Rusya’nın Ukrayna operasyonuna dair gelişmeler Politika Haber’in canlı anlatımında:
19.10 MİÇOTAKİS’TEN TÜRKİYE’YE: UKRAYNA’DAKİ TAHILI BİRLİKTE ÇIKARALIM
Ankara’ya ikili ilişkilerdeki olumsuz süreci durdurma çağrısı yapan Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, Ukrayna’da güvenlik gerekçeleriyle mahsur kalan tahıl yüklü gemilerin çıkarılması için Türkiye’yle birlikte hareket edebileceklerini söyledi.
“Türkiye’yi yapılan açıklamaların gerçek gerilime yol açmasına izin vermemeye çağırıyorum” diyen Miçotakis, Ankara ve Atina’nın başta tahıl ürünlerinin Ukrayna limanlarından çıkarılması olmak üzere küresel gıda sorununun çözümüne katkı yapabileceğini kaydetti.
Miçotakis, “Ukrayna’da mahsur kalan tahılı çıkarmanın tek yolu, deniz. Hem Türkiye hem de Yunanistan, bunda rol oynayabilir” ifadelerini kullandı.
18.45 NATO: FİNLANDİYA VE İSVEÇ’E NÜKLEER SİLAH YERLEŞTİRİLMEYECEĞİNİ RUSYA’YA GARANTİ EDEMEYİZ
Her ülkenin, topraklarına nükleer silah konuşlandırılmasıyla ilgili kararı bağımsız olarak verdiğini belirten NATO Genel Sekreter Yardımcısı Camille Grand, İttifak’ın üye olmaları halinde Finlandiya ve İsveç’e nükleer silah yerleştirilmeyeceğini Rusya’ya garanti edemeyeceğini vurguladı.
İsviçre televizyonu RTS’ye demeç veren Grand, “Her devlet, nükleer alanda silah kullanıp kullanmama konusunda özgür. Kısıtlama koyulması söz konusu değil” dedi.
Finlandiya ve İsveç’in Rusya’yla cepheleşme amacı gütmediğini söyleyen Grand, NATO’nun genişlemesi halinde Rusya’nın güç gösterisi yapma olasılığı hakkındaki soruya “Ruslar bunun gerekli olmadığını söylediler, ben de bunun meşru olacağını düşünmüyorum” yanıtını verdi.
17.36 HERSON’DA İLK RUS BANKASI ÇALIŞMAYA BAŞLADI
Ukrayna’da Rusya ordusunun denetiminde bulunan Herson bölgesinde, ilk Rusya bankasının çalışmaya başladığı, bankada hesap açmanınsa bir buçuk ay sonra mümkün olacağı belirtildi. Rusya ordusunun denetimine geçmesi sonrası Herson’da oluşturulan askeri-sivil idarenin başkan yardımcısı Kirill Stremousov, ‘Ukrayna bankalarınınsa, Ukrayna tarafı ile temasın kopmuş olması nedeniyle bölgede çalışmayacağını’ kaydetti.
17.10 Mariupol sahilinde, mayın temizleme işlemleri bitene kadar denize girmek belediye kararıyla yasaklandı.
17.05 IBM, RUSYA’DAKİ FAALİYETLERİNİ DURDURDU
Dünyanın önde gelen Amerikan donanım ve yazılım şirketi IBM, Rusya’daki faaliyetlerini durdurduğunu açıkladı.
Şirketin CEO’su Arvind Krishna, Rusya’daki tüm operasyonları askıya aldıklarını belirterek, “Ukrayna’daki savaşla ilgili geçen hafta yapılan ilana ilişkin birçoğunuzdan gelen yanıtları duydum ve değerli buluyorum. Öncelikle şunu açıklığa kavuşturalım: Rusya’daki tüm operasyonları askıya aldık” ifadelerini kullandı.
Krishna ayrıca, şirketin Ukraynalı çalışanlarının, özellikle ülkeden tahliyelerine ilişkin destek konusunda alınan önlemlere vurgu yaparak, başta finansal destek olmak üzere, her türlü yardımı sağlamaya hazır olduklarını kaydetti.
16.46 RUSYA, JAPONYA İLE DENİZ BALIKÇILIĞI ANLAŞMASINI ASKIYA ALDI
Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova, Moskova ile Tokyo arasındaki deniz canlılarının avlanmasına ilişkin anlaşmayı Japonya tüm mali yükümlülüklerini yerine getirene dek askıya aldıklarını söyledi.
