Ekonomik krizin yanı sıra Rusya-Ukrayna savaşı, akaryakıt üzerindeki baskıyı arttırdı. Petrol fiyatlarındaki yükseliş başta taşımacılık olmak üzere birçok sektörü derinden etkiliyor. Son bir yılda benzine en az yüzde 166, motorine ise en az yüzde 235 zam yapıldı. Son yapılan zamlarla birlikte İstanbul’da motorinin pompa fiyatı 22,12 TL iken, benzinin litresi 19,80 TL oldu. Akaryakıt sektöründeki dalgalanma dolmuş ve taksi sahiplerini isyan ettirdi.
İstanbul’un Beyoğlu ilçesinde şehir içi dolmuş çalıştıranlar, zamlardan dolayı kontak kapatacak duruma geldiklerini söyledi. Araç sahipleri, gelen zamlarla birlikte kazançlarının giderek eridiğini ve savaşların ekonomik krizi daha çok derinleştirdiğini hatırlattı.
SAVAŞ ETKİLİYOR
Cevizlibağ-Taksim arası dolmuş taksi sorumlusu olan Yusuf Özdemir, araç yakıtlarından dolayı birçok insanın mağdur olduğunu belirterek, kazandıkları parayı da araba yakıtına verdiğini aktardı. Özdemir, “Daha önce günde 300 ya da 400 TL’ye araç deposunu doldurabiliyorken, şimdi 800-900 TL arasında depoyu doldurabiliyoruz. Bazıları, aracının deposunu dolduramıyor. Savaş bizi etkiledi. Esnaflar, araç sahipleri zor durumda” dedi. Gıdalara gelen zamlara da dikkat çeken Özdemir, “Daha önce yakıt stok ediliyorken, şimdide yağ, şeker stok ediliyor. Artık ne yapacağımızı şaşırdık. Her şey, almış başını gidiyor” diye konuştu.
KONTAKLAR KAPANIYOR
Aldığı asgari ücretin kendisine dahi yetmediğini dile getiren Özdemir, “Şu anda araç kullanıcılarının birçoğu kendi cebinden ödüyor. Kullanılan araçları kiralayıp çalıştıran şoförler, karşılayamadığı için araç kiralarını da cebinden ödüyor. Bu zamlar taksicileri, dolmuşçuları, herkesi etkilemiş durumda” diye belirtti. Aldıkları ücretlere zam yapılması için İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne (İBB) başvuruda bulunduklarını anlatan Özdemir, “Yüzde 50 zam başvurusu yaptık ama AKP ve MHP’nin karşı çıkmasıyla reddedildi. Zam çözüm değil biliyoruz. Ama kontak kapatacak bir duruma geldik” ifadelerinde bulundu.
ZAMLA UYANIYORLAR
Taksim Bakırköy hattında dolmuş şoförlüğü yapan Fırat Albor, akaryakıta yapılan zamlardan dolayı deposunu artık bin 100 TL’ye doldurduğunu söyledi. Bu nedenle zarar ettiğini kaydeden Albor, şöyle devam etti: “Eski fiyat ile şimdiki fiyat arasında yüzde üç yüz fark var. Mazot eskiden 8 TL ya da 9 TL’ydi, şimdi 23 TL olmuş. Hala da yükselmeye devam ediyor. İnsanlar artık aşırı derecede zorluk çekiyor. Ülke olarak hiç iyi bir durumda değiliz. Böyle giderse kontak kapatacağız. Her sabah kalkıyoruz, bir zamla karşılaşıyoruz.”
DEPO 850 TL’YE DOLUYOR
Dolmuş şoförlüğü yapan Teyfik Alan, akaryakıta yapılan zamlara karşı isyan ettiklerini dile getirdi. Alan, tepkisini şöyle sürdürdü: “Bir şey kazanamıyoruz ve zarardayız. Eğer KDV’ler düşürülürse dolmuş ve taksi şoförleri biraz daha rahatlayacak. Eskiden 400 TL’ye depomu doldurabiliyorken, şimdi 850 TL’ye doldurabiliyorum. Şoför parasını mı alacak, mazot mu alacak, araba sahibine mi para verecek. Bunun vergisi var, kazası var, trafik cezası var. Şuanda akaryakıt parasıyla hiçbir şekilde baş edemiyoruz. Eğer durum böyle giderse, bütün arkadaşlar kontak kapatabilir.”
YÜZDE 300 KAZANCI DÜŞTÜ
Her şeyin birbiriyle bağlantılı olduğunu sözlerine ekleyen Alan, akaryakıt zamlandığı zaman, markete, manava, gıdaya da zam yapıldığını hatırlattı. Alan, “Şu anda ağlayacak halimize, hiçbir şey olmamış gibi devam ediyoruz. Eskiden 400 TL kazancım vardı, şimdi 100 TL kazanıyorum. Kazancım, yüzde üç yüz düştü” diye konuştu.
ZAMLARLA SAVAŞ İÇİNDELER
Dolmuş şoförleri durağında çalışan Veysel Ongu, şunları söyledi: “Elektriğe zam, akaryakıta zam, doğalgaza zam yapılıyor. Vatandaşı rahatlatacak adımlar atılması gerekiyor. Şu anda en büyük savaşı bizler veriyoruz. Asgari ücrete zam geldi ama yine de bir şey yapılamıyor o parayla. Eve gidene kadar, aldığım paranın yarısı bitiyor. Şu anda halk perişan durumda. Eskiden aralıklarla zam yapılıyordu. Ama şimdi her gün akaryakıta zam geliyor. Bize yapılan zamlarla orantılı olarak, akaryakıta da diğer eşyalara da zamlar geliyor.”
Doğan Kaynak / MA
