşmenin getirdiği, aşırı ve kontrolsüz üretimin getirdiği hava kirliliğinin yol açtığı, iklimsel değişiklikler, kutup bölgesindeki buzulları tehdit ederken, bulundukları coğrafi yapının olanaklarıyla son buzul çağının mirasını taşıyan bölgelerdeki buzullar da iklim değişikliği tehdidi altında. Küresel ısınmanın yol açtığı sonuçlar Himalaya Dağları ve Everest Dağı ve kutuplardaki buzulların erimesiyle ölçülürken, Ortadoğu’da son buzul kalıntılarının mirasını taşıyan Cillo Buzulları da aynı tehdit altında varlığını sürüyor.
Türkiye’nin ikinci yüksek zirvesi olan, tektonik hareketler sonucu oluşan ve Toros Sıradağları’nın uzantısı olan 4 bin 135 rakımlı Cilo Dağı etekleri, son buzul çağının kalıntılarına ev sahipliği yapıyor. Colemêrg’in Gever (Yüksekova) ilçesinde bulunan Cilo’nun 3 bin 500 rakımında yer alan Spîxanê, yani Türkçeleştirilmiş adıyla Cennet Cehennem Vadisi’ndeki 20 bin yıllık buzullar, artan küresel ısınma, kontrolsüz ziyaretçi akının yarattığı kirlilik nedeniyle yakın zamanda yok olma tehlikesiyle karşı karşıya gelebilir. Kürdistan’ın “saklı cennet’i” olarak nitelendirilen ve büyüleyici görüntüleriyle ziyaretçilerin uğrak yeri haline gelen buzullar, bu ziyaretçilerin de kirlilik tehdidi altında. 4 mevsimin yaşandığı bir bölgede yer almaları, sunduğu görsel şölen, tırmanış, yürüyüş, bisiklet sporların aynı anda yapmasına olanak sağlaması nedeniyle her gün yüzlerce kişi tarafından ziyaret edilen buzullar, ziyaretçiler tarafından sık sık tahrip ediliyor.
Kontrolsüz ve denetimsiz girişler nedeniyle ziyaretçilerin geride bıraktıkları çöp, yemek artıkları, plastik poşetler, ateş yakma, kül gibi buzulları tahrip ediyor hem de çevre kirliliğine neden oluyor. Küresel ısınmayla varlıkları tehdit altında olan buzulların, ziyaretçilerin tahribatlarla önümüzdeki 20 yıl içinde yok olabileceği uyarısı yapılıyor.
MA / Mazlum Engindeniz