1998 tarihli anlaşmanın iki ülkenin çıkar dengesi gözetilerek yapıldığını ve Japon balıkçıların Rusya’nın Güney Kuril Adaları’nda Moskova’nın belirlediği kota dahilinde avlanmasına olanak sağladığını anımsatan Zaharova, “Maalesef Tokyo, Sahalin Bölgesi’ne karşılıksız teknik yardım sunulmasını öngören ve anlaşmanın ayrılmaz unsurlarından biri olan yıllık uygulama belgesini imzalamayı sürüncemede bırakarak anlaşmada öngörülen ödemeleri dondurma yoluna gitti. Oluşan mevcut durumda, Japon tarafı tüm mali yükümlülüklerini yerine getirene dek anlaşmayı askıya almaya karar vermek zorunda kaldık” ifadelerini kullandı.
16.27 Almanya Başbakanı Olaf Scholz, Baltık ülkelerinin liderleri ile gerçekleştirdiği ortak basın toplantısında, “Ukrayna’yı silah tedariki ile desteklemeye devam edeceğiz” dedi.
15.58 UKRAYNA’DA SAVAŞ VE BARIŞ MÜFREDATTAN ÇIKARILACAK
Ukrayna Eğitim Bakan Yardımcısı Andrey Vitrenko, büyük Rus yazar Lev Tolstoy’un Savaş ve Barış romanının okulların ders programından çıkarılacağını söyledi. Vitrenko, Ukraina-24 televizyonunun yayınında, “Savaş ve Barış, yabancı edebiyat derslerinden çıkarılacak, bu kitap müfredatta bulunmayacak” dedi.
Savaş ve Barış’ın yanında, ‘Rus ordusunun yüceltildiği her şeyin’, yani her kitabın Ukrayna okullarının ders programlarından çıkarılacağını ifade eden Vitrenko, Rus yazarlardan hangilerinin yapıtlarının müfredattan çıkarılacağına dair nihai bir karar alınmadığını da ekledi.
14.57 DUMA, AİHM KARARLARININ UYGULANMAMASINI ÖNGÖREN KARAR TASARILARINI ONAYLADI
Rusya parlamentosunun alt kanadı Duma, Moskova’nın Avrupa Konseyi’nden çıkma başvurusunda bulunduğu 15 Mart 2022’den sonra Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) tarafından alınan kararların uygulanmamasını öngören yasa tasarısı paketini kabul etti. Kabul edilen tasarılara göre AİHM’in kararlarında hükmedilen tazminatların ödemesi, yalnızca ruble olarak ve yalnızca Rus bankalarındaki hesaplara yatırılacak.
14.26 PUTİN: FİYAT ARTIŞLARINI KONTROL ALTINA ALDIK, ENFLASYON SIFIRA GERİLEDİ
Rusya lideri Vladimir Putin, ekonomiyle ilgili bir toplantı sırasında, “Enflasyonu kontrol altına alabildik. Yıllık enflasyon oranı mayıs ayında yüzde 17.4 seviyesindeydi. Mayıs ayının ikinci yarısından sonra fiyat artışları durdu. Şu an enflasyon sıfırda” değerlendirmesini yaptı.
13.23 HERSON’DA PATLAMA
Rus güçlerinin kontrolündeki Herson’un merkezinde bir kafede patlama meydana geldi.
Sputnik’e konuşan görgü tanıkları, kafenin kent idaresinin yakınında bulunduğunu belirtti. Olay yerine ambulanslar sevk edilirken ölü veya yaralılar hakkında henüz bir bilgi paylaşılmadı.
12.09 KONAŞENKOV: UKRAYNA’DA NORVEÇ’İN VERDİĞİ M109A3 TOPÇU SİLAHI İLE ABD YAPIMI M777 OBÜSLERİ İMHA EDİLDİ
Rusya Savunma Bakanlığı Sözcüsü İgor Konaşenkov, Ukrayna’da devam eden özel askeri harekatta Rus topçularının Norveç tarafından tedarik edilen 155 milimetrelik kendinden tahrikli topçu silahı M109A3 ile ABD yapımı M777 tipi 2 obüsü imha ettiğini belirtti.
