Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Nisan ayı enflasyonu yüzde 69,97 açıklarken, enflasyon artışı, girdi maliyetlerinin de artmasına neden oldu. Girdi fiyatlarının yükselişi ise, en çok tarım üreticilerini etkiledi. Öyle ki, çiftçi ekemez, üretemez duruma geldi. Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) 2021’in son günlerinde yayımladığı resmi verilere göre, kayıtlı çiftçi sayısı son 5 yılda yüzde 26, son 10 yılda ise yüzde 53 azaldı. Yine aynı rapordaki verilere göre tarım alanları son 10 yılda yüzde 5, son 19 yılda ise yüzde 12 geriledi.
Önemli tarım kentlerinden biri olan Urfa’da da üretim alanında yaşanan sıkıntılar sık sık gündeme geliyor. Son süreçte değişen iklim şartları ile cebelleşen Urfalı çiftçiler, yaşanan sorunların faturalarını yine ceplerinden ödedi.
URFA TARIM AMBARI
Tarımsal Yayım ve Danışmanlık Hizmetleri Derneği (TAR-DER) Genel Başkanı Ziraat Mühendisi Mahmut Kaytan, Urfa yerelinde yaşanan sıkıntıları değerlendirdi. Urfa’nın Türkiye tarım alanlarının yüzde 5’ine sahip olduğunu kaydeden Kaytan, “Burası büyük bir tarım potansiyeline sahip bir şehir. Burası bir nevi ambar ve buradan üretilen ürünler başka yerlere ihraç ediliyor” diye belirtti. Urfa’da arpa, mercimek, buğday, mısır ve pamuk gibi ürünlerin üretiminin yapıldığını kaydeden Kaytan, girdi maliyetlerinin artması ile hem çiftçinin hem de tüketicinin zor durumda kaldığını belirtti.
“ÜRETİCİ KREDİ BATAĞINDA”
Gübrenin yüzde 300, tarımsal ilaçların yüzde 150, mazotun yüzde 300’e yakın arttığını kaydeden Kaytan, “Üreticiler şu an epey zor bir durumda ve borcunu borçla kapatmak zorunda kalıyor. Bir nevi hepsinin kredi batağında olduğunu söyleyebiliriz. Kimisinin traktöründe haciz var, kimisinin arazisi ipotekli” diye konuştu.
ÜRETİCİ GÜBRESİZ EKİM YAPTI
Yaşananların sürdürebilir olmadığını söyleyen Kaytan, böyle giderse Türkiye’nin yıldan yıla dışa bağımlılığının artarak devam edeceğini söyledi. Çiftçinin bu sezondaki üretimde geçmiş sezonda kullandığı gübrenin yarısını kullandığını, bazı üreticilerin ise hiç gübre kullanmadığını belirten Kaytan, “Bu durum da dekolteyi etkileyecek. Örneğin bir yıl önce bir dönümden 600 gram ürün alan bir üretici bu yıl yarısı kadar gübre kullandığı için muhtemelen aynı miktarda ürün alamayacak. Üretici bu ürünlerin girdi maliyetlerinin yükselmesinden sonra ürünlerini değerinde de satamayacak” diye anlattı.
GIDA KRİZİ
İşi gereği çiftçiler ile kurduğu ilişkilerde üreticilerin durumları için kara kara düşündüklerini ifade eden Kaytan, devamında şunları söyledi: “Eskiden Türkiye’de güvenilir gıda sorunu vardı. İnsanlar güvenilir gıdaya ulaşmak istiyorlardı. Ancak şu süreçte insanlar gıdayı aramaya başladılar. Tüketiciler açlık korkusu ile karşı karşıyalar. Bu artık dünyayı gıda krizi noktasına getirdi. Önceden güvenilir gıda sorunumuz vardı, şimdi ise dünyada gıda krizi var.”
“GİRDİ MAALİYETLERİ SABİTLENMELİ”
Kaytan, Urfa özelinde yaşanan sorunları ve çözüm önerilerini ise şu şekilde sıraladı: “Üreticiler bu yıla kuraklık ile başladı. Daha sonra da don ve sel olayları yaşandı. Bir türlü üreticimize şans gülmedi. Bu hali ile geçen Nisan ayında yaşanan don olayı, son dönemde yaşanan aşırı yağışlar ve dolu yağışı, fıstık ağaçlarında büyük bir zarar meydana getirdi. Ağaçların genelinde ürün kalmadı. Çiftçi perişan bir durumda. Üreticinin durumunun düzeltilmesinin birinci yolu girdilerin azaltılması. Üretici ne kadar üretim yapacağını bilmiyor. Sezon başında üreticiye gübre ve mazot sabit bir fiyatla verilse, o da o sabit fiyatla kendi ürününü yine sabit bir fiyatla satsa bir denge sağlanabilir. İkincisi ise Türkiye’de tarımsal bir yapı problemi var. Üretici sayısı, arazilerin tespiyet sayısı, mülkiyet ve tapulaştırma gibi sorunlar var. Bu durumların hepsi üretimi etkiliyor. Bir de alanların bir an önce sulamaya açılması gerekiyor.”
Ceylan Şahinli / MA
