■ Politika’dan Yorum
1960’lar devrimci gençlik hareketi önderlerinden Mahir Çayan 15 Mart 1945’de Samsun’da dünyaya geldi. Eğer 31 Mart 1972’de Kızıldere’de yoldaşlarıyla birlikte katledilmeseydi bugün 76 yaşında olacaktı. Bundan tam 49 yıl önce fiziken katledildi.
Mahir Çayan, yoldaşları ile birlikte THKP-C’nin kurucularındandı ve önderiydi. Siyasi yaşamını TİP üyeliği ile başlatmış, Küba devrimi ve Vietnam direnişi etkisinde gelişen anti-emperyalist gençlik hareketinin dalga dalga yayılması sonucunda Türkiye’de bu mücadelenin bayrağını omuzlamıştır.
Görüşlerine katılırsınız veya katılmazsınız, Mahir Çayan henüz 20’li yaşlarının başında yaşama geçirdiği devrimci pratik ve kaleme aldığı politik yazılarla Türkiye devrimci hareketine ciddi katkılar sağlamıştır. Bunu da kabul etmiyor olabilirsiniz, ama 1972 yenilgisinden sonra 70’li yıllarda devrimci gençlik mücadelesi içinde Mahir’in görüşlerinin yüzbinlerce genci mücadeleye kazandırdığını ve yığınsal gençlik hareketleri oluştuğunu görülmelidir.
Sadece gençler değil, sınıf içindeki çalışmalarda da Mahir Çayan’ın politik görüşleri doğrultusunda mücadeleci örgütlenmeler yaratılmıştır. 12 Mart sonrası THKP-C çizgisinde oluşan ayrılıklara ve farklı yaklaşımlara rağmen, farklı THKP-C kökenli örgütlenmelerin işçi sınıfı hareketi içinde sendikal alanda ve işçi yatağı semtlerdeki faaliyetleri gözardı edilemez. Aynı şekilde devrimci öğretmen hareketi, mimar, mühendis ve doktorlar arasında etkinlikleri günümüzde sürmektedir.
Mahir Çayan’ın Öncü Savaş ve Politikleşmiş Askeri Savaş Stratejisi (PASS)’ın, katledilmesinin üzerinden yıllar geçmesinden sonra 80’li yıllarda Türkiye Kürdistanı’nda uygulanması ile başlayan mücadelenin bugün hangi aşamalara geldiği ve yığınları sardığını dikkatli olarak değerlendirmek gerekir.
Mahir Çayan’ı “Kemalist” olarak eleştirenler var. Olabilir. Mücadelenin ilk yıllarında ve hatta mahkeme savunmalarında bu yönde görüşleri olduğu bilinmektedir. Bu durumda şu soruyu sormak gerekir: O dönemde kim Kemalizm’den etkilenmemişti?
Mahir Çayan ve yoldaşları savundukları görüşleri yaşama geçirmeyi bir kenara bırakalım, ön gördükleri Partiyi dahi yaşama geçirmeye fırsat bulamadılar. Marksist-Leninist parti konusunda son derece doğru görüşlere sahip olmalarına ve bunu yazılı hale getirmelerine rağmen bu alanda ilerleme kaydedememeleri 12 Mart faşizminin onları imha etmeye yönelik politikanın sonucudur.
Eleştirel yaklaşalım, silahlı mücadele stratejisi ile yığınlar arasında örgütlenme arasındaki bağın kurulmasındaki eksikleri değerlendirelim. Ama aynı zamanda TİP üyesiyken, neden TİP’in Mahir Çayan ile yoldaşları, hatta Deniz Gezmiş ile yoldaşları ve İbrahim Kaypakkaya ile yoldaşlarını kucaklayamamış olmasının değerlendirmesini de yapalım.
O döneme özgün ve o gün veya bugün farklı bir bakış açısıyla değerlendirdiğimiz görüşlerine rağmen, hiç bir gerekçe Mahir Çayan önderliğinde yürütülen savaşımın önemini gölgeleyemez. Mahir Çayan ve yoldaşları hiç bir kişisel çıkar gözetmeden işçi sınıfı ve halkların çıkarları için kendi yaşamlarını göz kırpmadan feda etmişlerdir.
Mahir Çayan, görüşleri ve devrimci pratiği ile Türkiye devrimci hareketinin ve sınıf mücadelesinin tarihinde bugün de etkilerini sürdüren, yarın da sürdürecek olan tartışmasız bir yere sahiptir. Mahir Çayan’ın görüşleri ülkemizde oluşturulması ve zafere ulaşması gerekli olan Devrim Cephesi’nin ayrılmaz bir bileşenidir.
Bu düşüncelerle Mahir Çayan’ı 76. doğum gününde 27 yaşında aramızda yaşayan bir devrimci gençlik önderi olarak saygıyla anıyoruz.