Rus yetkili, ‘Pion’ tipi 203 milimetrelik kendinden tahrikli topçu silahı da dahil 7 sahra topçu silahı ile mermilerinin imha edildiğinin altını çizdi.
Konaşenkov, düzenlenen atışlar sonucunda 400’den fazla aşırı milliyetçinin öldürüldüğünü, 10 zırhlı aracın, 3 Grad tipi çok namlulu roketatar sistemi düzeneğinin, 10 özel askeri aracın ve Kramatorsk’ta bulunan 3 S-300 fırlatma rampasının imha edildiğini duyurdu.
Ayrıca son 24 saat içinde füze ve topçu birlikleri tarafından 39 komuta merkezi, 47 top ateşleme mevzisi ve 426 asker ve askeri teçhizat konuşlanma noktası yerle bir edildi.
“AŞIRI MİLLİYETÇİLER, SVYATOGORSK’TAKİ MANASTIRI KASTEN YAKTI”
Konaşenkov, Ukraynalı aşırı milliyetçilerin Donetsk Halk Cumhuriyeti’nin (DHC) Svyatogorsk kentinden çekilirken Rus Toprağının Tüm Azizleri adlı küçük ahşap manastırı kasten yaktığını ve bunun yerel sakinlerin ve keşişlerin ifadeleriyle doğrulandığını söyledi.
Keşişlerin yanı sıra onların yardımına koşan yerel bölge savunma üyelerinin yanan manastırı söndürmeye çalıştığını anlatan Konaşenkov, aşırı milliyetçilerin ateş açarak buna engel olduklarını kaydetti. Konaşenkov, Svyatogorsk’ta süren çatışmalara rağmen Rus güçlerinin Svyato-Uspenskiy Svyatogorsk Manastırı arazisindeki tarihi ve Ortodoks anıtların zarar görmesine izin vermediğini belirterek Donbass’taki harekatın tarihi ve kültürel miras eserlerine ateş açılması ve zarar verilmesi önlenerek devam edeceğini vurguladı.
11.58 ABD’DE ELEKTRİK ÜRETİMİ OHAL’İ: BİDEN GÜNEŞ ENERJİSİ İÇİN OLAĞANÜSTÜ ÖNLEMLERİ DEVREYE SOKTU
Elektrik üretiminin hem özelleştirildiği hem de deregülasyonlarla devlet denetimi dışına çıkarıldığı ABD’yi, dünyanın enerjide tedarik ve fiyat krizine girdiği dönemde bir telaş sardı. Başkan Joe Biden, ABD’de yeterli elektrik üretim kapasitesi mevcudiyetinin tehdit altında olması gerekçesiyle bir dizi olağanüstü hal önlemi aldı.
Bununla ilgili başkanlık kararnameleri imzalayan Biden, sorunu çözmesi için Ticaret Bakanı Gina Raimondo’ya olağanüstü yetkiler verdi ve ABD’de yeşil enerji teknolojileri üretimini teşvik için savaş dönemi yetkilerini kullandı.
Ticaret Bakanlığı’nın neden olduğu tedarik yavaşlamasına müdahale eden Biden, bakanlığın elektrik kesintisi tehdidiyle mücadele için Kamboçya, Malezya, Tayland ve Vietnam’dan güneş pili ve modülü ithalatına vergi muafiyeti sağlayacağını belirtti. Güneydoğu Asya’dan güneş paneli parçası ithalatına gümrük vergisi muafiyeti ya olağanüstü hal kaldırılana dek ya da en az 2 yıl sürecek.
Öncesinde Biden yönetiminin hedefindeki Çin’den ithalatı kısıtlayan anti-damping kurallarını ihlal gerekçesiyle Güneydoğu Asya’dan gelen ürünler Ticaret Bakanlığı’nın soruşturmasına takılmış durumdaydı. Bu yüzden tedarik zincirinin sekteye uğramasına Amerikan güneş enerjisi sanayi tepkiliydi.
