Cezaevlerinde fiziki koşullar ve yetersiz beslenme nedeniyle hasta tutukluların sayısı her geçen gün artarken, İnsan Hakları Derneği (İHD) verilerine göre, cezaevlerinde 604’ü ağır 1605 hasta tutuklu bulunuyor. 2021 yılının ilk üç ayında ise 2’si ağır hasta 13 tutuklu cezaevlerinde yaşamını yitirdi.
REFAKATÇİ BAKIYOR
Ağır hasta tutuklulardan biri de Diyarbakır D Tipi Kapalı Cezaevi’nde tutulan 83 yaşındaki Mehmet Emin Özkan. 25 yıldır tutuklu bulunan ve bugüne kadar 5 kez kalp krizi geçiren, 4 defa da anjiyo olan Özkan’ın, kalp, tansiyon, zehirli guatr, kemik erimesi, böbrek ve bağırsak bozuklukları, aşırı derecede kilo kaybı, duyma-görme eksikliği, hafıza kaybı gibi birçok sağlık sorunu bulunuyor. İhtiyaçlarını tek başına karşılayamayan Özkan’a, aynı koğuşta yer alan Ahmet Güneş refakatçilik yapıyor. Özkan’ın sürekli hastaneye götürülmesi ve hastane dönüşü refakatçisiyle birlikte karantinaya alınması sebebiyle çoğu zaman görüşme hakları da elinden alınıyor.
‘CEZAEVİNDE KALAMAZ’ RAPORU
Cezaevinde tek başına yaşamını idame ettiremeyen Özkan’a, 2015 yılında Gazi Yaşargil Eğitim Araştırma Hastanesi Sağlık Kurulu tarafından vücut fonksiyonlarının yüzde 87’sinin işlevsiz olduğu tespit edilerek, “cezaevinde kalamaz” raporu verildi. Sağlık durumunun kötüye gitmesi nedeniyle defalarca hastaneye kaldırılmasına rağmen Özkan, tahliye edilmedi. 2019 yılında tekrar aynı hastanede Sağlık Kurulu’na başvuruda bulunan Özkan’a, bu kez “cezaevinde kalabilir” raporu verildi.
ATK’DEN 6 RAPOR
İnfazının durdurulması için savcılar üzerinden yapılan başvurular nedeniyle Adli Tıp Kurumu’ndan (ATK) 6 defa rapor talep edildi. ATK’nin hazırladığı 6 raporda da Özkan’ın tek başına cezaevinde hayatına idame etmesinde sakınca olmadığı notu düşüldü.
BAKANLIĞA YENİ RAPOR
Özkan’ın durumuna ilişkin Halkların Demokratik Partisi (HDP) Diyarbakır Milletvekili Semra Güzel, Meclis Başkanlığı’na 10 Aralık 2020’de soru önergesi verince Adalet Bakanlığı da bunun üzerine tutuklunun sağlık durumuna dair rapor talep etti. Özkan, rapor için 22 Ocak günü Diyarbakır Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesi’ne götürüldü. Hastanenin 3 Mart günü çıkan Sağlık Kurulu raporunda, şu değerlendirme yapıldı: “1- Akıl hastalığı olarak, anksiyete bozukluğu, depresif bozukları tanıları ile girişleri var, ilaç kullanıyor. 2- Resmi sağlık kuruluşlarının mahkûmlara özel bölümünde cezasının infazına gerek yoktur. 3- Hapis cezasının infazı halinde hayati için kesin bir tehlike oluşturmaz. 4- Hastalıkları sürekli takip ve tedavi gerektirir. 5- Hastanın tek başına hayatını idame etmesinde sakınca yoktur. 6- Mevcut haliyle cezasının infazının ertelemesine gerek yoktur, 3 ayda bir kardiyoloji, dâhiliye, üroloji, göz ve psikiyatri poliklinik kontrolü önerilir, durumunu bildirir, sağlık kurulu kararıdır.”