2020’de ABD’de kurulu tüm güneş panellerinin yaklaşık dörtte üçünün Güneydoğu Asya ülkelerinden geldiğini açıklayan Biden, bununla birlikte Beyaz Saray’ın yerli şirketlerle yerli üretimi artırmaları için müzakere halinde olduğunu belirtti. Bu kapsamda yeşil enerji teknolojilerinin yerli üretimini hızlandırmak amacıyla 1950’de Kore Savaşı başladığında çıkarılan Savunma Üretim Yasası’nın kullanılması için bir kez daha yetki verdi. Ukrayna’ya silah tedariki için milyarlarca dolarlık paketler çıkaran ABD Başkanı, kendi ülkesindeki bebek maması kıtlığı krizinin ayyuka çıktığını idrak edip 18 Mayıs’ta da aynı yasayı devreye sokmuş ve uçaklarla Avrupa’dan bebek maması getirtmeye başlamıştı.
ABD’de enerji ve gıda fiyatlarındaki artışın körüklediği yüksek enflasyondan Rusya’yı sorumlu tutan ve kısa süre önce ‘enerji ve gıda fiyatlarını düşürmek için yakın vadede yapabileceği hiçbir şey bulunmadığı’ açıklamasını yapan Biden, elektrik OHAL’inden de Rusya ve iklim değişikliğini sorumlu tuttu.
Savaş dönemi önlemlerine başvurmasını ‘petrol ve gaz tüketiminden uzaklaşma ve ABD’nin düşman ülkelerden tedarike bağımlılığını azaltma gereğiyle’ açıklayan Biden, Rusya’nın Ukrayna’daki özel operasyonunun ‘küresel enerji piyasalarını sekteye uğratarak olağanüstü hale katkıda bulunan etkenlerden biri olduğunu’ söyledi. Rusya’ya dayattığı yaptırımlar kapsamında Rus enerji kaynaklarının ithalatına getirdiği yasağın, elektrik üretimi sıkıntısına etkisine ise değinmedi. İklim değişikliği ve muhtemelen bundan kaynaklanan aşırı hava olaylarının da ABD’deki enerji krizine katkıda bulunduğunu sözlerine ekledi. Aşırı hava olayları, artan elektrik talebi eşliğinde zaman zaman ABD elektrik şebekelerinin devre dışı bırakıyor.
Güneş panellerini yeni elektrik üretiminin en hızlı büyüyen kaynaklarından biri olarak niteleyen Biden, 2022 ve 2023’te elektrik üretim kapasitesine yapılan ilavelerin yaklaşık yarısının güneş panellerinden kaynaklanacağını, ancak bu planın mevcut güneş modülü sıkıntısına çarptığını dile getirdi. Sorunu çözmek için fosil yakıtların kullanımını uzatmayı iklim krizi gerekçesiyle reddeden Biden, Pentagon’un iklim değişikliğini ABD ulusal güvenliğine yönelik tehdit olarak kabul ettiğini hatırlattı.
Beyaz Saray yetkilileri de Biden’ın olağanüstü hal önlemlerinin güneş paneli parçalarının yerli üretimini artırmayı hedeflediğini vurguladı. Bir yandan Biden yönetiminin ABD ticaret yasalarını ve Ticaret Bakanlığı’nın soruşturmasını desteklemeye devam ettiğini söyleyen Beyaz Saray, diğer yandan Güneydoğu Asya’dan ithalata getirilen vergi muafiyetini, yerli güneş enerjisi üretimi aratana dek ‘bir köprü önlemi’ olarak niteledi.
Biden’ın gümrük vergisini askıya almasının Çin’e bir hediye olup olmadığı sorusu üzerine, Beyaz Saray Sözcüsü Karine Jean-Pierre, dikkati ‘Başkan’ın Amerikan halkının ihtiyaçlarının giderilmesini garanti altına almak için Savunma Üretim Yasası’nı devreye sokmasına’ yöneltti. Jean-Pierre, “Başkan, federal hükümetin tüm gücünü Amerikan temiz enerji üreticilerini desteklemek için seferber ediyor” dedi.
11.33 Donetsk Halk Cumhuriyeti savunma karargahı, Ukrayna birliklerinin Svetlodarsk’taki pazar meydanına topçu saldırısı düzenlediğini, bir kişinin öldüğünü ve bir kişinin de yaralandığını duyurdu.
11.13 ALMANYA’DA FABRİKA SİPARİŞLERİ DÜŞÜK DIŞ TALEPLE 3 AYDIR DÜŞÜŞTE
Almanya’da fabrika siparişleri, Ukrayna’daki operasyon, Rusya’ya yaptırımlar ve Çin’deki sert Kovid-19 karantinalarının küresel tedarik zincirlerini baskılamasıyla nisanda beklentilerin epey üzerinde azalarak düşüşünü art arda üçüncü aya taşıdı.
Almanya Ekonomi ve İklimi Koruma Bakanlığı, nisan ayına ilişkin fabrika siparişleri geçici verilerini açıkladı.
Buna göre, ülkede üretilen ürünler için siparişler, nisanda bir önceki aya kıyasla yüzde 2.7 düştü. Böylece düşüş art arda üçüncü aya taşındı.
11.00 KAZAKİSTAN BUĞDAYDA İHRACAT KOTALARINI UZATMAYI PLANLIYOR
Kazakistan 15 Haziran’da sona erecek buğday ve buğday unu için getirilen ihracat kotalarını 1 Eylül’e uzatmayı planlıyor.
Kazakistan 2020 FAO verilerine göre dünyanın dokuzuncu en büyük buğday ve ikinci en büyük buğday unu ihracatçısı konumunda bulunuyor.
Rusya’nın operasyonu sonrası dünyanın en büyük beşinci ihracatçısı olan Ukrayna limanlarının kapanmasıyla 20 milyon tonluk buğday ülkede kalmış ve küresel bir gıda krizi riski ortaya çıkarmıştı.
09.55 İSVEÇ POLİSİNDEN, UKRAYNA’YA GÖNDERİLEN SİLAHLAR KONUSUNDA UYARI
Ukrayna’ya gönderilen silahların yanlış ellere geçebileceği konusunda Interpol’den sonra İsveç polisinden de bir uyarı geldi. İsveç Polis Teşkilatı’ndan Gunnar Appelgren, Swedish Radio’ya yaptığı açıklamada, “Ukrayna’daki durum daha düzene girdiğinde, belki barış da sağlandığında, yasadışı silahların İsveç’e dolması kuvvetle muhtemel” dedi.
Şu anda ülkedeki durumdan dolayı silaha ihtiyaç olduğunu ama barış tesis edildiğinde bu kadar silaha gerek kalmayacağını altını çizen Appelgren, silahlardan para kazanmaya çalışacak yasadışı yapılar olduğuna dikkat çekti.
07.57 Ateşkes Rejimi Ortak Kontrol ve Koordinasyon Merkezi’ndeki DHC temsilciliği, Ukrayna Silahlı Kuvvetleri’nin Donetsk Halk Cumhuriyeti’ndeki Makiivka ve Yasynuvataya’ya Grad çok namlulu roketatar sistemlerinden toplam 20 mermi ateşlediğini bildirdi.
06.25 JAPONYA’DAN RUSYA VE BELARUS’TAKİ BANKALARA YAPTIRIM
Japon hükümeti, Moskova’nın Ukrayna’daki özel askeri operasyonu nedeniyle Rus Rosselkhozbank ve Credit Bank of Moscow ile Belarus Kalkınma ve Yeniden Yapılanma Bankası’na yaptırımlar uyguladı.
Japonya Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamaya göre, söz konusu bankaların varsa Japonya’daki varlıklarının dondurulması ve bu kuruluşlarla finansal işlemlerin yasaklanmasını içeren yaptırımlar 7 Haziran’da yürürlüğe giriyor.
Bakanlık açıklamasında, “Ayrıca Rusya Federasyonu’nun sanayi tabanının güçlendirilmesine katkıda bulunan malların ihracatına da yasak getirildi” ifadeleri yer aldı.
06.23 Moskova’nın üçüncü ülkeleri bu tür tedariklere karşı uyarmasına rağmen, İngiltere Savunma Bakanı Ben Wallace, Ukrayna’ya ABD yapımı uzun menzilli M270 çok namlulu roket sistemleri (MLRS) sağlayacaklarını açıkladı.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin Pazar günü yaptığı açıklamada, Ukrayna’nın yurtdışından Rus topraklarına ulaşabilecek uzun menzilli füzeler alması durumunda Moskova’nın “henüz vurulmamış nesneleri” vurmaktan kaçınmasını yeniden gözden geçireceğini söylemişti.
İngiltere savunma bakanlığı, MLRS’lerin Ukrayna’ya teslimatının ABD ile koordine edildiğini ekledi.


