‘SIFIR ENGEL’ İDDİASI
Raporda, birçok hastalık teşhisi konulan Özkan’a, “hastalıklarının vücut fonksiyon kaybına yüzde sıfır engel teşkil ettiği” tespiti ise dikkat çekti.
16 Nisan’da babası ile cezaevinde kapalı görüşme gerçekleştirdiklerini kaydeden tutuklu Özkan’ın kızı Selma Özkan, “Babamla görüşmeye gidiyoruz ancak buna görüşme denilemez. Çünkü yaşadığı hafıza, görme ve konuşma kaybından kaynaklı görüş sırasında sağlıklı bir iletişim kuramıyoruz. Babam 25 yıldır suçsuz yere cezaevinde tutuluyor. Bugüne kadar onlarca kez babamın tahliye edilmesi yönünde başvurumuz oldu ancak hiçbirine olumlu yanıt alamadık” diye belirtti.
“ÜMİDİMİZ KALMADI”
Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nin verdiği heyet raporuna tepki gösteren Selma Özkan, “Sağlık Kurulu’nun çıkardığı raporda, ‘engel durumuna göre tüm vücut fonksiyon kaybı yüzde sıfır’ olarak belirtilmiş. Nasıl olur da ‘yüzde sıfır engel durumu verirler’ anlamıyoruz. Hem babamın hastalıkları teker teker ifade ediliyor hem de bu hastalıklara sıfır engel oranı vererek, aslında konulan tanıları yalanlıyorlar. Her ay cezaevlerinde tutukluların yaşamını yitirdiği haberleri geliyor, bu yüzden babamın tahliye edilmesi yönünde ümidimiz kalmadı” şeklinde konuştu.
Özkan, hasta tutukluların yaşamlarını yitirmeden bir an önce tahliye edilmesi yönünde Adalet Bakanlığı’na çağrıda bulundu.
ÖZKAN’IN CEZA ALDIĞI DAVA
Mersin’de 1996 yılında “örgüt üyesi” olduğu iddiasıyla gözaltına alınan ve daha sonra Diyarbakır’ın Lice ilçesinde 22 Ekim 1993 tarihinde Tuğgeneral Bahtiyar Aydın’ın öldürülmesinde sorumlu tutularak yargılanan Mehmet Emin Özkan, iddiaların asılsız ve suçsuz olduğunu ifade etmesine rağmen ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırıldı.
Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı, Bahtiyar Aydın’ın davasının zaman aşımına uğramasına bir gün kala tekrardan dava dosyasını açtı. Hazırlanan iddianamede, Lice’de yaşanan olayın bir JİTEM olayı olduğu ve dönemin Diyarbakır Jandarma Alay Komutanı emekli Albay Eşref Hatipoğlu ile Üsteğmen Tünay Yanardağ hakkında “Taammüden öldürme”, “Halkı isyana ve birbirini öldürmeye teşvik”, “Cürüm işlemek üzere teşekkül oluşturma” suçlarından ağırlaştırılmış müebbet hapis ve 24 yıla kadar hapis cezası istendi. Bunun üzerine Özkan’ın avukatları, kapatılan Devlet Güvenlik Mahkemeleri’nin (DGM) yerine bakan Adana 7. Ağır Ceza Mahkemesi’ne başvurarak, yargılamanın yenilenmesini, infazın durdurularak Özkan’ın tahliyesini talep etti. Talebi kabul eden mahkeme, infazın durdurulması için de İzmir 1’inci Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülen Lice davasının sonucunun beklenmesine karar verdi.
Davanın karar duruşması, 7 Aralık 2018’de İzmir 1. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görüldü. Mahkeme heyeti, yaşamını yitiren sanık Üsteğmen Tunay Yanardağ hayatta olmadığı için dosyadan düşürülmesine, davanın tek sanığı dönemin Diyarbakır Jandarma Alay Komutanı emekli Albay Eşref Hatipoğlu’nun da beraatına karar verdi.
Cengiz Özbasar / MA
